تجارت بین‌المللی پسته، به‌دلیل تنش بین ایران و آمریکا، با سختی‌های غیرمنتظره‌ای مواجه شده است. صنعت پسته جهانی، یک تجارت چندین‌میلیون‌دلاری است که با توجه به افزایش محبوبیت پسته، همچنان ارزش آن، درحال افزایش است. آمریکا و ایران بر تجارت جهانی پسته تسلط دارند و در دهه اخیر، این دو کشور جمعا ۷۰ تا ۸۰درصد خروجی سالیانه پسته را در دست داشته‌اند. تولیدکنندگان پسته ایران در 4دهه گذشته با فشار تحریم‌ها، تعرفه‌ها و محدودیت‌ها در زمینه دسترسی به ابزارهای مالی بین‌المللی مواجه بوده‌اند.

اگرچه خود پسته، در لیست محصولات تحریم شده نبود، اما محدودیت‌های اعمال‌شده بر سیستم بانکی جهانی، تجارت را برای کشاورزان ایرانی، سخت کرده است. همه این مسائل، در سال ۲۰۱۶ تغییر کرد. این تنها نفت ایران نبود که به بازار بین‌المللی بازگشت، بلکه صادرات پسته نیز به بازارهای خارجی گسترش یافت.

با این حال، این پیشرفت ممکن است با چالش‌هایی مواجه شود. مدتی پیش ترامپ، از صدور تائیدیه برجام خودداری کرد. برای صنعت پسته ایران، تهدید ازدست‌دادن برجام و بازگشت تحریم‌ها، به قول حجت حسن سعدی، معاون رئیس انجمن پسته ایران، به معنای بازگشت "رقابت نابرابر و غیرمنصفانه" خواهد بود.

صنعت پسته در ایران، هزاران‌سال سابقه دارد. در مقابل، کاشت پسته در آمریکا در دهه ۱۹۳۰ با بذر ایرانی شروع شد. شکوفایی کشت تجاری پسته در آمریکا، پس از قطع روابط بین ایران و این کشور، بعد از بحران گروگانگیری سفارت، اتفاق افتاد. پس از این بحران، آمریکا و متحدانش تحریم‌هایی علیه ایران وضع کردند.در دوران تحریم‌ها، بازار پسته آمریکا توسعه یافت و کشاورزان عمدتا کالیفرنیایی، کاشت پسته در سطح وسیع را آغاز کردند. اما در سال ۲۰۱۴ شرایط جوی گرم و خشک در غرب آمریکا، باعث ازبین‌رفتن تقریبا نصف محصولات پسته شد. در سال2015، به میزان یک‌میلیارد و 400میلیون دلار پسته فروخته شد. ریچارد ماتوئیان، مدیر اجرایی انجمن تولیدکنندگان پسته آمریکایی، بر این باور است که بخشی از افزایش تقاضا، به بالارفتن آگاهی مردم در مورد اهمیت مصرف غذاهای سالم مربوط می‌شود. این در حالی است که بیشترشدن تقاضای خرید پسته از سوی چین نیز عامل مهمی در رشد این صنعت به‌شمار می رود. بین سال های 2008 تا 2013، واردات چین از آمریکا 146درصد افزایش یافته است. البته خشکسالی سال 2014، قیمت پسته آمریکا را از حدود 3دلار برای هر 453گرم، به 5دلار افزایش داد. در همان زمان، محصول پسته ایران، بسیارزیاد بود و بازارهایی مانند چین، توانستند با قیمتی بسیارکمتر از قیمت پسته آمریکا، محصول ایران را خریداری کنند.

آمریکا تعرفه ۲۴۱درصدی بر پسته‌های ایران وضع می‌کند. این بدین معناست که حتی بدون تحریم هم بازار آمریکا برای پسته ایران مسدود است. بازار آمریکا دوباره در سال 2016 احیا شد و توانست قیمت‌ها را تعدیل کند. با این وجود، ایران مزیت دیگری دارد که به موقعیت جغرافیایی آن در تجارت جهانی مربوط می‌شود. 

* مطالب انتخاب شده از منابع خارجی الزاما بیان‌کننده دیدگاه‌های «آتیه‌نو» نیست