printlogo


کارشناس «آتیه‌نو» به پرسش‌های شرکای اجتماعی پاسخ می‌دهد
نحوه دریافت مقرری بیمه بیکاری در مناطق آزاد
سازمان تأمین‌اجتماعی به‌عنوان بزرگ‌ترین سازمان بیمه‌گر کشور با جامعه عظیمی ‌‌از مخاطبان در ارتباط است که غالباً با قواعد و قوانین این سازمان بزرگ آشنایی کافی ندارند. «آتیه‌نو» تلاش دارد با بهره‌گیری از تجربیات کارشناسان، شرکای اجتماعی را با ظرایف قانونی این حوزه آشنا کند. موضوعاتی که در این شماره به بررسی آنها می‌پردازیم عبارت‌اند از: حضور کارفرمای بدهکار در مزایده اموال خود معرفی مال به جای بدهی اجرایی به تأمین‌اجتماعی نحوه اعتراض به عدم محاسبه اضافه‌کار از سوی کارفرما نحوه تکفل والدین از سوی فرزند بیمه شده متوفی
احمد فاضلی کارشناس سازمان تأمین‌اجتماعی

مالک کارخانه تولید لوازم آشپزخانه هستم. با توجه به مواجهه با مشکلات مالی زیاد، مدت شش ماه موفق به ارسال لیست و پرداخت حق‌بیمه پرسنل شرکت نشده‌ایم و بدهی کارخانه به تأمین‌اجتماعی منجر به صدور اجرائیه شده است. به‌تبع آن نیز اجرائیات تأمین‌اجتماعی یک قطعه زمین که متعلق به کارخانه است را بازداشت کرده و جهت فروش آن دو نوبت آگهی مزایده صادرشده و نوبت سوم 15روز دیگر است. آیا کارفرما در چنین شرایطی می‌تواند در مزایده اموال خود شرکت کند؟ ضمناً ارزش مال توقیفی من خیلی بیشتر از میزان بدهی اجرایی است، اگر زمین بازداشت شده به قیمت بیش از میزان بدهی به فروش برسد تکلیف مازاد آن چه می‌شود‌؟
بله، مدیون نیز در صورت تمایل می‌تواند در روز مزایده اموال خود شرکت کند‌. همچنین با در نظر گرفتن این موضوع که اصولاً اجرائیات سازمان تأمین‌اجتماعی معادل بدهی اجرایی به علاوه 30درصد مازاد آن را توقیف می‌کند، با این حال اگر مبلغ اموال فروخته شده مازاد بر میزان مطالبات تأمین‌اجتماعی باشد پس از کسر طلب سازمان تأمین‌اجتماعی و هزینه‌های آگهی مزایده و حق حراج و دستمزد کارشناسی، مانده آن به بدهکار مسترد می‌شود.
در منطقه آزاد چابهار در یک شرکت خدماتی شاغل هستم، طبق شنیده‌ها احتمالاً پس از اتمام قرارداد، در پایان سال جاری به علت تعدیل نیرو، من و چند نفر دیگر بیکار خواهیم شد؛ آیا در این صورت می‌توانم از مقرری بیمه بیکاری استفاده کنم‌؟
در مناطق آزاد تجاری و صنعتی و ویژه اقتصادی اگر کارفرما همراه با پرداخت حق‌بیمه ماهانه کارگران شاغل در این مناطق سه درصد حق‌بیمه بیکاری نیز به سازمان تأمین‌اجتماعی پرداخت کند در صورت وقوع بیکاری، بیمه‌شده با لحاظ سایر شرایط و ضوابط مشمول دریافت مقرری بیمه بیکاری خواهد بود. 
از مددجویان کمیته امداد امام خمینی (ره) هستم و با دریافت وام از کمیته امداد و خرید چند دستگاه چرخ خیاطی و اخذ پروانه کسب از اتحادیه مربوطه به اتفاق سه نفر از خانم‌های محل، در کنار محل سکونتم کارگاه ‌دوزندگی لباس زنانه دایر کرده‌ام. با توجه به اینکه یکی از اتاق‌های منزل به ‌دوزندگی تبدیل شده و برای رفت‌و‌آمد به کارگاه دارای تابلوی و راه جداگانه است، آیا می‌توانم سه نفر از همکاران را که برشکار و نازک‌دوز و وردست هستند، بیمه تأمین‌اجتماعی کنم و دستمزد و نرخ حق‌بیمه کارگاه‌های‌ دوزندگی مردانه با زنانه یکی است یا خیر‌؟
کارگاه‌های‌دوزندگی مردانه و زنانه دستمزد مقطوع دارند. در سال جاری دستمزد روزانه برشکار با 35/1 برابر حداقل دستمزد و معادل 2 میلیون و 388 هزار و 730 ریال و نازک‌دوز با 25/1 برابر حداقل دستمزد و معادل 2 میلیون و 211 هزارو 790 ریال و دستمزد وردست با 15/1 برابر حداقل دستمزد و معادل 2 میلیون و 34 هزار و 840 ریال است. البته طبق اعلام سازمان تأمین‌اجتماعی از اول سال 1402، پنج درصد دیگر به ضرایب دستمزد مقطوع کارگاه‌ها افزوده شده، ضمناً کلیه کارگاه‌های‌دوزندگی اعم از مردانه یا زنانه تا پنج نفر کارگر، از 20درصد حق‌بیمه سهم کارفرما معاف هستند. به عبارت دیگر نرخ حق‌بیمه کارگاه شما 10درصد است که هفت درصد سهم بیمه‌شده و سه درصد بیمه بیکاری به عهده کارفرماست. 
در یکی از شماره‌های نشریه اعلام شده بود کارفرمایی که بدهی اجرایی دارد اگر توان پرداخت بدهی را نداشته باشد می‌تواند متناسب با میزان بدهی اجرایی، مالی را به تأمین‌اجتماعی معرفی کند. در این ارتباط چون مبلغ کلانی بدهی اجرایی دارم آیا می‌توانم یک خودروی مدل سورن پلاس که به‌صورت وکالت‌نامه رسمی‌ در اختیار من است و هنوز سند رسمی آن صادر نشده در قبال بدهی به اجرائیات سازمان تأمین‌اجتماعی معرفی کنم‌؟
معرفی مال غیر توسط بدهکار (مدیون) وکالتاً از طرف مالک آن درصورت دلالت صریح وکالت‌نامه رسمی ‌بلاعزل بر این موضوع بلامانع است. البته پس از بازداشت مال، موکل حق استرداد مال مورد بازداشت را نخواهد داشت مگر آنکه مال جدیدی راکه به لحاظ ارزش و سهولت فروش مثل مال توفیف شده قبلی باشد به تأمین‌اجتماعی معرفی کند. 
در کنار کارخانه خراطی و درودگری خودم اخیراً با اجاره مغازه دیگری کارگاه نجاری راه‌اندازی کرده و سه نفر کارگر استادکار و دکورساز و کمدساز را استخدام کرده‌ام. کارگران کارگاه درودگری که بیمه تأمین‌اجتماعی شده‌اند دستمزد مقطوع دارند، آیا نجاری‌ها هم دارای دستمزد مقطوع هستند‌؟
بله، کارگران صنف نجاری از قبیل دکورساز و سرویس‌ساز و کمد‌ساز چوبی همانند کارگران خراطی و درودگری دستمزد مقطوع دارند. با این تفاوت که نرخ حق‌بیمه کارگاه درود گری 30درصد (7 درصد سهم بیمه‌شده و 20درصد سهم کارفرما و 3درصد بیمه بیکاری) است، اما در کارگاه نجاری که فعالیت آن ساخت کمد و دکور و قفسه چوبی باشد، کارفرما از 20درصد حق‌بیمه سهم خود معاف و نرخ حق‌بیمه صرفاً 10درصد است. همچنین دستمزد مقطوع استادکار با 4/1 برابر حداقل دستمزد و معادل 2 میلیون و 477 هزار و 200 ریال و دستمزد روزانه دکورساز و کمدساز با 25/1 برابر حداقل دستمزد و معادل 2 میلیون و 211 هزارو و 790 ریال است.
با 51سال سن در منزل مسکونی کارگاه قالیبافی دارم. آیا با استفاده از 20درصد تخفیف دولت می‌توانم بیمه قالیبافی شوم؟
خیر، شرط سنی برای متقاضیان بیمه قالیبافی بین 18 و 50سال است که در صورت احراز سایر شرایط، نرخ حق‌بیمه با تخفیف 20درصد صرفاً هفت درصد است. چنانچه حداکثر سن متقاضی بیش از 50 سال و تا 55سال باشد باید حق‌بیمه مربوط به سال‌های مازاد از 50 تا 55سال را بدون تخفیف و با نرخ 27درصد کامل پرداخت کند تا بتواند از 20درصد معافیت تا سن 50سال بهره‌مند شود.
بیمه‌شده کارخانه تولید لنت ترمز خودروهای سبک هستم. از اول مهرماه سال 1402 غیر از انجام هشت ساعت کار روزانه چند ساعت نیز اضافه‌کاری انجام می‌دهم و دستمزد آن را دریافت می‌کنم. اخیراً به‌طور اتفاقی با مراجعه به سایت (es.tamin.ir) مطلع شدم که کارفرما ضمن اینکه میزان اضافه‌کاری من را در لیست‌های ارسالی منظور نمی‌کند، دستمزد روزانه‌ام را نیز بر اساس حداقل دستمزد محاسبه و پرداخت می‌کند. در حالی که دستمزد روزانه من طبق حکمی ‌که دارم مبلغ 2 میلیون و 500 هزار ریال است و مدارک آن موجود است. آیا می‌توانم به این موضوع اعتراض کنم‌؟
بله، با عنایت به اینکه در انتهای ماده (39) قانون تأمین‌اجتماعی تصریح شده سازمان تأمین‌اجتماعی حداکثر تا شش ماه از تاریخ دریافت صورت مزد و حقوق ارسالی توسط کارفرما، مجاز است اسناد و مدارک کارفرما را مورد رسیدگی قرار دهد. لذا شما نیز اگر فکر می‌کنید اطلاعات لیست‌های ارسالی توسط کارفرما با واقعیت انطباق ندارد، می‌توانید تا شش ماه از تاریخ ارسال لیست حق‌بیمه، مراتب را با ارسال مدارک و مستندات به واحد وصول حق‌بیمه شعبه مربوطه تأمین‌اجتماعی اعلام کنید تا مورد رسیدگی قرار گیرد. 
تا آخر شهریورماه سال 1401 کارگاه مکانیکی با دو نفر کارگر در منطقه 18 تهران دایر بود و از مهرماه سال 1401 کارگاه با همان دو کارگر قبلی به منطقه 20 تهران منتقل شده و از تاریخ مذکور تاکنون حق‌بیمه کارگران با کد کارگاهی جدید پرداخت می‌شود. چون قبل از انتقال به محل جدید در مردادماه سال 1401 از محل قبلی کارگاه بازرسی به عمل آمده و اسامی ‌کارگران در گزارش بازرسی قید شده و از طرفی تعطیلی محل قبلی اعلام نشده، سازمان تأمین‌اجتماعی به استناد گزارش بازرسی، حق‌بیمه دو نفر از کارگران در محل قبلی را در نیمه دوم سال 1401 محاسبه کرده و به مرحله صدور اجرائیه رسیده و برگ لازم‌الاجرا درتاریخ 30/5/1402 به‌صورت الکترونیگی ابلاغ شده است. در حالی که حق‌بیمه کارگران با کد کارگاهی جدید در محل فعلی پرداخت شده و واحد اجرائیات نسبت به شروع عمیات اجرایی اخطار داده است. حال چه باید کرد؟
سازمان تأمین‌اجتماعی طبق بخشنامه‌ای اعلام کرده اگر مدیون ظرف مدت یک سال (اخیراً این مدت به دو سال افزایش یافته) از تاریخ ابلاغ برگ لازم‌الاجرا اسناد و مدارکی که منحصراً مبین وجود یکی از مصادیق مندرج در این بخشنامه باشد و مدعی تضییع حقوق قانونی خود شود، می‌تواند مدارک و مستندات خود را به شعبه تأمین‌اجتماعی ارائه کند تا پس از بررسی در کمیته‌های شعبه و استانی و ستاد مرکزی صرفاً برای یک‌بار در هیأت‌های تجدیدنظر سازمان تأمین‌اجتماعی مورد رسیدگی مجدد قرار گیرد. اتفاقاً یکی از مصادیق اعلام شده همین مورد مربوط به شماست که اعلام شده اگر محل کارگاه بدون تغییر فعالیت آن جابه‌جا شود و در محل جدید لیست و حق‌بیمه بیمه‌شدگان کارگاه با کد کارگاهی جدید پرداخت شود و از طرفی به استناد گزارش بازرسی بابت بیمه‌شدگان مذکور در یک دوره واحد (مثل کارگاه شما) در کد کارگاهی قبلی نیز اعلام بدهی صورت گرفته باشد این اعلام بدهی مضاعف تلقی شده و قابل تجدیدنظر خواهی است.
پسرم که بیمه‌شده تأمین‌اجتماعی بود مدتی است فوت کرده و عروسم مستمری بازماندگان دریافت می‌کند. در زمانی که پسرم در قید حیات بود معاش زندگی من و مادرش توسط او تأمین می‌شد، اما از لحاظ قانونی تحت‌تکفل او نبودیم. در حال حاضر که در قید حیات نیستند و اطلاع پیدا کرده‌ایم که والدین بیمه‌شده می‌توانند از 20درصد مستمری بازماندگان استفاده کنند از چه طریقی می‌توانیم تحت‌تکفل او قرار گرفته و ما نیز مستمری بازماندگان دریافت کنیم؟
به استناد دادنامه شماره 349 مورخ 1/10/1381 هیأت عمومی ‌دیوان عدالت اداری اگر درخواست کفالت پس از فوت بیمه‌شده اصلی مطرح شود طبق ماده (1257) قانون مدنی این موضوع منوط به ارائه دلایل و مدارک معتبر و اثبات آن از سوی متقاضی کفالت خواهد بود. پس از تکمیل فرم مخصوص تقاضای کفالت و اخذ گواهی امضا در دفترخانه اسناد رسمی‌ و تأیید بازرس فنی شعبه مبنی بر اینکه والدین در زمانی که فرزندشان در قید حیات بوده تحت‌تکفل او قرار داشتند بعد از این مراحل نیز والدین می‌توانند تحت‌تکفل فرزند متوفی قرار داشته باشند.  
بعد از بازنشسته شدن یک کارگاه تولیدی راه‌اندازی کرده‌ام. به علت داشتن بدهی اجرایی، اجرائیات شعبه با شناسایی حساب بانکی مربوط به واریز مستمری بازنشستگی نسبت به برداشت کل موجودی و مسدود کردن آن اقدام کرده است. آیا این عمل اجرائیات وفق مقررات است‌؟
طبق ماده (43) آیین‌نامه اجرایی ماده (50) قانون تأمین‌اجتماعی، بازداشت بیش از یک‌چهارم حقوق و یا مستمری بازنشستگی و ازکارافتادگی مستمری‌بگیر ممنوع است و شما می‌توانید این موضوع را به اطلاع واحد اجرائیات شعبه مربوطه برسانید. 
طبق نظر کمیسیون پزشکی بدوی و تأیید آن توسط کمیسیون پزشکی تجدیدنظر پدرم در اثر حادثه ناشی از کار به میزان 34درصد ازکارافتاده شناخته شده و از سازمان تأمین‌اجتماعی مستمری ازکارافتادگی جزئی دریافت می‌کند‌. با توجه به اینکه مستمری او ناچیز و کمتر از حداقل دستمزد است و با 60 سال سن بیکار است و نمی‌تواند از درمان تأمین‌اجتماعی استفاده کند آیا می‌توانم او را تحت کفالت خود قرار دهم‌؟
غیر از شرط سنی برای تحت‌تکفل بودن پدر بیمه‌شده اصلی باید او مستمری‌بگیر سازمان تأمین‌اجتماعی نباشد. اما چون پدرتان درحال حاضر مستمری ازکارافتادگی جزئی دریافت می‌کند به موجب بخشنامه جدیدی که صادر شده، اگر میزان مستمری پدر بیمه‌شده اصلی کمتر از حداقل دستمزد موضوع ماده (111) قانون تأمین‌اجتماعی باشد (مثل پدر شما) چنانچه به‌صورت رسمی ‌از دریافت مستمری انصراف بدهد (ثبت در دفترخانه اسناد رسمی‌) و متقاضی کفالت فرزند خودش باشد و تأمین معاش پدر توسط فرزند بیمه‌شده مورد تأیید بازرسی فنی قرار گیرد، با لحاظ سایر شرایط مادامی ‌که مستمری مذکور مورد مطالبه مجدد قرار نگیرد می‌تواند تحت‌تکفل فرزند خود قرار داشته باشد. 
در شماره قبلی نشریه اعلام شده که از مهرماه سال 1402 ضرایب دستمزد رانندگان بین‌شهری و حق‌بیمه ماهانه آن‌ها افزایش یافته است. آیا رانندگان درون‌شهری نیز شامل این افزایش هستند؟
خیر، صرفاً حق‌بیمه ماهانه رانندگان برون‌شهری شامل وانت‌بار و سواری و مینی‌بوس و اتوبوس وکامیون و کامیونت و... افزایش پیدا کرده و حق‌بیمه ماهانه رانندگان درون‌شهری کماکان تابع دستورالعمل قبلی است.