مهمترین نیاز امروز شرکتهای دانشبنیان
مهسا قربانی کارشناس فناوریهای نوین
تأمین مالی شرکتهای دانشبنیان نیازمند آشنایی بیشتر با حجم مورد نیاز شرکتهاست. همچنین نیازمندیهای مالی شرکتهای دانشبنیان باید بر مبنای تعداد پرسنل، وسعت و نوع فناوری آنها شناسایی شود و سیاستگذاری بر مبنای شواهد و اطلاعات دقیق صورت گیرد. نبود شفافیت یکی از چالشهای بسیاری از این شرکتهاست. سازمان بورس و اوراق بهادار میتواند دسترسی دقیقی به اطلاعات مالی این شرکتها داشته باشد و بر مبنای آن، سیاستهای خود را از طریق ابزارسازی، نهادسازی و یا ایجاد قوانین و مقررات، پیادهسازی کند.
با توجه به کوچک بودن اکثر این شرکتها، قیمت خدمات مالی و مشاورهای پذیرش این شرکتها بعضاً با مشکلاتی مواجه است. در حال حاضر دستهبندی شرکتهای دانشبنیان تغییر کرده و به شرکتهای دانشبنیان نوپا، نوآور و فنآور تقسیمبندی شده است.۸۰درصد شرکتهای دانشبنیان کشور نوپا هستند و هنوز به مرز فروش ناخالص پنج میلیارد تومانی نرسیدهاند و یا در حال رسیدن به این مرز هستند. یکسری از نیازهای فوری این شرکتها، بحث سرمایه در گردش است. اگر این امکان وجود داشته باشد که شرکتها بتوانند از طریق اوراق تجاری و یا تأمین مالی با انتشار اوراق و یا صکوک نوآوری نیازمندیهای سرمایه در گردش خود را برطرف کنند، بسیار کمککننده خواهد بود.
شرکتهای دانشبنیان نوآور که فروش آنها بالای پنج میلیارد تومان و تعداد پرسنل و اشتغالزایی آنان فراتر رفته است، به ابزارهای متنوع سرمایهگذاری نیاز دارند تا تأمین مالی آنها سریعتر انجام شود؛ چراکه خواهان بازار بزرگتری هستند. بنابراین بهرهمندی از ابزارهایی چون تأمین مالی سرمایهگذاری خطرپذیر و یا سرمایهگذاری صندوقهای جسورانه بورسی برای آنها ضرورت دارد. شرکتهای دانشبنیان فناور به عنوان شرکتهای بزرگ دانشبنیان نیازمند معرفی به ناشران هستند و حتی بسیاری از آنها بورسی شدهاند که به نظر میرسد نیازمند تأمین مالی از بستر بازار سرمایه هستند. سیاستگذاری تأمین مالی شرکتهای دانشبنیان با بسترسازی آنها برای پذیرش در بازار سرمایه تعریف میشود و میتوان زمینه پذیرش شرکتهای دانشبنیان نوپا را هم در بورس فراهم کرد. بهترین ابزار برای تأمین مالی شرکتهای دانشبنیان نوپا این است که سهام آنها از طریق بازار سرمایه به عموم و یا سرمایهگذاران حقیقی هوشمند با شرایط ویژه واگذار و بازار شرکتهای دانشبنیان به منظور پذیرش ایجاد و سطحبندی شود. دانشبنیانها نیازمند طبقهبندی از منظر ذات فعالیت، خصوصیت و فناوری هستند. نکته حائز اهمیت اینکه جای برخی ابزارهای مالی برای تأمین مالی این شرکتها خالی است. سازمان بورس و اوراق بهادار باید زیرساختهای بازار ثانویه (برای سکوهای تأمین مالی جمعی) را ایجاد کند؛ چراکه شرکتهای دانشبنیان خواهان رقابت سالم و کسب سود هستند. دارایی نامشهود شرکتهای دانشبنیان آنطور که باید در صورتهای مالی آنها درج نمیشود. این موضوع باید ارزشگذاری شود تا بر اساس آن تأمین مالی صورت گیرد. بنابراین، نیاز است نهاد و هیأت داوری، زمینه ارزشگذاری دارایی نامشهود در کشور را تسهیل کند و استانداردهای ارزشگذاری دارایی نامشهود نگارش شود. از این رو، لازم است بازار سرمایه این موضوع را بپذیرد و آن را حل کند. بهتر است زمینه برای شناخت بیشتر مردم از این شرکتها فراهم شود تا با اعتماد به آنها، سرمایه خود را بهطور مستقیم وارد تولیدهای این شرکتها کنند. از اینرو نیاز است سازمان بورس و اوراق بهادار اقدام به فرهنگسازی تأمین مالی شرکتهای دانشبنیان از طریق عامه مردم کند. شرکتهای دانشبنیان با پذیرش در بازار سرمایه به سمت شفافیت حرکت میکنند و تأمین مالی آنها مستمر خواهد بود.
اگر بتوانیم شرکتها را مرحله به مرحله به سمت بهرهگیری از ابزارهای تأمین مالی موجود در بازار سرمایه هدایت کنیم، بهطور حتم شاهد رشد سودآوری این شرکتها خواهیم بود.