آلودگیهوا؛ سم مهلک برای سالمندان
توسعه صنعتی و پیشرفت تکنولوژی، دستاوردهای متنوعی را برای زندگی انسان به همراه داشته، اما متأسفانه گاهی در روند پیشرفت و اجرای برنامههای توسعه صنعتی، پسماندهایی به شکل ترکیباتی ناخواسته و اغلب زیانآور در محیط رها میشوند. این مواد اثرات منفی زیادی بر محیط زیست میگذارند. پدیده آلودگی هوا نیز یکی از رهآوردهای توسعه صنعتی است که با افزایش جمعیت، گسترش شهرنشینی و مصرف بیشتر سوختهای فسیلی، روزبهروز بر شدت آن افزوده میشود. با توجه به خطراتی که این آلودگی برای سلامت افراد ساکن در مناطق آلوده دارد، لازم است با آگاهی و شناخت از این مسئله، در راستای جلوگیری از تولید یا کاهش خطرات آن اقدام کرد. همانطور که میدانیم هوا یکی از پنج عنصر ضروری (هوا، آب، غذا، گرما و نور) برای ادامه حیات انسان است. اثر آلودگی هوا روی افراد سالمند، به شكل كاهش اكسیژن موجود در خون كه سبب كاهش رسیدن اكسیژن به قلب و ایجاد مشكل ایسكمی قلب میشود و نیز ایجاد اختلال تنفسی در سالمندان به ویژه افراد مبتلا به آسم، برونشیت مزمن و آمفیزم بروز پیدا میكند. ایجاد سردرد، خستگی، درد سینه، اختلال ضربان قلب و سكته قلبی نیز از پیامدهای آلودگی هواست. در افراد مسن به علت عدم وجود مكانیسم دفاعی كارآمد در ریه، خطر عفونتهای تنفسی افرایش مییابد. افزایش فشارخون سیستولی و دیاستولی نیز به علت آلودگی با سرب در بزرگسالان دیده میشود. طبق تحقیقات انجام شده در مونترال كانادا، افزایش آلودگی با اوزون، مواد معلق و سولفاتها نسبت مستقیمی با مراجعه سالمندان بالای ۶۴سال به بخش اورژانس بیمارستانها به دلیل مشكلات تنفسی دارد. در مورد سالمندان مشكلات دیگری چون تغذیه، استرس، مصرف الكل، دخانیات و نیز نحوه فعالیت كاری آنها در محیط شهر با آلودگی هوا در میزان شكایات دخیل است.
علاوه بر این ایجاد سرطان ریه و گاه سرطان معده را در سالمندانی كه در شهرهای آلوده زندگی میكنند به خوبی میتوان مشاهده كرد. به علت حفره اوزون در اتمسفر و ورود اشعههای زیانبار خورشید، سرطانهای پوستی بهویژه در غرب و استرالیا و همچنین كاتاراكت یا آب مروارید چشم در سالمندان مشاهده میشود. اگر سالمندی سابقه بیماریهای قلبی و ریوی دارد و مجبور به تردد در فضای بیرون از منزل است، حتماً داروها و اسپری دارویی خود را همراه داشته باشد تا در صورت لزوم بتواند استفاده کند. در صورتی که از وسیله شخصی برای تردد استفاده میکند، حتماً شیشه خودرو بالا باشد تا کمتر در معرض هوای آلوده قرار بگیرد. سالمندان در این روزها، سعی کنند درها و پنجرهها را ببندند و از غذای سبک و کمحجم و همچنین شیر استفاده کنند. اگر بر اساس تجویز پزشک متخصص، محدودیت مصرف مایعات ندارند، حتماً روزی تقریباً دو لیتر مایعات شامل آب، آب میوه، چای کمرنگ و شیر مصرف کنند. سالمندان از ورزش کردن در فضای باز و پارکها خودداری کنند و برای انجام حرکات ورزشی، از مکانهای سربسته استفاده کرده و حتیالامکان از تردد در خارج از منزل بپرهیزند. اگر شرایط هوای منطقه مسکونی سالمندان به لحاظ کیفیت هوا مناسب نیست در صورت امکان برای مدتی، محل اقامت و سکونت خود را به محلهای مناسب منتقل کنند؛ چراکه خطر آلودگی هوا برای سالمندان بسیار جدیتر از دیگر گروههای سنی است و میتواند با بیماریهای جدی قلبی و ریوی همراه شود.