کارشناس «آتیهنو» به پرسشهای شرکای اجتماعی پاسخ میدهد
نحوه بهرهمندی از بیمه ورزشکاران
سازمان تأمیناجتماعی بهعنوان بزرگترین سازمان بیمهگر کشور با جامعه عظیمی از مخاطبان در ارتباط است که غالباً با قواعد و قوانین این سازمان بزرگ آشنایی کافی ندارند. «آتیهنو» تلاش دارد با بهرهگیری از تجربیات کارشناسان، شرکای اجتماعی را با ظرایف قانونی این حوزه آشنا کند. موضوعاتی که در این شماره به بررسی آنها میپردازیم
عبارتاند از:
نحوه بهرهمندی مشاوران تیمهای ورزشی از بیمه تأمیناجتماعی
کاهش میزان دستمزد انتخابی در بیمه توافقی
خرید بیمه سابقه سربازی با وجود بیمه نبودن
نحوه تبدیل بیمه توافقی به بیمه اختیاری
احمد فاضلی کارشناس سازمان تأمیناجتماعی
کمکمربی یکی از تیمهای ورزشی هستم و 39سال سن دارم. در خبرها آمده بود که ورزشکاران میتوانند بیمه تأمیناجتماعی شوند. آیا کمکمربیان نیز مجاز هستند بیمه تأمیناجتماعی شوند؟ نحوه ثبتنام چگونه و میزان حقبیمه پرداختی، ماهانه یا سالانه است؟
بله، طبق دستورالعمل جدیدی که صادر شده علاوه بر ورزشکاران، مربیان و کمکمربیان نیز اگر فاقد پوشش بیمهای خاص دیگر و همچنین فاقد رابطه مزدبگیری از کارفرما باشند، میتوانند در قالب بیمه اختیاری یا بیمه صاحبان حِرف و مشاغل آزاد بیمه تأمیناجتماعی شوند. در خصوص بیمه اختیاری داشتن حداقل 30روز سابقه قبلی پرداخت حقبیمه و در صورت نداشتن سابقه مذکور با ارائه کارت پایان خدامت سربازی مجاز هستند بیمه اختیاری شوند. برای بیمه صاحبان حِرف و مشاغل آزاد، افرادی که کمتر از 50سال سن دارند (مثل شما) و بدون داشتن سابقه قبلی پرداخت حقبیمه، میتوانند از این نوع بیمه صرفاً با یکی از نرخهای 14درصد و یا 18درصد بهرهمند شوند. دستمزد مبنای کسر حقبیمه برای افرادی مثل شما که فاقد سابقه پرداخت حقبیمه هستید به انتخاب متقاضی بین حداقل دستمزد و حداکثر دستمزد (هفت برابر حداقل دستمزد) مصوب شورایعالی کار در سال مربوطه است که باید بهصورت ماهانه پرداخت شود.
مشاور پزشکی یکی از تیمهای مطرح کشور هستم. آیا مشاوران تیمهای ورزشی میتوانند با نرخ 12درصد و حداقل دستمزد از بیمه صاحبان حِرف و مشاغل آزاد استفاده کنند؟ ضمناً ثبتنام بهصورت غیرحضوری نیز انجام میشود یا خیر؟
بله، در دستورالعمل جدید مربوط به بیمه تأمیناجتماعی ورزشکاران به مشاوران تیمها نیز اشاره شده است. در این نوع بیمه مشاغل آزاد صرفاً نرخهای 14 و 18درصد مدنظر قرار گرفته و شامل نرخ 12درصد نیست. همچنین ثبتنام بیمه ورزشکاران و مشاوران و... بهصورت حضوری در شعب تأمیناجتماعی و یا کارگزاریها و بهصورت غیرحضوری از طریق خدمات غیرحضوری سازمان تأمیناجتماعی به نشانی (tamin.ir) قابل دسترسی است.
مدت یک سال است با معرفی مرکز وکلا و کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضائیه با عنوان مشاور خانواده بیمه توافقی شدهام. از آنجا که در زمان عقد قرارداد سابقه قبلی پرداخت حقبیمه نداشتم، دستمزد مبنای کسر حقبیمه را پنج برابر حداقل دستمزد انتخاب کردهام. چون میزان حداقل دستمزد در سال جاری افزایش یافته و در سال آینده نیز افزایش خواهد یافت؛ آیا میتوانم میزان دستمزد انتخابی خودم را به دو برابر حداقل دستمزد کاهش دهم؟
بله، چون دستمزد مبنای کسر حقبیمه بیمهشدگان توافقی با توجه به سن بیمهشده و میزان سابقه قبلی پرداخت حقبیمه و بهشکل پلکانی به انتخاب متقاضی است، بیمهشده بعد از عقد قرارداد و پس از مدتی پرداخت حقبیمه، در صورت تمایل میتواند با لحاظ جدول دستمزدها، دستمزد مبنای کسر حقبیمه خود را کاهش و یا افزایش دهد.
در اطراف شهر ملارد کارگاه پرورش قارچ خوراکی دارم و سه نفر کارگر در آن مشغول به کار هستند. آیا کارگران کارگاه ما مشمول قانون تأمیناجتماعی هستند تا آنها را بیمه کنم؟
بله، کارگاههای پرورش گل و گیاهان دارویی و زینتی و غیرزینتی و همچنین قارچهای خوراکی مشمول بیمه تأمیناجتماعی هستند. کارفرمای کارگاه نیز تا پنج نفر کارگر از 20درصد حقبیمه سهم کارفرما معاف است. به عبارت دیگر نرخ حقبیمه کارگاه شما 10درصد است (هفت درصد سهم بیمهشده و سه درصد بیمه بیکاری به عهده کارفرما).
بعد از فارغالتحصیل شدن در رشته دامپزشکی، مدت 14سال بیمهپرداز اجباری بودم. از دو سال قبل تاکنون نیز به عنوان دامپزشک خودم را بیمه توافقی کردهام. در عقد قرارداد، دستمزد مبنای کسر حقبیمه را دو برابر حداقل دستمزد انتخاب کردهام. آیا میتوانم دستمزد خود را به چهار برابر حداقل دستمزد افزایش دهم؟
خیر، متقاضی بیمه توافقی اگر بین 10 تا 15سال سابقه قبلی پرداخت حقبیمه داشته باشد (مثل شما) دستمزد انتخابی او حداکثر تا سه برابر حداقل دستمزد است. شما میتوانید دستمزد خود را از دو برابر حداقل دستمزد فقط تا سه برابر حداقل دستمزد افزایش دهید.
از نیمه دوم سال 1394 مدت 20ماه خدمت سربازی انجام دادهام. قبل از اعزام به خدمت دو سال و شش ماه سابقه بیمهپردازی اجباری داشتم. بعد از پایان خدمت سربازی نیز تا آخر سال 1401 بیمهپرداز اختیاری بودم و از اول سال 1402 بیمه اختیاری من باطل شده است. تصمیم گرفتهام مدت خدمت سربازی را با پرداخت حقبیمه آن به سابقهام اضافه کنم. چون نزدیک به 9ماه است بیمهپرداز نیستم آیا میتوانم سابقه خدمت سربازی را خریداری کنم؟
طبق دستورالعمل قبلی و رأی دیوان عدالت اداری به شماره 1051 مورخ 27/9/1386 اگر بیمهشدهای تمایل داشت سابقه خدمت سربازی را خریداری کند، ملزم بود در زمان درخواست بیمهپرداز باشد. بعداً سازمان تأمیناجتماعی به استناد رأی دیگری به شماره 1441 مورخ 16/10/1399 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری اعلام کرده الزام به بیمهپرداز بودن متقاضی خرید سابقه خدمت سربازی در زمان تقاضا لغو شده است.
بعد از فارغالتحصیلی در رشته مهندسی کشاورزی ششماه است بیمه توافقی شدهام. آیا میتوانم با قطع بیمه توافقی، بیمه خود را به بیمه اختیاری تبدیل کنم؟
بله، بیمهشدگان توافقی از جمله بیمهشده مهندس کشاورزی اگر تمایل داشته باشند مجاز هستند در هر مرحله با قطع پرداخت حقبیمه توافقی، بیمهپردازی خود را با لحاظ ضوابط مربوطه به بیمه اختیاری تغییر دهند.
در منطقه غرب تهران با مجوز شرکت حملونقل پیک بادپا با پنج نفر موتورسوار و دو نفر رسپشن نمایندگی پیک موتوری دایر کردهام. اگر بخواهم پرسنل را بیمه تأمیناجتماعی کنم مبلغ حقبیمه ماهانه هر نفر چقدر است؟
در نمایندگیهای پیک موتوری اگر پرسنل از کارفرمای خود حقوق ماهانه دریافت کنند و به نوعی رابطه استخدامی و مزدبگیری داشته باشند، مشمول بیمه اجباری سازمان تأمیناجتماعی خواهند بود. پرسنل این قبیل مشاغل دارای دستمزد مقطوع هستند. در شهرهای بیش از 500هزارنفر جمعیت دستمزد روزانه موتورسوار با 4/1برابر حداقل دستمزد، معادل 2میلیون و 477هزار و 200ریال و دستمزد روزانه رسپشن با 5/1برابر حداقل دستمزد، معادل 2میلیون و 654هزار و 140ریال است. از اول سال جاری نیز پنج درصد دیگر به ضرایب مذکور افزوده شده و کارفرما مکلف است علاوه بر دستمزد ماهانه، مبلغ 20میلیون ریال دیگر بابت مزایای رفاهی و انگیزهای و حق مسکن در لیستهای ارسالی منظور کرده و از جمع ارقام مذکور 30درصد حقبیمه کسر و به حساب سازمان تأمیناجتماعی واریز کند.
شرکت خدماتی در یکی از شهرستانهای استان کرمانشاه هستیم. اخیراً در کنار شرکت ما یک کارگاه مسگری راهاندازی شده که صاحب آن خودش استادکار است و دو نفر فروشنده و وردست دارد. او خواسته تا از شما بپرسم نحوه بیمه کردن و میزان حقبیمه ماهانه کارگران کارگاه او چقدر است؟ (ضمناً تصمیم دارد خودش را نیز بیمه کارفرمایی کند.)
ابتدا باید کارفرمای کارگاه مسگری ضمن مراجعه به شعبه تأمیناجتماعی با ارائه مدارک اجارهنامه یا مالکیت محل کارگاه و مدارک هویتی خود، پرونده مطالباتی تشکیل دهد. کارگاههای مسگری دستمزد مقطوع دارند. اگر شهرستان مورد نظر کمتر از 500 هزار نفر جمعیت دارد دستمزد روزانه فروشنده و وردست برابر با حداقل دستمزد و معادل یک میلیون و 769هزار و 428ریال محاسبه میشود. با توجه به اینکه در کارگاههای دارای دستمزد مقطوع، دستمزد روزانه کارفرما باید معادل حداکثر دستمزد مقطوع همان کارگاه باشد لذا در کارگاه مسگری دستمزد روزانه کارفرما با 2/1 برابر حداقل دستمزد و معادل 2میلیون و 123هزار و 300ریال و نرخ حقبیمه کارگران 30درصد، اما نرخ حقبیمه کارفرما 27درصد است. همچنین از اول سال جاری پنج درصد دیگر به ضریب دستمزد مقطوعها اضافه شده است.
دختر من در رشته تکواندو با کسب مدال طلا قهرمان ملی شناخته شده است. آیا در رابطه با خبر جدید بیمه ورزشکاران، قهرمانان ملی نیز میتوانند بیمه تأمیناجتماعی شوند؟
بله، قهرمانان ملی نیز شامل دستورالعمل بیمه ورزشکاران هستند. شما میتوانید دختر خودتان را با یکی از نرخهای 14درصد و یا 18درصد در قالب بیمه صاحبان حِرَف و مشاغل آزاد بیمه ورزشکاران کنید.
به اتفاق مادرم از مستمری بازماندگان پدرم استفاده میکنیم. قرار است در سال آینده در کنکور شرکت کنم. اگر در دانشگاه پذیرفته شوم آیا مستمری بازماندگان من قطع میشود؟
خیر، اگر فرزند اناث فاقد شغل و شوهر باشد مجاز است از مستمری بازماندگان بهرهمند شود و چون دانشجو بودن شغل تلقی نمیشود، لذا در صورت قبولی درکنکور و اشتغال به تحصیلات دانشگاهی مستمری بازماندگان شما قطع نمیشود.
راننده اتوبوس بین شهری هستم. آیا صحت دارد که حقبیمه رانندگان بین شهری افزایش یافته است؟
بله، طبق مصوبه مورخ 7/9/1402 هیأتمدیره سازمان تأمیناجتماعی ضریب دستمزد کلیه رانندگان بین شهری اعم از اتوبوس، کامیون، کامیونت، مینیبوس، وانتبار و سواری از اول مهرماه سال 1402 افزایش یافته است. ضریب دستمزد روزانه اتوبوس و کامیون از ضریب 5/1برابر حداقل دستمزد به 65/1برابر حداقل دستمزد افزایش پیدا کرده، لذا حقبیمه ماهانه اتوبوس بین شهری در پنجماهه نیمه دوم سال 1402 معادل 11میلیون 824 هزار و 218ریال و اسفندماه سال جاری معادل 11میلیون و 430هزار و 77ریال است.
شرکت قطعهسازی خودرو مبلغ زیادی بدهی اجرایی دارد. مقداری از تولیدات شرکت توسط اجرائیات سازمان تأمیناجتماعی توقیف و در انباری داخل شرکت نگهداری میشود. آیا میتوانیم با فروش اموال بازداشت شده بدهی اجرایی را پرداخت کنیم؟
طبق مقررات پس از بازداشت اموال، نقلوانتقال آن از طرف مدیون و یا صاحب مال ممنوع است. با این حال بدهکار در صورتی میتواند اموال بازداشت شده را با اطلاع اجرائیات به فروش برساند که قبل از معامله و یا در حین انجام معامله، کل بدهی اجرایی و هزینههای مربوطه را پرداخت کرده باشد.
24سال و ششماه است بیمهشده تأمیناجتماعی شاغل در چند شرکت دولتی هستم. با توجه به اینکه 19سال از مدت مذکور مربوط به اشتغال در مشاغل سخت و زیانآور بخش دولتی است، آیا میتوانم ششماه دیگر با 25سال سابقه پرداخت حقبیمه بازنشسته شده و سنوات ارفاقی دریافت کنم؟
جهت استفاده از قانون بازنشستگی مشاغل سخت و زیانآور در بخش خصوصی داشتن 20سال متوالی و یا 25سال متناوب در شغل سخت و زیانآور الزامی است.
بیمهشدگان تأمیناجتماعی که در شرکتها و مؤسسات دولتی و شهرداریها شاغل هستند و قسمتی از شغل آنها مربوط به مشاغل سخت و زیانآور است، اگر حداقل 25سال سابقه اشتغال و پرداخت حقبیمه داشته باشند به شرطی میتوانند از اشتغال در مشاغل سخت و زیانآور در مؤسسات دولتی استفاده کنند که 20سال از سابقه 25سال، مربوط به مشاغل سخت و زیانآور باشد. لذا بعد از یک سال که سابقه اشتغال شما در مشاغل سخت و زیانآور به 20سال برسد میتوانید درخواست بازنشستگی کنید. ضمناً برعکس بخش خصوصی در بخش دولتی به ازای هر یک سال انجام وظیفه در مشاغل درجه یک، یک ماه سابقه ارفاقی، مشاغل درجه (2) برای هر یک سال، دو ماه و مشاغل درجه (3) به ازای هر یک سال، سه ماه سابقه ارفاقی در نظر گرفته میشود و حداکثر سنوات ارفاقی پنج سال است.