انتشار گازهای گلخانهای به اوج خود رسید
چین در حال نابودی کره زمین
الهام اظهری روزنامه نگار
امروزه کشور چین به یک نیروگاه صنعتی تبدیل شده که بیش از یکچهارم تولیدات جهان را در خود جای داده است؛ چیزی بیشتر از مجموع تولیدات آمریکا و آلمان. این حجم از تولیدات و صنعتی شدن چین، آلودگیهای زیستمحیطی بسیاری به همراه داشته است.
در طول سه دهه گذشته، چین در مجموع بیش از هر کشور دیگری دیاکسیدکربن در جو زمین منتشر کرده است. بر اساس گزارش (Rhodium Group) - یک شرکت تحقیقاتی آمریکایی- در حال حاضر کشور چین سالانه بیش از یکچهارم گازهای گلخانهای جهان را تولید میکند. این عدد تقریباً دو برابر بیشتر از آمریکاست که در رتبه دوم قرار دارد. بنابراین، تصمیم برای کاهش گرمایش جهانی و جلوگیری از گرمایش بیش از دو درجه از آغاز انقلاب صنعتی تاکنون، بسیار به تصمیمات چین در این حوزه بستگی دارد. همانطور که دولتها در اجلاس سالانه آبوهوای سازمان ملل در پاریس سال2015 تعهداتی را امضا کردند، امسال هم در نشست (cop28) که از 30نوامبر در دبی برگزار شد، کشورهای مختلف جهان خصوصاً چین خبرهای خوب و بد بسیاری برای شرکتکنندگان در این اجلاس داشتند. نکته مثبت این است که بهزودی از سرعت انتشار گازهای گلخانهای به وسیله چین کاسته میشود، اما تا سال 2030 همچنان این وضعیت پابرجا خواهد بود.
سرمایهگذاری در انرژی
چین سریعتر از هر کشور دیگری در حال ساخت نیروگاههای هستهای است. همچنین سرمایهگذاریهای زیادی در انرژیهای تجدیدپذیر انجام داده است. اکنون این کشور حدود 750گیگاوات ظرفیت تولید انرژی بادی و خورشیدی معادل یکسوم کل جهان را در اختیار دارد. دولت این کشور قصد دارد تا پایان دهه این ظرفیت را 1200گیگاوات افزایش دهد؛ چیزی بیش از کل ظرفیت برق اتحادیه اروپا. اما این فقط استقبال چین از انرژیهای تجدیدپذیر نیست که به کاهش انتشار گازهای گلخانهای کمک میکند. تولید فولاد و سیمان با کربن فشرده نیز در این کشور کاهش یافته است. پس از دههها ساخت جاده و راهآهن در این کشور، سرانجام دولت تصمیم گرفته کمتر در پروژههای زیربنایی بزرگ هزینه کند. به احتمال بسیار زیاد، چین کثیفترین مراحل توسعه خود را پشت سرگذاشته و به همین خاطر قادر است تولید دیاکسیدکربن را کاهش دهد.
با این حال، چین متعهد شده تا سال 2060 انتشار خالص گازهای گلخانهای را حذف کند. رسیدن به این هدف حتی پس از تزریق گسترده انرژیهای تجدیدپذیر بسیار دشوار خواهد بود؛ چراکه زغالسنگ همچنان بیش از نیمی از انرژی چین را تأمین میکند. این میزان از حدود 70درصد در سال 2011 کاهش داشته، اما با افزایش تقاضا برای برق، میزان زغالسنگ سوزانده شده در چین همچنان در حال افزایش است. سال گذشته چین رکورد استخراج 4.5 میلیارد تن سنگ سیاه را شکست و بهطور میانگین هر هفته ساخت دو نیروگاه جدید زغالسنگ را تصویب کرد. با این وجود، بسیاری از این نیروگاهها ممکن است هرگز ساخته نشوند، چون کاهش نرخ بهرهبرداری از نیروگاههای زغالسنگ موجود، زمینه ساختوساز بیشتر را تضعیف میکند.
اما مسئله این است که چین به آن سرعتی که کارشناسان محیط زیست میخواهند، یا به گفته تحلیلگران برای دستیابی به هدف 2060 ضروری است، از مصرف زغالسنگ دور نمیشود. مشکل از آنجا ناشی میشود که چین دارای مقدار زیادی زغالسنگ است. زغالسنگ با نفت یا گاز، منبع امن انرژی برای چین هستند. حفاری از آنها شغل ایجاد میکند و ساختن یک کارخانه زغالسنگ، چه نیاز باشد و چه نباشد، روش رایج دولتهای محلی برای تقویت رشد اقتصادی است.
علاوه بر این، شبکه برق چین با در نظر گرفتن زغالسنگ ساخته شده و زیرساختهای زیادی برای استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر مانند روشهای انتقال و یا ذخیره انرژی طراحی نشدهاند. با وجود این زیرساختها چین در آینده نمیتواند تعداد زیادی توربین بادی و پنل خورشیدی جدید را در خود جای دهد.
چالش پیشروی چین
چالش پیشروی چین منحصربهفرد است. مسئله این است که بخش عمدهای از منابع خورشیدی و بادی چین در غرب این کشور واقع شده، اما نیرویی که آنها تولید میکنند بیشتر در شرق کشور مورد نیاز است. جایی که بزرگترین شهرهای چین در آن واقع شدهاند. از یکسو انتقال انرژی در مسافتهای طولانی دشوار است و از سوی دیگر دولتهای استانی در مورد نحوه عملکرد و استفاده از انرژیهای پاک همنظر نیستند. آنها دوست ندارند برای انرژی به یکدیگر وابسته باشند. برای مثال، یک استان ممکن است ترجیح دهد از نیروگاه زغالسنگ خود به جای منبع انرژی پاکتر واقع در جای دیگر استفاده کند.
کسانی که نگران تولید دیاکسیدکربن در چین هستند، میبایست نگران متان، یک گاز گلخانهای قدرتمند دیگر نیز باشند. برخی کشورها میتوانند انتشار گاز متان خود را به روشهای ساده کاهش دهند، مانند تعمیر لولههای گاز نشتی، اما بیشتر متان در چین از معادن زغالسنگ استخراج یا توسط میکروبها در شالیزارهای برنج تولید میشود. رفع مشکل تولید متان در چین، بدون تعطیلی معادن یا تغییر شیوههای کشاورزی سخت است. بنابراین در اجلاس آبوهوای سازمان ملل در سال 2021، چین از پیوستن به بیش از 100کشور دیگر از جمله آمریکا که متعهد شد تا سال 2030 انتشار گاز متان جهانی را حداقل 30درصد کاهش دهد، خودداری کرد. اگرچه اخیراً، چین اعلام کرده به این موضوع رسیدگی خواهد کرد.
راهکارهایی برای آینده
در کنار سیاستهای سبز آبوهوایی، چین با مسئله افزایش قیمت زغالسنگ و خشکسالی که تولید برق آبی را مختل میکند، روبهرو است. مقامات این کشور نگرانند که سیاستهای سازگار با آبوهوا، امنیت انرژی کشور را تضعیف کند. چین دلایل خوبی برای اولویت دادن به مسئله محیط زیست دارد. برخی از بزرگترین شهرهای چین از جمله شانگهای، در ساحل قرار دارند و ممکن است توسط دریاها بلعیده شوند. در عین حال، شمال کشور، خشک و فاقد آب آشامیدنی است و با مشکلات شدید آبوهوایی دستوپنجه نرم میکند. بر اساس مطالعهای که توسط مجله پزشکی (Lancet) منتشر شده، مرگومیر ناشی از موج گرمای چین در سال گذشته 342درصد در مقایسه با میانگین تاریخی افزایش یافته است. همچنین سیل تابستان امسال به بخش عمدهای از محصولات گندم آسیب وارد کرده است.
در همین حال، چین به یک رهبر در فناوری انرژی سبز تبدیل شده است. بقیه جهان تا حد زیادی به زنجیرههای تأمین پنل خورشیدی و باتری چینی وابستهاند. امسال چین با پشت سر گذاشتن ژاپن به بزرگترین صادرکننده خودرو در جهان تبدیل شد که بخشی از آن به لطف تسلط چین در زمینه خودروهای الکتریکی است.
چشماندازهای پیشرو
چین نمیخواهد در چشم جهانیان کشوری باشد که به مسائل محیط زیستی اهمیت نمیدهد. بنابراین بسیاری به اقدامات چین در این حوزه خوشبین هستند. مانند دیدار شی ژنهوا، نماینده آبوهوای چین و جان کری، همتای آمریکایی او در ماه نوامبر که باعث همکاری دو طرف روی پروژه جذب کربن شد. در عین حال، چین گفته در برابر تغییرات اقلیمی تسلیم نخواهد شد. در اوایل سال جاری شیجینپینگ، رهبر این کشور هدف خود از رسیدن به اوج کربن تا سال 2030 و دستیابی به بیطرفی کربن تا سال 2060 را دوباره تکرار و تأکید کرد که مسیر، روش، سرعت و شدت رسیدن به این هدف باید توسط خودشان تعیین شود و هرگز نباید تحتتأثیر دیگران قرار نگیرند.
منبع: اکونومیست
در طول سه دهه گذشته، چین در مجموع بیش از هر کشور دیگری دیاکسیدکربن در جو زمین منتشر کرده است. بر اساس گزارش (Rhodium Group) - یک شرکت تحقیقاتی آمریکایی- در حال حاضر کشور چین سالانه بیش از یکچهارم گازهای گلخانهای جهان را تولید میکند. این عدد تقریباً دو برابر بیشتر از آمریکاست که در رتبه دوم قرار دارد. بنابراین، تصمیم برای کاهش گرمایش جهانی و جلوگیری از گرمایش بیش از دو درجه از آغاز انقلاب صنعتی تاکنون، بسیار به تصمیمات چین در این حوزه بستگی دارد. همانطور که دولتها در اجلاس سالانه آبوهوای سازمان ملل در پاریس سال2015 تعهداتی را امضا کردند، امسال هم در نشست (cop28) که از 30نوامبر در دبی برگزار شد، کشورهای مختلف جهان خصوصاً چین خبرهای خوب و بد بسیاری برای شرکتکنندگان در این اجلاس داشتند. نکته مثبت این است که بهزودی از سرعت انتشار گازهای گلخانهای به وسیله چین کاسته میشود، اما تا سال 2030 همچنان این وضعیت پابرجا خواهد بود.
سرمایهگذاری در انرژی
چین سریعتر از هر کشور دیگری در حال ساخت نیروگاههای هستهای است. همچنین سرمایهگذاریهای زیادی در انرژیهای تجدیدپذیر انجام داده است. اکنون این کشور حدود 750گیگاوات ظرفیت تولید انرژی بادی و خورشیدی معادل یکسوم کل جهان را در اختیار دارد. دولت این کشور قصد دارد تا پایان دهه این ظرفیت را 1200گیگاوات افزایش دهد؛ چیزی بیش از کل ظرفیت برق اتحادیه اروپا. اما این فقط استقبال چین از انرژیهای تجدیدپذیر نیست که به کاهش انتشار گازهای گلخانهای کمک میکند. تولید فولاد و سیمان با کربن فشرده نیز در این کشور کاهش یافته است. پس از دههها ساخت جاده و راهآهن در این کشور، سرانجام دولت تصمیم گرفته کمتر در پروژههای زیربنایی بزرگ هزینه کند. به احتمال بسیار زیاد، چین کثیفترین مراحل توسعه خود را پشت سرگذاشته و به همین خاطر قادر است تولید دیاکسیدکربن را کاهش دهد.
با این حال، چین متعهد شده تا سال 2060 انتشار خالص گازهای گلخانهای را حذف کند. رسیدن به این هدف حتی پس از تزریق گسترده انرژیهای تجدیدپذیر بسیار دشوار خواهد بود؛ چراکه زغالسنگ همچنان بیش از نیمی از انرژی چین را تأمین میکند. این میزان از حدود 70درصد در سال 2011 کاهش داشته، اما با افزایش تقاضا برای برق، میزان زغالسنگ سوزانده شده در چین همچنان در حال افزایش است. سال گذشته چین رکورد استخراج 4.5 میلیارد تن سنگ سیاه را شکست و بهطور میانگین هر هفته ساخت دو نیروگاه جدید زغالسنگ را تصویب کرد. با این وجود، بسیاری از این نیروگاهها ممکن است هرگز ساخته نشوند، چون کاهش نرخ بهرهبرداری از نیروگاههای زغالسنگ موجود، زمینه ساختوساز بیشتر را تضعیف میکند.
اما مسئله این است که چین به آن سرعتی که کارشناسان محیط زیست میخواهند، یا به گفته تحلیلگران برای دستیابی به هدف 2060 ضروری است، از مصرف زغالسنگ دور نمیشود. مشکل از آنجا ناشی میشود که چین دارای مقدار زیادی زغالسنگ است. زغالسنگ با نفت یا گاز، منبع امن انرژی برای چین هستند. حفاری از آنها شغل ایجاد میکند و ساختن یک کارخانه زغالسنگ، چه نیاز باشد و چه نباشد، روش رایج دولتهای محلی برای تقویت رشد اقتصادی است.
علاوه بر این، شبکه برق چین با در نظر گرفتن زغالسنگ ساخته شده و زیرساختهای زیادی برای استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر مانند روشهای انتقال و یا ذخیره انرژی طراحی نشدهاند. با وجود این زیرساختها چین در آینده نمیتواند تعداد زیادی توربین بادی و پنل خورشیدی جدید را در خود جای دهد.
چالش پیشروی چین
چالش پیشروی چین منحصربهفرد است. مسئله این است که بخش عمدهای از منابع خورشیدی و بادی چین در غرب این کشور واقع شده، اما نیرویی که آنها تولید میکنند بیشتر در شرق کشور مورد نیاز است. جایی که بزرگترین شهرهای چین در آن واقع شدهاند. از یکسو انتقال انرژی در مسافتهای طولانی دشوار است و از سوی دیگر دولتهای استانی در مورد نحوه عملکرد و استفاده از انرژیهای پاک همنظر نیستند. آنها دوست ندارند برای انرژی به یکدیگر وابسته باشند. برای مثال، یک استان ممکن است ترجیح دهد از نیروگاه زغالسنگ خود به جای منبع انرژی پاکتر واقع در جای دیگر استفاده کند.
کسانی که نگران تولید دیاکسیدکربن در چین هستند، میبایست نگران متان، یک گاز گلخانهای قدرتمند دیگر نیز باشند. برخی کشورها میتوانند انتشار گاز متان خود را به روشهای ساده کاهش دهند، مانند تعمیر لولههای گاز نشتی، اما بیشتر متان در چین از معادن زغالسنگ استخراج یا توسط میکروبها در شالیزارهای برنج تولید میشود. رفع مشکل تولید متان در چین، بدون تعطیلی معادن یا تغییر شیوههای کشاورزی سخت است. بنابراین در اجلاس آبوهوای سازمان ملل در سال 2021، چین از پیوستن به بیش از 100کشور دیگر از جمله آمریکا که متعهد شد تا سال 2030 انتشار گاز متان جهانی را حداقل 30درصد کاهش دهد، خودداری کرد. اگرچه اخیراً، چین اعلام کرده به این موضوع رسیدگی خواهد کرد.
راهکارهایی برای آینده
در کنار سیاستهای سبز آبوهوایی، چین با مسئله افزایش قیمت زغالسنگ و خشکسالی که تولید برق آبی را مختل میکند، روبهرو است. مقامات این کشور نگرانند که سیاستهای سازگار با آبوهوا، امنیت انرژی کشور را تضعیف کند. چین دلایل خوبی برای اولویت دادن به مسئله محیط زیست دارد. برخی از بزرگترین شهرهای چین از جمله شانگهای، در ساحل قرار دارند و ممکن است توسط دریاها بلعیده شوند. در عین حال، شمال کشور، خشک و فاقد آب آشامیدنی است و با مشکلات شدید آبوهوایی دستوپنجه نرم میکند. بر اساس مطالعهای که توسط مجله پزشکی (Lancet) منتشر شده، مرگومیر ناشی از موج گرمای چین در سال گذشته 342درصد در مقایسه با میانگین تاریخی افزایش یافته است. همچنین سیل تابستان امسال به بخش عمدهای از محصولات گندم آسیب وارد کرده است.
در همین حال، چین به یک رهبر در فناوری انرژی سبز تبدیل شده است. بقیه جهان تا حد زیادی به زنجیرههای تأمین پنل خورشیدی و باتری چینی وابستهاند. امسال چین با پشت سر گذاشتن ژاپن به بزرگترین صادرکننده خودرو در جهان تبدیل شد که بخشی از آن به لطف تسلط چین در زمینه خودروهای الکتریکی است.
چشماندازهای پیشرو
چین نمیخواهد در چشم جهانیان کشوری باشد که به مسائل محیط زیستی اهمیت نمیدهد. بنابراین بسیاری به اقدامات چین در این حوزه خوشبین هستند. مانند دیدار شی ژنهوا، نماینده آبوهوای چین و جان کری، همتای آمریکایی او در ماه نوامبر که باعث همکاری دو طرف روی پروژه جذب کربن شد. در عین حال، چین گفته در برابر تغییرات اقلیمی تسلیم نخواهد شد. در اوایل سال جاری شیجینپینگ، رهبر این کشور هدف خود از رسیدن به اوج کربن تا سال 2030 و دستیابی به بیطرفی کربن تا سال 2060 را دوباره تکرار و تأکید کرد که مسیر، روش، سرعت و شدت رسیدن به این هدف باید توسط خودشان تعیین شود و هرگز نباید تحتتأثیر دیگران قرار نگیرند.
منبع: اکونومیست