شفافیت، مهمترین مانع بروز فساد
جمال رازقیجهرمی رئیس اتاق مشترک بازرگانی ایران و عمان
در شرایط کنونی کشور تأمین مالی، کمبود نقدینگی و سایر دغدغههایی که تولیدکنندگان با آن دستوپنجه نرم میکنند از جمله مهمترین چالشهای ی صنعت و تولید است. همچنین بر اساس گزارشاتی که اتاق بازرگانی ایران تهیه میکند و طبق نظرسنجی صورت گرفته از فعالان اقتصادی در بخشهای مختلف، تغییر مداوم قیمت مواد اولیه و مشکل تأمین مالی از عمدهترین مشکلات عرصه تولید هستند. این مشکلات در سالهای متمادی وجود داشته و تکرار میشوند. به این مسئله قیمتگذاری دستوری را هم میتوان اضافه کرد. واحدهای تولیدی میگویند نهادههایشان را از بازار تهیه میکنند و بعداً با قیمتگذاری دستوری مواجه میشوند که معنا و مفهومی ندارد.
علاوه بر اینها بوروکراسی اداری، مسئله تحریم و غیره که آنها هم مسائل مهمی هستند از بزرگترین چالشهای تولید و صادرات مملکت محسوب میشوند.
در زمینه چالشهای مورد نظر، شاید سؤالی پیش بیاید و آن اینکه راهکار و راهحل چنین مسائل و مشکلاتی چیست تا صنعت و تولید ما بتواند از منجلاب نبود نقدینگی خلاص شود. پاسخ این است که بهترین راهکار ارتباط با دنیاست. در شرایط کنونی ارتباط ما و نظام بانکیمان با دنیا تقریباً قطع است و بسیاری از سرمایههایی که میتوانیم از آن استفاده کنیم، در دسترسمان قرار ندارد. از سوی دیگر و در پی موضوع ارتباط با دنیا، شفافیت از اهمیت ویژهای برخوردار است که از فساد جلوگیری میکند و مهمترین مانع آن در اقتصاد است؛ چراکه وقتی سیستم بستهای داریم، مشخص نیست در این سیستم چه خبر است. بنابراین شاهدیم که فساد در این سیستم به وجود میآید.
البته در بسیاری از کشورهای دنیا هم فساد وجود دارد، اما چون سیستم شفافی وجود دارد خیلی سریع شناسایی شده و جلوی آن گرفته میشود. وقتی شفافیت وجود نداشته باشد فساد به شکل اتفاقات اخیر و داستانهای مشابهی که سالیان متمادی شاهد آن بودیم و هستیم به وجود میآید. در شرایط فعلی باید مشکلات اقتصاد و تولید را ریشهای بررسی کرد. اگر بخواهیم اینگونه نگاه کنیم، باید گفت کشور فاقد استراتژی توسعه است. اقتصاد ما تابع سیاست شده، در حالی که در دنیا بر عکس است و سیاست تابع اقتصاد و منافع ملی است، اما در ایران منافع ملی در پرتو سیاست تعریف شده است.
این مسائل در حالی رخ میدهد که شاهد اقدامات کشورهای همسایه و سرمایهگذاریهایی که توسط اروپاییها انجام میشود، هستیم تا آنها بتوانند از میدانهای مشترک نفتی بیشتر استفاده کنند. به عنوان مثال قطر، عراق، عربستان سعودی و کویت روی میدان آرش دست گذاشتند و از این نفت با حداقل هزینه برداشت میکنند و کارشان را جلو میبرند.
در این میان برخی معتقدند که گرچه جذب سرمایه خارجی در توسعه و تقویت تولید و حل مشکل نقدینگی صنایع مهم است، اما از سرمایههای داخلی هم به درستی استفاده نمیکنیم. در این مورد باید گفت که در شرایط کنونی بسیاری از سرمایههای ما فرار میکنند و میزان فرار سرمایه در سال بالاست. نهایتاً میتوان مشکلات امروز صنعت و تولید را اینگونه ارزیابی کرد که سیاست کشور باید تابع اقتصاد باشد و اقتصاد باید در رأس امور کشور قرار گیرد. همچنین باید شفافیت در همه امور را مدنظر قرار دهیم. اگر به این امر کمک کنیم میتوانیم مشکل سیاست خارجی و نظام بانکیمان را هم حل کنیم.
علاوه بر اینها بوروکراسی اداری، مسئله تحریم و غیره که آنها هم مسائل مهمی هستند از بزرگترین چالشهای تولید و صادرات مملکت محسوب میشوند.
در زمینه چالشهای مورد نظر، شاید سؤالی پیش بیاید و آن اینکه راهکار و راهحل چنین مسائل و مشکلاتی چیست تا صنعت و تولید ما بتواند از منجلاب نبود نقدینگی خلاص شود. پاسخ این است که بهترین راهکار ارتباط با دنیاست. در شرایط کنونی ارتباط ما و نظام بانکیمان با دنیا تقریباً قطع است و بسیاری از سرمایههایی که میتوانیم از آن استفاده کنیم، در دسترسمان قرار ندارد. از سوی دیگر و در پی موضوع ارتباط با دنیا، شفافیت از اهمیت ویژهای برخوردار است که از فساد جلوگیری میکند و مهمترین مانع آن در اقتصاد است؛ چراکه وقتی سیستم بستهای داریم، مشخص نیست در این سیستم چه خبر است. بنابراین شاهدیم که فساد در این سیستم به وجود میآید.
البته در بسیاری از کشورهای دنیا هم فساد وجود دارد، اما چون سیستم شفافی وجود دارد خیلی سریع شناسایی شده و جلوی آن گرفته میشود. وقتی شفافیت وجود نداشته باشد فساد به شکل اتفاقات اخیر و داستانهای مشابهی که سالیان متمادی شاهد آن بودیم و هستیم به وجود میآید. در شرایط فعلی باید مشکلات اقتصاد و تولید را ریشهای بررسی کرد. اگر بخواهیم اینگونه نگاه کنیم، باید گفت کشور فاقد استراتژی توسعه است. اقتصاد ما تابع سیاست شده، در حالی که در دنیا بر عکس است و سیاست تابع اقتصاد و منافع ملی است، اما در ایران منافع ملی در پرتو سیاست تعریف شده است.
این مسائل در حالی رخ میدهد که شاهد اقدامات کشورهای همسایه و سرمایهگذاریهایی که توسط اروپاییها انجام میشود، هستیم تا آنها بتوانند از میدانهای مشترک نفتی بیشتر استفاده کنند. به عنوان مثال قطر، عراق، عربستان سعودی و کویت روی میدان آرش دست گذاشتند و از این نفت با حداقل هزینه برداشت میکنند و کارشان را جلو میبرند.
در این میان برخی معتقدند که گرچه جذب سرمایه خارجی در توسعه و تقویت تولید و حل مشکل نقدینگی صنایع مهم است، اما از سرمایههای داخلی هم به درستی استفاده نمیکنیم. در این مورد باید گفت که در شرایط کنونی بسیاری از سرمایههای ما فرار میکنند و میزان فرار سرمایه در سال بالاست. نهایتاً میتوان مشکلات امروز صنعت و تولید را اینگونه ارزیابی کرد که سیاست کشور باید تابع اقتصاد باشد و اقتصاد باید در رأس امور کشور قرار گیرد. همچنین باید شفافیت در همه امور را مدنظر قرار دهیم. اگر به این امر کمک کنیم میتوانیم مشکل سیاست خارجی و نظام بانکیمان را هم حل کنیم.