printlogo


گزارش میدانی از یک مرکز جراحی محدود
بخش جراحی «مرکز جراحی محدود تأمین‌اجتماعی شهید سلیمانی» از سه سال پیش در این مرکز آغاز به‌کار کرده است. افزوده شدن امکانات جراحی، این مرکز را تبدیل به نمونه کوچکی از بیمارستان کرده و توانسته کمبود یک مرکز درمانی بستری تأمین‌اجتماعی را در منطقه جبران کند و پاسخگوی نیازهای درمانی مردم و بیمه‌شدگان در زمینه برخی اعمال جراحی باشد. اکنون بسیاری از بیماران و مردم برخی از عمل‌های جراحی سرپایی و الکتیو خود را در این مرکز انجام می‌دهند و همان روز یا پس از 24 ساعت بستری از بیمارستان خارج می‌شوند.

فضای بسته و آرامبخش جراحی، جو سنگینی را حاکم بر این بخش کرده است، اما طولی نمی‌کشد که انتقال یک بیمار از اتاق عمل به بخش بستری سکوت را می‌شکند؛ او خانمی است که تحت عمل جراحی زیر چشم قرار گرفته است. بیمار به‌هوش است و می‌تواند صحبت کند. علت را جویا می‌شوم و می‌گوید توده چربی زیر چشم داشتم که باید جراحی می‌شد. با توجه به اینکه تازه از اتاق عمل خارج شده، سؤال بیشتری از او نمی‌پرسم و کنار می‌روم تا در بخش بستری تحت مراقبت‌های لازم قرار گیرد. پس از او پسربچه‌‌ای را از اتاق عمل خارج می‌کنند که عمل ختنه برای او انجام شده است. بخش جراحی دارای اتاق‌ها و قسمت‌های مختلفی است. در بدو ورود اتاق (CPR) جلب توجه می‌کند و یک واحد تزریقات و تحت‌نظر نیز در این بخش وجود دارد که بیماران در این واحد از خدماتی مانند سرم‌تراپی بهره‌مند می‌شوند. بخش‌های بستری و جراحی دیگر قسمت‌های این بخش را تشکیل می‌دهد. بخش بستری دارای دو اتاق زنان و مردان است. هریک از اتاق‌ها پنج تخت دارد و بیماران معمولاً پیش از جراحی و پس از عمل در این بخش بستری می‌شوند و بر اساس نظر جراح بین 12 تا 24 ساعت تحت‌نظر قرار می‌گیرند. بخش جراحی نیز از دو واحد مجزای اتاق عمل سرپایی و اتاق عمل الکتیو تشکیل شده که اتاق عمل الکتیو دارای دو اتاق است.

اجرای قانون بهره‌وری 
به گفته نسیم جلالی، رئیس خدمات پرستاری (مترون) در مرکز جراحی محدود شهید سلیمانی با توجه به تعداد اتاق‌های عمل، امکان جراحی هم‌زمان سه بیمار توسط جراحان وجود دارد و خدمات جراحی چشم، ارتوپدی، جراحی عمومی، اورولوژی و جراحی‌های زنان به بیماران ارائه می‌شود.
نسیم جلالی می‌افزاید: «خدمات این بخش بسیار وسیع است، اما درحال حاضر 28 نیروی پرستار و بهیار در این مرکز مشغول به خدمت هستند. با توجه به حجم بالای مراجعه‌کننده که علاوه بر مردم منطقه از حومه تهران نیز پذیرش بیمار داریم، این تعداد پرستار کافی نیست و مجبور به انجام شیفت‌های اضافه می‌شویم. این درحالی است که از اول سال تاکنون هشت نیروی خروجی داشتیم که برخی بازنشسته شدند و تا پایان سال نیز تعداد دیگری از نیروها بازنشسته می‌شوند.» او با دارا بودن 26 سال سابقه فعالیت، ادامه می‌دهد: «در شیفت صبح بخش جراحی تعداد دو پرستار و یک بهیار و در شیفت‌های عصر و شب نیز یک پرستار و یک بهیار خدمت‌رسانی می‌کنند. همچنین سه جراح چشم‌پزشک، سه جراح ارتوپدی، دو جراح عمومی، یک جراح زنان و یک جراح اورولوژی در این بخش فعالیت دارند.»
مترون دی‌کلینیک شهید سلیمانی همچنین کمبود و مستعمل بودن تجهیزات این بخش را از دیگر مسائل می‌داند و می‌گوید: «درحال حاضر نیازمند خریداری دستگاه‌های مانیتور و دستگاه نوار قلب (EKG) هستیم. ضرورت تهیه دستگاه تنفس مصنوعی (ونتیلاتور) برای بخش بستری نیز وجود دارد. متأسفانه بودجه کافی برای خرید تجهیزات اختصاص نمی‌یابد و ای‌کاش این مرکز به‌طور ویژه نگریسته می‌شد.» عدم اجرای قانون بهره‌وری پرستاران هم از مواردی است که جلالی با این توضیح به آن اشاره می‌کند: «بر اساس این قانون در ازای هر یک ساعت فعالیت در ساعات غیراداری، 1.4 ساعت اضافه‌‌کار در نظر گرفته شده، اما این قانون برای پرستاران مرکز ما به اجرا درنمی‌آید. »

رسیدگی مطلوب پرستاران 
در اتاق بستری مردان آقایی درحال استراحت است که نظر او را درباره خدمات این مرکز جویا می‌شویم؛ خود را محسن سعیدی معرفی می‌کند و از اینکه بدون معطلی توانسته از خدمات جراحی برخوردار شود، رضایت دارد. می‌گوید: «عمل هموروئید انجام داده‌ام. از طریق اینترنت نوبت ویزیت دریافت کردم و پس از معاینه دکتر با تشکیل پرونده مرا به بخش جراحی ارجاع دادند، اما به خواسته خود جراحی را عقب انداختم و امروز صبح برای عمل مراجعه کردم.»
او نحوه رسیدگی پرستاران این بخش را رضایت‌بخش توصیف می‌کند و می‌گوید: «رسیدگی پرستاران بسیار عالی است و هیچ کم‌وکاستی وجود ندارد. معتقدم هرکس کارش را به‌ خوبی انجام دهد، دنیا گلستان می‌شود. این عمل در بخش‌های خصوصی برای من بیش از شش میلیون تومان هزینه دربر داشت، اما در تأمین‌اجتماعی ریالی از من دریافت نکردند.»

آموزش‌های پیشگیری
پرستار کنترل عفونت بیمارستان و رابط ایمنی بیمار نیز در این بخش فعالیت دارد. با انجام تمهیدات بهداشتی از جمله تعبیه دستگاه‌های ضدعفونی‌کننده دست، فراهم کردن دستکش، ماسک، لباس و روتختی یک‌بار مصرف ایمنی بیماران و کارکنان حفظ می‌شود. به گفته سودابه علیجانی، مسئول کنترل عفونت بیمارستان، علاوه بر تهیه ملزومات بهداشتی مورد نیاز واحدها، اقدامات دیگری مانند واکسیناسیون بیماری‌های فصلی و واکسن هپاتیت و پیشگیری از خطر «نیدل استیک» (زخم سرسوزن) برای کادر درمان به عمل می‌آید. تشکیل کلاس‌های آموزشی با همکاری اساتید و متخصصان مرکز و سایر مراکز از دیگر تمهیداتی است که علیجانی در راستای رعایت استانداردهای بهداشتی به آن اشاره می‌کند.

هر پرستار جبران 3 نیرو
یکی از پرستاران این بخش از کمبود نیرو و فشار کار کادر پرستاری گله‌مند است و می‌گوید: «هر یک پرستار به ‌جای سه پرستار فعالیت می‌کند.»
صدیقه آبروشن با دارا بودن 19 سال سابقه فعالیت می‌گوید: «کمبود نیرو به‌ قدری شدید است که همکاران جای ثابت ندارند؛ شخصاً در سه بخش جراحی، تزریقات و پانسمان فعالیت دارم. دیروز شیفت عصر و شب بودم و شیفت صبح را نیز پوشش دادم و 24ساعته شدم.» عدم اجرای قوانین تعرفه‌گذاری خدمات پرستاری و بهره‌وری از دیگر مسائلی است که این پرستار به آن اشاره می‌کند. او کمبود برخی تجهیزات را سبب افزایش امور پرستاری می‌داند و می‌گوید: «با توجه به کمبود دستگاه‌های مونیتورینگ، بعضاً فشارخون و دماسنج بیماران به‌صورت دستی انجام می‌شود که در مدیریت زمان اختلال ایجاد می‌کند.»
به گفته آبروشن، وقتی کمیت پایین باشد کیفیت کار نیز کاهش می‌یابد و این میان بیمار بیشترین آسیب را متحمل می‌شود. او ادامه می‌دهد: «ما که دیگر فرسوده شده‌ایم، اما بیشترین نگرانی ما برای بیماران است. هرچند تمام تلاش خود را به‌کار می‌گیریم تا خدمات مورد نیاز آنان ارائه شود. زیرا وظایف پرستاری بسیار خطیر است و هرگونه خطا و عدم رسیدگی می‌تواند سلامت بیماران را به خطر اندازد. از مسئولان تقاضا داریم در اسرع وقت به مشکلات ما رسیدگی کنند و برای ما نیرو بفرستند.»