استفاده از خدمات بیمه بدون پرداخت حقبیمه
مهدی فرهمند
استرالیا ازجمله کشورهایی است که به استانداردهای بالای زندگی و کیفیت مطلوب خدمات و رفاه اجتماعی در جهان معروف است. این کشور که نسبت به مساحت زیاد خود جمعیت کمی دارد، هدف خود در حوزه اجتماعی را ارائه خدمات بیمه اجتماعی و پزشکی بهتمامی شهروندان عنوان کرده که در آن موفق بوده است. در استرالیا تمامی شهروندان به صورت خودکار تحت پوشش بیمه درمانی دولتی قرار دارند، بدون اینکه هزینهای برای آن پرداخت کنند. همچنین افرادی که کار خود را از دست دادهاند و یا همچنان در جستجوی کار هستند از دولت کمکهزینه دریافت میکنند. همچنین کمکهزینههای دولتی به افراد دارای معلولیت و سالمندان و همچنین به خانوادههای دارای فرزند و جوانان دانشجو تعلق میگیرد.
در استرالیا طرحهای مختلف بیمه کارفرما و انواع بیمه دولتی اجباری تدوین شده است. این طرحها عبارتاند از بیمه درمانی، بیماری دوران بارداری، صدمات وارده حین کار، بازنشستگی خصوصی و دولتی و ازکارافتادگی بیکاری.
بسیاری از افراد تمایل دارند روی مزایای بیمه دولتی یا همان تامیناجتماعی چون عائلهمندی، کمکهزینه بیماری، کمک درآمد، مزایای بیکاری، کمکهزینه دوران بارداری و طرحهای مختلف بازنشستگی حساب باز کنند. با وجود این تامیناجتماعی صرفا پاسخگوی نیازهای اولیه استرالیاییهاست و افرادی که بهناچار فقط از چنین مزایایی استفاده میکنند، معمولا زیرخط فقر زندگی میکنند.
اکثر استرالیاییها و مهاجران خارجی و خانوادههایشان تحت پوشش طرحهای «مدیکر» که نظام سلامت و مراقبتهای درمانی دولتی است از مزایای درمانی بهرهمند میشوند. چنانچه شرایط برخورداری از مراقبتهای درمانی تحت طرح مدیکر وجود نداشته باشد، بیمه درمانی اجباری گزینه دیگری است. البته در استرالیا فقط چند مورد بیمه اجباری تجاری وجود دارد ازجمله بیمه ساختمان. برای مثال در صورتی که فرد ورزشهای خطرناکی انجام میدهد، بیمههایی مانند بیمه تصادف و شخص ثالث برای او اجباری است. بیمههای اختیاری عبارتاند از بیمه تصادف، بیمه درآمد، درمان خصوصی، محتویات خانه، مسئولیتهای فردی، هزینههای قانونی، دندانپزشکی، سفر، خرابی ماشین و بیمه عمر.
در استرالیا شرکتهای بیمه متعددی فعالیت دارند و هریک با رقابت در قیمت و خدمات میکوشند مشتریان بیشتری جذب کنند. بسیاری از شرکتهای بیمه از طریق تماس تلفنی با افراد برای مجاب کردن آنها به منظور خرید بستههای بیمه ازجمله بیمه عمر تلاش میکنند.
تامیناجتماعی
تامیناجتماعی در استرالیا به معنی مزایای رفاهی دولتی است که به افراد مقیم این کشور تعلق میگیرد. برای برخورداری از بیمه تامیناجتماعی وجهی پرداخت نمیشود و بودجه آن از محل مالیاتهای عمومی تامین میشود که 25 درصد از تولید ناخالص داخلی را تشکیل میدهد. برای برخورداری از اکثر مزایای اجتماعی، درآمد و اموال اشخاص بررسی و ارزشگذاری میشود. چنانچه پس از بررسی و ارزشگذاری اموال مشخص شود درآمد و دارایی کافی وجود دارد، مزایای پرداختی تامیناجتماعی کاهش مییابد یا بهکلی قطع میشود. براساس قانونی که از چهارم مارس 1997 به اجرا درآمده است، مهاجران پس از دو سال اقامت میتوانند برای برخورداری از مزایای تامیناجتماعی درخواست دهند. با وجود این پناهندگان و افرادی که به دلایل بشردوستانه به استرالیا آمدهاند از طی این دوره معاف هستند. مهاجران در دو سال اول اقامت خود در استرالیا میتوانند از مزایای مدیکر نیز استفاده کنند. همچنین در شهرهای بزرگ مراکز کمکرسانی به مهاجران نیز فعالیت دارند. مهاجرانی که مشکلات مالی جدی دارند در بدو ورود مورد حمایت قرار میگیرند و برای استقرار آنها اقداماتی صورت میگیرد.
مزایای اصلی تامیناجتماعی استرالیا عبارتاند از مستمری بازنشستگی برای سالمندان، افراد ناتوان و والدین مجرد، حقوق بیکاری، بیماری یا ازکارافتادگی، کمکهزینه فرزندان، تامین کار همراه با محل اقامت و کمکهزینههای توانبخشی و حق عائلهمندی.
مزایای بیکاری و بازنشستگی
استرالیا مزایای بیکاری یا مستمری با این عنوان ندارد، اما پرداختهایی با عنوان کمکهزینههای کاریابی یا آغاز به کار جدید دارد. چنانچه فردی شغل قبلی خود را از دست داده باشد، باید گواهی انفصال از استخدام داشته باشد که در آن دلیل برکناری از کار و میزان حقوق ذکر شده باشد. البته مهاجران جدید باید دو سال صبر کنند تا مشمول برخورداری از این مستمری شوند. در استرالیا مستمری بازنشستگی دولتی به مردان در 65 و به زنان در 61 سالگی تعلق میگیرد، اگرچه سن بازنشستگی برای زنان بهتدریج به 65سالگی افزایش مییابد. مستمری بازنشستگی کامل استرالیا چنانچه شخص در مدت عمر کاری خود به مدت 25 سال در استرالیا اقامت داشته باشد به وی تعلق میگیرد. معمولا فرد باید 10 سال به صورت مستمر در استرالیا اقامت داشته باشد تا مستمری بازنشستگی به او تعلق بگیرد.
بیمه درمانی دولتی
نظام مراقبت بهداشتی استرالیا دولتی است که به بیمه درمانی مدیکر معروف است و به کلیه مقیمان دائم استرالیا خدمات پزشکی رایگان یا با تخفیف عرضه میکند. در این میان افرادی که اقامت دائم ندارند یا به طور دورهای به استرالیا سفر میکنند میتوانند از بیمههای خصوصی استفاده کنند. گفتنی است که بیمهگرها دورهای را بهعنوان دوره انتظار در نظر میگیرند و پس از آن واجد شرایط بودن یا نبودن درخواستدهنده برای بهرهمندی از خدمات بیمه را اعلام میکنند. این دوره انتظار به این منظور در نظر گرفته شده تا بیمهشونده نتواند بلافاصله هزینه درمان بیماریهایی که از قبل به آنها دچار بوده را از شرکت بیمه طلب کند و پس از آن قرارداد خود را با این شرکت فسخ کند. البته بلافاصله پس از تایید واجد شرایط بودن برای استفاده از خدمات بیمه، هزینههای درمانی توسط بیمهگر پرداخت میشود.
بیمه دندانپزشکی
در استرالیا، هزینههای درمان دندانپزشکی بسیار بالاست. به همین دلیل خرید بیمه جامع دندانپزشکی به دلیل هزینه سنگین چندان متداول نیست. از سوی دیگر هزینه بسیاری از خدمات معمول دندانپزشکی توسط بیمه دولتی پرداخت نمیشود. اما این بیمه معالجههایی را که توسط جراح دندانپزشک در بیمارستان انجام میشود تا سقف 75 درصد پوشش میدهد. همچنین بازنشستگان از خدمات عمومی و اورژانس رایگان دندانپزشکی بهرهمند میشوند.