شکلگیری اشتغال دانشآموختگان در بستر مهارت
حمید حاجاسماعیلی، کارشناس حوزه بازار کار و اشتغال، مهارت دانشآموختگان دانشگاهی را در اشتغال بهکار این بخش از نیروی جوان آماده اشتغال بسیار مؤثر دانست و گفت: «بسترهای توسعه آموزشهای مهارتی و رشد خلق فرصتهای شغلی توسط دولت به عنوان متولی اصلی حوزه اشتغال در کنار ارتقای دانش و آموزش فنی شکل میگیرد.»
این فعال حوزه کسبوکار در گفتوگو با آتیهنو گفت: «یکی از دلایلی که فارغالتحصیلان پشت در کارگاهها معطل اشتغال مانده یا تمایل و انگیزه اشتغال به کار از این جمعیت جوان توانمند برای ورود به بازار کار سلب و حتی در شرایطی، مهاجرت این بخش از جامعه جویای کار را موجب شده، نبود جایگاه شغلی متناسب با شرایط تحصیلی این افراد است.» حاجاسماعیلی ادامه داد: «میزان درآمد متناسب با وضعیت تحصیلات دانشآموختگان و کارآمدی و اثرگذاری شغل آنها در جامعه و بازار کار نیز در عدم جذب فارغالتحصیلان به بازار کار بسیار مؤثر واقع برآورد میشود. البته به واسطه تنوع و عمق مهارت دانشآموختگان نیز شرایط ورود به بازار کار و اشتغال برای آنان فراهم نشده و این موارد بستر لازم برای توسعه اشتغال فارغالتحصیلان را به درستی مهیا نکرده است.» او اضافه کرد: «به عنوان نمونه با استفاده از ظرفیتهای بزرگ و متنوع فضای مجازی، امکان خلق شغلها و اشتغالزایی بسیار بالایی وجود دارد که توسعه انگیزه برای جامعه دانشآموختگان، زمینه رشد دادهها و شاخصهای اشتغال و بازار کار را موجب میشود. البته بهرهمندی از این فضا و بستر برای اشتغال، نیازمند برنامهریزی و هدفگذاری کلان در راستای استفاده از توانمندی موجود در این بخش به شمار میرود.» این کارشناس حوزه کسبوکار در ادامه توسعه بازار کار، اشتغال فارغالتحصیلان و کسب درآمدهای خوب و متناسب با جایگاه اجتماعی و تحصیلاتی دانشآموختگان را خروجی گسترش اشتغال از طریق فضای مجازی دانست و توضیح داد: «با توجه به اینکه بخش زیادی از بهرهوری مربوط به نیروی کار است، حضور افراد دانشآموخته در چرخه اشتغال و تولید، زمینه توسعه بهرهوری همزمان نیروی کار و تولید را فراهم خواهد کرد.» حاجاسماعیلی گفت: «با وجود تلاشها و اقداماتی در حوزههای اشاره شده در سالهای گذشته صورت گرفت، اما مشکلات و چالشهای اشتغال مربوط به قشر دانشآموخته را کماکان تجربه میکنیم که نیازمند چارهاندیشی اساسی است.»
رشد اشتغال در بستر اشتغال مجازی
این کارشناس حوزه کار و تولید تأکید کرد: «تجربه بسیاری کشورها در استفاده از بسترهای اینترنتی و فضای مجازی و گسترش اشتغال؛ بهویژه برای جامعه دانشآموخته با توجه به حجم بالای فارغالتحصیلان و توانمندی موجود در حوزههای مختلف از جمله نیروی آماده بهکار جوان، موجب توسعه روزافزون بازار کار، کاهش آمار بیکاری فارغالتحصیلان و افزایش نرخ اشتغال خواهد شد.» او روند پیشرفت و میزان حضور فناوری در فضای بازار کار را بر اشتغال موجود در این حوزه مؤثر دانست و افزود: «به تناسب این شرایط، نیروی کار باید مهارت لازم جهت استمرار حضور در بازار اشتغال را در کنار توسعه مهارتآموزی مورد توجه داشته باشد.»
نیاز به برنامهریزی جدید
حاجاسماعیلی ادامه داد: «نیروی کار حتی در قالب دانشآموختگان با مهارت را نباید در جا ماندن از روند توسعه مهارت و تأثیرگذاری آن بر بازار کار مقصر دانست. در واقع ضعفهایی که بر دوش نیروی کار انداخته میشود وارد نیست و برآورده کردن چالشهای حوزه مهارت و اشتغال دانشآموختگان را باید در قالب برنامهریزی و سیاستگذاری حوزه دولتی دنبال کرد.» او با اشاره به اینکه زمانی نیروی کار را میتوان ناکارآمد تلقی کرد که در کشور با نرخ بیکاری بسیار پایین روبهرو باشیم، گفت: «در شرایط با نرخ بیکاری بالا، برطرف کردن چالشهای حوزه اشتغال را باید در گسترش این بخش توسط دولتها جستوجو کرد.» این فعال بازار کار تأکید کرد: «سوابق آموزش دانشگاهی و مهارتی در مدت بیش از دو دهه گذشته نشان میهد در این بازه زمانی، نهاد دانشگاه با رویکرد اشتغال بهکار دانشآموختگان پس از فارغالتحصیلی، اقدام به برنامهریزی تحصیلی و تربیت نیروی جوان دانشآموخته کرده است.» او با بیان اینکه حتی در زمینه تربیت نیروی کار ماهر دانشآموخته مراکز تخصصی دانشگاهی با عنوان علمی کاربردی با مشارکت صنایع در راستای تربیت نیروی کار ماهر دانشآموخته تاسیس شدند، افزود: «بیکاریِ درصد بالایی از کارجویان اما در شرایط تشریح شده به عدم توسعه بازار کار برای جذب دانشآموختگان مربوط میشود.» حاجاسماعیلی افزود: «در این شرایط کارفرمایان به طور معمول این امکان را دارند که در صورت نیاز به تخصص بالاتر، با نیروی کاری قرارداد ببندند که دارای مهارتهای فنی و تخصصی لازم برای اشتغال موردنظر باشد.»
رشد اشتغال در بستر اشتغال مجازی
این کارشناس حوزه کار و تولید تأکید کرد: «تجربه بسیاری کشورها در استفاده از بسترهای اینترنتی و فضای مجازی و گسترش اشتغال؛ بهویژه برای جامعه دانشآموخته با توجه به حجم بالای فارغالتحصیلان و توانمندی موجود در حوزههای مختلف از جمله نیروی آماده بهکار جوان، موجب توسعه روزافزون بازار کار، کاهش آمار بیکاری فارغالتحصیلان و افزایش نرخ اشتغال خواهد شد.» او روند پیشرفت و میزان حضور فناوری در فضای بازار کار را بر اشتغال موجود در این حوزه مؤثر دانست و افزود: «به تناسب این شرایط، نیروی کار باید مهارت لازم جهت استمرار حضور در بازار اشتغال را در کنار توسعه مهارتآموزی مورد توجه داشته باشد.»
نیاز به برنامهریزی جدید
حاجاسماعیلی ادامه داد: «نیروی کار حتی در قالب دانشآموختگان با مهارت را نباید در جا ماندن از روند توسعه مهارت و تأثیرگذاری آن بر بازار کار مقصر دانست. در واقع ضعفهایی که بر دوش نیروی کار انداخته میشود وارد نیست و برآورده کردن چالشهای حوزه مهارت و اشتغال دانشآموختگان را باید در قالب برنامهریزی و سیاستگذاری حوزه دولتی دنبال کرد.» او با اشاره به اینکه زمانی نیروی کار را میتوان ناکارآمد تلقی کرد که در کشور با نرخ بیکاری بسیار پایین روبهرو باشیم، گفت: «در شرایط با نرخ بیکاری بالا، برطرف کردن چالشهای حوزه اشتغال را باید در گسترش این بخش توسط دولتها جستوجو کرد.» این فعال بازار کار تأکید کرد: «سوابق آموزش دانشگاهی و مهارتی در مدت بیش از دو دهه گذشته نشان میهد در این بازه زمانی، نهاد دانشگاه با رویکرد اشتغال بهکار دانشآموختگان پس از فارغالتحصیلی، اقدام به برنامهریزی تحصیلی و تربیت نیروی جوان دانشآموخته کرده است.» او با بیان اینکه حتی در زمینه تربیت نیروی کار ماهر دانشآموخته مراکز تخصصی دانشگاهی با عنوان علمی کاربردی با مشارکت صنایع در راستای تربیت نیروی کار ماهر دانشآموخته تاسیس شدند، افزود: «بیکاریِ درصد بالایی از کارجویان اما در شرایط تشریح شده به عدم توسعه بازار کار برای جذب دانشآموختگان مربوط میشود.» حاجاسماعیلی افزود: «در این شرایط کارفرمایان به طور معمول این امکان را دارند که در صورت نیاز به تخصص بالاتر، با نیروی کاری قرارداد ببندند که دارای مهارتهای فنی و تخصصی لازم برای اشتغال موردنظر باشد.»