پرداخت عیدی کارگران با فرم کارمندی خلاف قانون است
اکثر کارفرمایان عیدی قانونی نیروی تحت پوشش کارگاههای خود را با توجه به مناسبات مبتنی بر قانون و با تکیه بر روش محاسباتی مرسوم در زمان مقرر و به صورت کامل پرداخت میکنند، اما برخی کارفرمایان به دلایل مختلف از جمله فشار اقتصادی ناشی از هزینههای تولید به دنبال کاهش عیدی کارگران هستند یا پرداخت آن را دیرهنگام و حتی پس از پایان سال انجام میدهند. یکی از روشهایی که برخی کارفرمایان در این زمینه استفاده میکنند پرداخت عیدی کارگران بر مبنای عیدی کارمندان است.
رییس اتحادیه کارگران قراردادی و پیمانی کشور با بیان اینکه موضوع پرداخت عیدی یکی از مطالبات کارگران است، گفت: «برخی کارفرمایان با جذب و اشتغال نیروی کار کارگری، مبلغ عیدی وی را بر مبنای کارمندی محاسبه و پرداخت میکنند.»
فتحالله بیات در گفتوگو با آتیهنو افزود: «بر اساس دستور کار شورایعالی کار، مسأله عیدی نیروی کار از مطالبات اساسی قشر مولد جامعه محسوب میشود.»
وی تصریح کرد: «این یک معضلی است که شورایعالی کار باید درباره آن چارهاندیشی داشته باشد و در صورت نیاز به اصلاح یا تصویب قانون، پیگیری لازم درمورد آن صورت گیرد.»
این کارشناس حوزه کار گفت: «این مسأله صرفاً در ارتباط با کارگران تحت پوشش سازمان تأمیناجتماعی موضوعیت ندارد؛ حتی برخی از این افراد شاغل در بخش خدماتی، کارمندی و اداری با این معضل روبهرو میشوند.»
تأکیدات قانونی
بیات در ادامه افزود: «عیدی کارگران در قالب حداقل دوپایه حقوق و دستمزد کارگر باید توسط کارفرما در پایان سال کاری پرداخت شود.»
وی افزود: «طبق قانون، هر سال دو مورد حداقل پایه حقوق و عیدی؛ حتی اگر فردی توانمند باشد کارفرما میتواند تا سه مورد آن را پرداخت کند. البته ما پرداخت حداکثری نداریم، اما در هر صورت نباید کمتر از حداقل دو پایه حقوق باشد.»
این فعال حوزه کارگری اضافه کرد: «معمولاً عیدی و پاداش پایان سال کارگران بر اساس قراردادهای کار در اسفندماه پرداخت میشود. به این نحو که با در نظر گرفتن تعطیلی بانکها و شروع تعطیلات و انجام حسابرسیها تا 20 اسفند، عیدیها به حسابهای کارگران مشمول قانون کار و بازنشستگان تأمیناجتماعی واریز میشود.»
پرداخت در بهمنماه
رییس اتحادیه کارگران قراردادی و پیمانی همچنین ادامه داد: «بخشی از جامعه کارفرمایی عیدی کارگران را به روزهای آخر سال موکول نکرده و با حقوق بهمن واریز میکنند.»
وی افزود: «با توجه به مشکلات معیشتی کارگران، پرداخت عیدی شاید کمکی برای آنها در پایان سال باشد. بسیاری از خانوارهای کارگری نیز با دریافت عیدی با آسودگی بیشتری نسبت به تهیه مایحتاج شب عید و اقلام مورد نیاز خود اقدام میکنند.»
بیات با بیان اینکه منعی برای واریز عیدی و پاداش پایان سال کارگران در بهمنماه وجود ندارد، گفت: «کارفرمایانی که از تمکن مالی و نقدینگی لازم برخوردارند از بهمنماه همراه با حقوق و دستمزد کارگران عیدی و پاداش پایان سال را هم میپردازند.»
یک دین قانونی
بیات گفت: «کارفرمایانی که از پرداخت عیدی کارگران خود خودداری کردهاند، باید بدانند عدم پرداخت آن جزو دیون سال گذشته محسوب میشود و در صورتی که با حقوق دو ماه پایانی پرداخت نشود، قابل پیگیری در مراجع قضایی و هیأتهای حل اختلاف است.»
او تصریح کرد: «با توجه به تأکید قانون کار به عنوان یکی از حقوق نیروی کار، نپرداختن آن اجحاف بزرگی در حق کارگر است و کارفرمایان باید در اولین فرصت نسبت به پرداخت آن اقدام کنند.»
پرداخت شش ماهه
به گفته این مقام مسئول کارگری، عیدی دادن به صورت پرداخت در شش ماهه اول و شش ماهه دوم سال ایرادی ندارد.
وی اضافه کرد: «اما عدم پرداخت عیدی پایان سال و موکول کردن آن به سال جدید، خلاف عرف و قانون است و نمیتوان آن را به سال بعد انتقال داد.» بیات از کارفرمایان دولتی و خصوصی خواست تا با توجه به تورم و فشار هزینههای زندگی، عیدی کارگران را برای تدارک بهتر شب عید تا قبل از پایان سال پرداخت کنند.
فتحالله بیات در گفتوگو با آتیهنو افزود: «بر اساس دستور کار شورایعالی کار، مسأله عیدی نیروی کار از مطالبات اساسی قشر مولد جامعه محسوب میشود.»
وی تصریح کرد: «این یک معضلی است که شورایعالی کار باید درباره آن چارهاندیشی داشته باشد و در صورت نیاز به اصلاح یا تصویب قانون، پیگیری لازم درمورد آن صورت گیرد.»
این کارشناس حوزه کار گفت: «این مسأله صرفاً در ارتباط با کارگران تحت پوشش سازمان تأمیناجتماعی موضوعیت ندارد؛ حتی برخی از این افراد شاغل در بخش خدماتی، کارمندی و اداری با این معضل روبهرو میشوند.»
تأکیدات قانونی
بیات در ادامه افزود: «عیدی کارگران در قالب حداقل دوپایه حقوق و دستمزد کارگر باید توسط کارفرما در پایان سال کاری پرداخت شود.»
وی افزود: «طبق قانون، هر سال دو مورد حداقل پایه حقوق و عیدی؛ حتی اگر فردی توانمند باشد کارفرما میتواند تا سه مورد آن را پرداخت کند. البته ما پرداخت حداکثری نداریم، اما در هر صورت نباید کمتر از حداقل دو پایه حقوق باشد.»
این فعال حوزه کارگری اضافه کرد: «معمولاً عیدی و پاداش پایان سال کارگران بر اساس قراردادهای کار در اسفندماه پرداخت میشود. به این نحو که با در نظر گرفتن تعطیلی بانکها و شروع تعطیلات و انجام حسابرسیها تا 20 اسفند، عیدیها به حسابهای کارگران مشمول قانون کار و بازنشستگان تأمیناجتماعی واریز میشود.»
پرداخت در بهمنماه
رییس اتحادیه کارگران قراردادی و پیمانی همچنین ادامه داد: «بخشی از جامعه کارفرمایی عیدی کارگران را به روزهای آخر سال موکول نکرده و با حقوق بهمن واریز میکنند.»
وی افزود: «با توجه به مشکلات معیشتی کارگران، پرداخت عیدی شاید کمکی برای آنها در پایان سال باشد. بسیاری از خانوارهای کارگری نیز با دریافت عیدی با آسودگی بیشتری نسبت به تهیه مایحتاج شب عید و اقلام مورد نیاز خود اقدام میکنند.»
بیات با بیان اینکه منعی برای واریز عیدی و پاداش پایان سال کارگران در بهمنماه وجود ندارد، گفت: «کارفرمایانی که از تمکن مالی و نقدینگی لازم برخوردارند از بهمنماه همراه با حقوق و دستمزد کارگران عیدی و پاداش پایان سال را هم میپردازند.»
یک دین قانونی
بیات گفت: «کارفرمایانی که از پرداخت عیدی کارگران خود خودداری کردهاند، باید بدانند عدم پرداخت آن جزو دیون سال گذشته محسوب میشود و در صورتی که با حقوق دو ماه پایانی پرداخت نشود، قابل پیگیری در مراجع قضایی و هیأتهای حل اختلاف است.»
او تصریح کرد: «با توجه به تأکید قانون کار به عنوان یکی از حقوق نیروی کار، نپرداختن آن اجحاف بزرگی در حق کارگر است و کارفرمایان باید در اولین فرصت نسبت به پرداخت آن اقدام کنند.»
پرداخت شش ماهه
به گفته این مقام مسئول کارگری، عیدی دادن به صورت پرداخت در شش ماهه اول و شش ماهه دوم سال ایرادی ندارد.
وی اضافه کرد: «اما عدم پرداخت عیدی پایان سال و موکول کردن آن به سال جدید، خلاف عرف و قانون است و نمیتوان آن را به سال بعد انتقال داد.» بیات از کارفرمایان دولتی و خصوصی خواست تا با توجه به تورم و فشار هزینههای زندگی، عیدی کارگران را برای تدارک بهتر شب عید تا قبل از پایان سال پرداخت کنند.