سه سال پیش، 12 درصد از جمعیت کره‌جنوبی، سالمند یا بالای 65 سال بودند، تا 17سال دیگر بالغ بر 24 درصد از جمعیت این کشور، سالمند خواهد بود. روند صعودی افزایش سن شهروندان، دولت را بر آن داشته که به دنبال تدوین سیاست‌های حمایتی از جمعیتی باشد که به سرعت در حال پیرشدن است. مردم کره‌جنوبی به‌طور سنتی، مانند بسیاری از کشورهای آسیایی، عمری طولانی دارند. افزون بر این، کاهش نرخ زاد و ولد در سال‌های اخیر (یکی از کمترین نرخ‌های زاد و ولد در بین کشورهای سازمان توسعه و همکاری‌های اقتصادی) نیز به قطورترشدن قشر سالمند جامعه کمک کرده است. کارشناسان معتقدند که در کره‌جنوبی، تعداد افرادی که در سن کار هستند، تنها در یک دوره سه‌ساله افزایش می‌یابد و تا سال 2040، تعداد این افراد، حدود یک‌پنجم، کمتر می‌شود. به گفته آنها، به‌زودی این کشور تا حدی پیر می‌شود که حتی پرداخت حقوق بازنشستگان هم دشوار خواهد بود. با وجود روند سریع شهرنشینی در کره‌جنوبی، بررسی سال 2011 موسسه تحقیقات ملی بازنشستگی نشان داده که یک‌چهارم افراد بالای 70 سال در این کشور هنوز با فرزندان‌شان زندگی می‌کنند. تحلیلگران می‌گویند با وجود موفقیت‌های سئول در ایجاد سیستم خدمات بهداشتی و درمانی، بخشی از این مشکل، مربوط به ضعف در ایجاد مراکز مناسب برای ارائه خدمات به سالمندان است. 

بازنشستگی اجباری

این در حالی است که در کره‌جنوبی، بازنشستگی، اجباری است. برخی شرکت‌های بزرگ، کارمندان خود را در فاصله 56تا 58 سالگی بازنشسته می‌کنند. حتی برخی نیز پیش از رسیدن به 54 سال ناگزیر به بازنشستگی می‌شوند. البته بازنشسته‌های اجباری، به سختی شغل خود را ترک می‌کنند یا می‌کوشند بیشتر در آن باقی بمانند؛ زیرا افزایش حقوق بازنشستگی براساس سن کارمندان تعیین می‌شود. گزارش‌ها حاکی از آن است که مدیران شرکت‌ها به‌طور عمدی، شرایطی را برای کارمندان در آستانه بازنشستگی ایجاد می‌کنند که ادامه کار برای آنها ممکن نباشد. به این ترتیب، نیروی کار حرفه‌ای که سال‌ها در حوزه تخصصی خود فعالیت کرده، مجبور به ترک بازار کار می‌شود. دولت به منظور مقابله با این روند، در سال جاری میلادی، حداقل سن بازنشستگی را 60 سال اعلام کرده و وعده داده است به شرکت‌های اجراکننده این قانون، یارانه می‌دهد. البته از آنجایی که هزینه‌های سالمندان برای دولت رو به افزایش است، تبصره‌ای به این قانون افزوده شده که به موجب آن، افزایش حقوق بازنشستگی با افزایش سن، به‌طور خودکار اتفاق نمی‌افتد.

تقدم بخش خصوصی بر دولتی

کره‌جنوبی با جمعیتی بالغ بر 50 میلیون نفر، بیشترین تراکم جمعیتی را در مقیاس متر مربع، در جهان دارد. با وجود اینکه کره‌جنوبی، در معیارهای بانک جهانی، جزو کشورهای با درآمد متوسط و رو به بالاست، تامین نیازهای درمانی، رفاهی و دارویی این جمعیت متراکم، دشوار است.  دولت کره‌جنوبی، در تلاش است تا با تقویت اقتصاد این کشور، به تقویت بخش خدمات درمانی و اجتماعی بپردازد. یکی از چالش‌هایی که کره‌جنوبی با آن دست به گریبان است، افزایش آمار افراد مسن در این کشور است، زیرا افزایش روند پیری با افزایش مراقبت‌های طولانی‌مدت یا نیاز به دستگاه‌ها و تجهیزات پزشکی در ارتباط است. البته در نتیجه بهبود شرایط زندگی، خدمات بهداشت عمومی و پیشرفت مراقبت‌های پزشکی، شاخص  «امید به‌ زندگی» در پنج دهه گذشته، افزایش چشمگیری داشته است. مهم‌ترین ویژگی سیستم بهداشت و درمان کره، تسلط بخش خصوصی در ارائه خدمات است. تقریبا ۹۰ درصد پزشکان و تخت‌های بیمارستانی در بخش خصوصی هستند. دولت نقش محدودی در ارائه خدمات درمانی دارد   و همچنین سیاست اقتصاد آزاد را در تنظیم قوانین به کار می‌برد. در کره‌جنوبی، هزینه‌های بخش بهداشت، از ترکیب منابع دولتی و خصوصی تامین می‌شود. بیماران، به‌طور عمده در هنگام درمان، فرانشیز خدمات بیمه‌ای را می‌پردازند، به علاوه آنان موظف‌اند کل هزینه خدمات غیربیمه‌ای را پرداخت کنند. درحال حاضر، بیش از 97 درصد جمعیت این کشور، تحت یک پوشش بیمه ملی متمرکز قرار دارند و 3 درصد باقی‌مانده که درآمد پایین دارند، توسط برنامه کمک‌پزشکی حمایت می‌شوند. میزان پرداخت از جیب مردم برای خدمات بستری 20 درصد و برای خدمات سرپایی بین 50 تا 70 درصد است و سرانه سلامت به ازای هر نفر، حدود 2300 دلار و امید به زندگی، بیش از 81 سال است. در کره جنوبی، به ازای هر هزار نفر جمعیت، 2.1پزشک و 4.8 پرستار کار می‌کنند و تعداد تخت درمان حاد، برای هر هزار نفر، 6.1 است. مقامات کره‌جنوبی به‌تازگی تغییرات بنیادینی در بخش دارو و همین‌طور تمامی بخش‌های مرتبط با سلامت اعمال کرده‌اند تا به سیستم نظارتی کارآمد و مناسبی دست پیدا کنند. به همین دلیل، قوانین، طرح‌ها و دستورات جدیدی به تمام بخش‌های نظارتی، قانونی و... برای هماهنگ‌شدن، ابلاغ شده است.این موضوع، در حالی مطرح می‌شود که بازار دارویی کره‌جنوبی، یکی از بزرگ‌ترین بخش‌های دارویی جهان محسوب می‌شود. دولت کره‌جنوبی، با تغییر سیاست در نظام جدید خدمات درمانی، اکنون شیوه بهداشت‌محور را راهکار جدید خود قرار داده است.

اصول نظام خدمات درمانی 

جلوگیری از بیماری و خدمات بازپروری، در کنار توسعه اقدامات بهداشتی، به‌عنوان سه اصل اساسی در نظام خدمات درمانی کره‌جنوبی مدنظر قرار گرفته شده است. اگر تا پیش از برنامه اصلاحات نظام خدمات درمانی، گسترش مراکز درمانی در کشور، اولویت دولتمردان بود، هم‌اکنون ایجاد مراکز آموزشی برای جلوگیری و کنترل بیماری‌ها در اولویت برای سرمایه‌گذاری قرار گرفته است. در شکل‌گیری نظام خدمات درمانی کره‌جنوبی، الگوگیری از کشورهای توسعه‌یافته، نقش مهمی را به خود اختصاص داده است. در این راستا، ابتدا نیازهای بهداشتی و برآورد بیماری‌های شایع هر منطقه از کشور به‌دقت مورد ارزیابی قرار گرفته، سپس دو برنامه کوتاه‌مدت و بلندمدت برای ایجاد مراکز آموزشی برای پیشگیری و تطبیق نیازهای دارویی و بهداشتی هر منطقه با عرضه کالاهای مزبور، مورد اجرا گذاشته می‌شود. دولت کره، در مرحله دوم برنامه طرح ارتقای نظام خدمات درمانی خود، یک مرکز اطلاعات آمار بهداشتی و درمانی برای بررسی نتایج عملکرد سیستم‌های بهداشتی و به‌طور کلی وضعیت بهداشت و درمان کشور ایجاد کرد. این مجموعه، علاوه بر نظارت بر صنعت دارو و درمان در مراکز درمانی هر منطقه، در نرخ خدمات دارویی ارائه‌شده در مراکز درمانی هم رقابت بسیار زیادی ایجاد کرد؛ چراکه مبنای انتخاب مراکز برتر درمانی، ارائه خدمات برتر، استفاده از داروهای مناسب و کم‌هزینه و رضایت بیماران بود. این در حالی است که با توجه به روند افزایش جمعیت رو به کهنسالی در کره‌جنوبی، سرانه مصرف دارو در این کشور بسیار بالاست. از این‌رو، دولت برای تسهیل در روند درمان و ملاحظه شرایط اقتصادی این جمعیت کهنسال، در سال 2007، مرکز مدیریت اطلاعات در صنعت بهداشت و درمان را راه اندازی کرد. نتیجه مثبت این اقدام، آگاهی از خدمات دارویی و درمانی مدرن و در عین‌حال مقرون به‌صرفه، برای مصارف مراکز درمانی در داخل کشور بود. همچنین دولت، صندوق‌های حمایت و پشتیبانی از تحقیقات پزشکی را نیز در این مرکز راه‌اندازی کرد. کارشناسان می‌گویند که مقامات کره‌جنوبی، به خوبی اهمیت سرمایه‌گذاری را برای پیشگیری از بیماری‌ها درک کرده‌اند و معتقدند این اقدام، بهترین سرمایه‌گذاری از نظر اقتصادی، در بخش خدمات درمانی است.