اشتغال غیررسمی و کاهش هزینه تولید
علیرضا حیدری کارشناس کارگری
اشتغال غیررسمی همواره در طول دههها در کشور ما بر جریان فعالیتهای حوزه کسبوکار تأثیر داشته است. بخشی از کارفرمایان جهت کاهش هزینههای تمام شده محصولات و خدمات قابل ارائه تمایل به استفاده از نیروی کار در شرایط اشتغال غیررسمی دارند. یکی از دلایل شکلگیری این نوع اشتغال، بهرهمندی از نیروی کار ارزان در راستای کاهش هزینههای تولید است. با توجه به تمایل بخشی از کارفرمایان به استفاده از این نوع نیروی کار جهت کاهش هزینههای تولید، لاجرم و به دلیل «غیررسمی» بودن، پوشش بیمهای نیز برای این بخش از کارگران درنظر گرفته نشده و بدین ترتیب، یکی از حقوق مسلم نیروی کار نادیده گرفته میشود. رعایت قانون کار در حوزه پرداخت حقوق و مزایای نیروی کار در ارتباط با شاغلان بخش اشتغال غیررسمی به طور معمول صورت نگرفته که تضییع حقوق نیروی کار در راستای عدم اجرای قوانین و مقررات این بخش را موجب خواهد شد. در بررسی حوادث ناشی از کار نیز بخش قابل توجهی از آسیبها متوجه نیروی کاری بوده که در چارچوب اشتغال غیررسمی مشغول به کار شده و طبیعتاً حمایتهای لازم درمانی و بیمهای پس از حادثه و آسیب را برای این دسته از کارگران به دنبال نخواهد داشت. البته بعضاً کاهش هزینهها در بهکارگیری نیروی کار در قالب اشتغال غیررسمی و جذابیتهای کاذب ایجاد شده در این بخش برای برخی کارفرمایان، زمینه گسترش این نوع مشاغل را ایجاد میکند. تأسیس کارگاهها با هدف سودآوری منجر به استفاده کارفرمایان از ابزارهای مختلف در راستای ایجاد بهرهوری و سوددهی بیشتر شده و با توجه به وضعیت اقتصادی به هراندازه مؤلفههای ثبات بازار کار و تولید و شرایط حاکم بر اقتصاد بارز باشد، رویآوری کارفرمایان به اجرای قانون نیز پررنگتر خواهد بود.
دلایل دیگر نظیر شاخصهای پولی، بانکی، مالیاتی، شرایط بازار کار و تولید، نوسان قیمت محصولات کالایی و خدمات، نرخ ارز و سایر مولفههای مؤثر در حوزه کسبوکار کارگاهها ابزار اثرگذاری در تصمیمات کارفرمایان در استفاده از ابزارهای مختلف در افزایش حاشیه سود بنگاه بوده که شکلگیری اشتغال غیررسمی را نیز به دنبال دارد.
در این میان، برخی کافرمایان برای ایجاد حاشیه سود بالا و کاهش هزینههای نیروی کار و هزینه تمام شده محصول یا خدمات قابل ارائه، راهکارهایی برای فرار از شرایط بازرسی کار یافته و در واقع از چشم بازرسان حوزه کار پنهان شده و حقوق نیروی کار را به طور کامل پرداخت نمیکنند. این نوع کارگاهها (که بخش زیرزمینی اقتصاد محسوب میشوند) با توجه به قابل شناسایی نبودن، بهرهکشی از نیروی کار و خروج از شرایط اجرای قانون کار را دنبال کرده و تعداد قابل توجهی کارگر در این کارگاهها در وضعیت اشتغال غیررسمی مشغول به فعالیت هستند. با توجه به متغیرهای اشاره شده، این بخش به عنوان حوزه غیررسمی و زیرزمینی...
دلایل دیگر نظیر شاخصهای پولی، بانکی، مالیاتی، شرایط بازار کار و تولید، نوسان قیمت محصولات کالایی و خدمات، نرخ ارز و سایر مولفههای مؤثر در حوزه کسبوکار کارگاهها ابزار اثرگذاری در تصمیمات کارفرمایان در استفاده از ابزارهای مختلف در افزایش حاشیه سود بنگاه بوده که شکلگیری اشتغال غیررسمی را نیز به دنبال دارد.
در این میان، برخی کافرمایان برای ایجاد حاشیه سود بالا و کاهش هزینههای نیروی کار و هزینه تمام شده محصول یا خدمات قابل ارائه، راهکارهایی برای فرار از شرایط بازرسی کار یافته و در واقع از چشم بازرسان حوزه کار پنهان شده و حقوق نیروی کار را به طور کامل پرداخت نمیکنند. این نوع کارگاهها (که بخش زیرزمینی اقتصاد محسوب میشوند) با توجه به قابل شناسایی نبودن، بهرهکشی از نیروی کار و خروج از شرایط اجرای قانون کار را دنبال کرده و تعداد قابل توجهی کارگر در این کارگاهها در وضعیت اشتغال غیررسمی مشغول به فعالیت هستند. با توجه به متغیرهای اشاره شده، این بخش به عنوان حوزه غیررسمی و زیرزمینی...