آدمآهنی یــــــاور اژدهای زرد!
از زمان انقلاب صنعتی انگلستان در نیمه دوم قرن هجدهم تا امروز، استفاده از ماشینآلات در بخش تولید و جایگزینی آنها با نیروی کار همواره از دغدغههای اصلی کارگران بوده است. اگرچه برای مدتهایی طولانی استفاده از ماشینآلات به برخی صنایع مانند نساجی، ذوبآهن و زغالسنگ محدود بود، اما آنها به تدریج جای خود را در بسیاری از حوزههای دیگر مانند کشاورزی باز کردند. دقیقاً به دلیل پیشرفتهای گسترده در اختراع و استفاده از ماشینآلات در بخش کشاورزی بود که بزرگترین تغییر اجتماعی قرن بیستم رخ داد: «کاهش شدید و بیسابقه نیروی کار در بخش کشاورزی و گسیل دهقانان به سمت شهرها و مراکز صنعتی و خدماتی.» تا پیش از قرن بیستم، بیش از 90 درصد جمعیت جهان در روستاها ساکن و پیشه اصلی آنها کشاورزی بود که این رقم در سال 2020 به حدود 27 درصد از کل نیروی کار رسید. برای جمهوری خلق چین به عنوان پرجمعیتترین کشور جهان و جایی که با پیشرفتهای اقتصادی خیرهکنندهاش در چند دهه اخیر به یک ابرقدرت اقتصادی در جهان تبدیل شده، این روند کاهش نیروی کار کشاورزی متفاوت بود. در نیمه دوم قرن بیستم و زمانی که سالها از صنعتی شدن و استقرار ماشینآلات بزرگ در غرب گذشته بود، صنایع بشدت پیشرفته شد و انقلاب سبز نیز با ادواتی که کار کشاورزی را از دوش کشاورزان برداشته بودند به مرحله تکامل خود رسید، اما چین هنوز شکل و شمایلی روستایی داشت. در سال 1955 روستاییان بیش از 86 درصد (بیش از 530 میلیون نفر) جمعیت بودند که این رقم در سال 2020 یعنی 65 سال بعد به 39 درصد رسید.
سجاد مرادی روزنامهنگار
از بیل و کلنگ تا «ساخت چین»
تجربه غرب و بهویژه آمریکای ابتدای قرن بیستم نشان داد مدرنسازی بخش کشاورزی لزوماً منجر به آزادسازی گسترده جمعیت انبوه دهقانان خواهد شد؛ آزادسازی که میتوانست مانند یک شمشیر دو لبه عمل کند: از یکسو این نیروی کار آزادشده میتوانست به یک بحران عمیق اقتصادی و اجتماعی برای پرجمعیتترین کشور جهان بدل شود و از سویی دیگر مهمترین نیروی محرکه رشد و توسعه اقتصادی این کشور باشد. برنامهریزی متمرکز دولتی این امکان را در اختیار چین نیمه دوم قرن بیستم قرار داد تا با وجود فشارهای گستردهای که بر نیروی کار این کشور تحمیل میشد، راه دوم را برگزیند. بنابراین همزمان با مدرنسازی بخش کشاورزی و ورود ماشینآلات به این بخش، به منظور افزایش بهرهوری، صنایع نیز در این کشور به سمت رشد و گسترش حرکت کرد.
سیاست چین ابتدا رشد و توسعه صنایع سنگینی مانند زغالسنگ، فولاد و ذوب آهن بود، اما دیری نگذشت که این کشور به سمت تولید هر آن چیزی که قابلیت تولید و مصرف داشت حرکت کرد. بدینترتیب چین نهتنها نیروی کار آزادشده در بخش کشاورزی را به سمت صنایع سوق داد بلکه کشور خود را به مرکز تولیدات صنعتی سایر کشورها نیز تبدیل کرد. با وجود نیروی کار عظیم و بسیار ارزان چین، بتدریج سرمایهها از کشورهای ثروتمند غربی سرازیر شد و این کشور به مرکزی برای تولید و مونتاژ طیف گستردهای از صنایع در همه بخشها تبدیل شد. در واقع به مدد همین سیاست بود که در دهههای اولیه انقلاب کشاورزی، توانست نیروی کار آزادشده این بخش را به صنایع داخلی و شرکتهای بینالمللی گسیل دهد. امروز چین دیگر آن کشور دهقانی نیست. این موضوع را نهتنها اقتصاددانان و سیاستمداران بلکه بیشتر شهروندان جهان با مصرف کالاهایی که روی آنها «ساخت چین» حک شده، میدانند.
احتیاط! رباتهای چینی در حال کارند!
ماجرای طبقه کارگر در چین و سایر نقاط جهان با ماشینآلات هنوز تمام نشده است. اگر روزگاری تنها ماشینآلات عظیم جایگزین شمار بسیار زیادی از نیروی کار در صنایع مختلفی مانند نساجی، خودروسازی، مونتاژ و... میشدند، امروز و با ورود فناوریهای جدید، رباتهای پیشرفته صنعتی هم به خطری بالقوه تبدیل شدهاند. اختراع اینترنت دست در دست سایر تکنولوژیهای جدید، امکان استفاده از «رباتهای صنعتی» را فراهم کردهاند. دادههای موجود بهویژه در وبسایت فدراسیون بینالمللی رباتیک نشان میدهد که میزان استفاده از رباتهای صنعتی در صنایع مختلف در همه جای جهان در حال افزایش است. در سال 2020 و با وجود همهگیری کرونا، نصب رباتهای صنعتی اندکی رشد کرد و به 383 هزار و 545 واحد رسید که نرخ رشد تقریباً 0.5 درصدی را نشان میدهد و سال 2020 را به سومین سال موفق برای صنعت رباتیک از زمان تولدش تبدیل میکند. کشورهای توسعهیافته شرق آسیا بهویژه چین نهتنها از قافله عقب نماندهاند بلکه امروز جزء پیشروترین کشورها در تولید و بهکارگیری رباتهای صنعتی هستند. چین در دهه گذشته، بزرگترین بازار رباتهای صنعتی در جهان بوده است. در سال 2020، تراکم رباتهای سازنده در چین - معیاری که برای اندازهگیری سطح اتوماسیون یک کشور استفاده میشود - به 246 واحد در هر 10 هزار کارگر رسید؛ عددی که تقریباً دو برابر میانگین جهانی است. وزارت صنعت و فناوری اطلاعات چین در برنامه پنجساله رشد و توسعه فناوریهای رباتیک اعلام کرده که انتظار میرود درآمد عملیاتی صنعت رباتیک چین از سال 2021 تا 2025 با نرخ متوسط سالانه 20 درصد رشد کند. به گفته یکی از مقامات بلندپایه این وزارتخانه، چین قصد دارد تا سال 2025 تراکم رباتهای تولیدی خود را دوبرابر کرده و به 500 ربات به ازای هر 10 هزار کارگر برساند. این وزارتخانه برنامه دارد تا رباتهای پیشرفتهای را در بخشهای بیشتری مانند خودروسازی، هوافضا، حملونقل ریلی، لجستیک و پشتیبانی و صنایع معدنی استفاده کند. از سال 2016 تا 2020، صنعت رباتیک چین به سرعت رشد کرد و میانگین رشد سالانه آن حدود 15 درصد بوده است. دادههای وزارتخانه صنعت و فناوری اطلاعات این کشور نشان میدهد در سال 2020، درآمد عملیاتی بخش رباتیک چین برای اولینبار از 100 میلیارد یوان (470 هزار میلیارد تومان) فراتر رفت. بر اساس آمار اداره ملی آمار، در 11 ماهه اول سال 2021، تولید انباشته رباتهای صنعتی در چین از 330 هزار دستگاه فراتر رفت که نشاندهنده رشد سالانه 49 درصدی است. همچنین در سال ۲۰۱۸، رباتهای صنعتی ساخت چین ۳۸ درصد از حجم تولید جهانی را به خود اختصاص دادهاند. دنگ شیائوبای، یکی از بنیانگذاران و مدیرعامل (Dorabot)، تولیدکننده و ارائهدهنده خدمات روباتیک مبتنی بر هوش مصنوعی برای لجستیک و سایر صنایع میگوید که از این برنامه پنجساله هیجانزده است. دنگ گفت: «همهگیری کرونا، تغییراتی را در صنعت لجستیک ایجاد کرده که شامل تسریع نوآوری، اتوماسیون و دیجیتالیسازی در محل کار میشود. ما به توسعه آینده خوشبین هستیم.» رشد استفاده از رباتها نهتنها در چین بلکه در سایر نقاط جهان نیز در حال افزایش است. فدراسیون بینالمللی رباتیک پیشبینی کرده با وجود همهگیری کرونا، انتظار میرود که نصبهای رباتهای صنعتی در سطح جهان بشدت رشد کند و ۱۳ درصد نسبت به سال گذشته افزایش یابد و به ۴۳۵ هزار واحد در سال ۲۰۲۱ برسد که از رکورد به دست آمده در سال ۲۰۱۸ فراتر میرود. میلتون گوری، رییس فدراسیون، گفت که انتظار میرود نصب رباتهای صنعتی در آسیا در سال جاری از 300 هزار دستگاه بیشتر رود که 15 درصد افزایش سالانه را نشان میدهد. برآوردها همچنین از فعالیت بیش از 3 میلیون ربات صنعتی در سال 2020 در جهان خبر میدهند.
رباتها کجا کار میکنند؟
تصور ما از رباتها عمدتاً به شکل ماشینهای انساننماست که حرف میزنند، فوتبال بازی میکنند و شبیه انسانها رفتار میکنند! اما در واقع رباتها چیزی فراتر از این ماشینهای انساننما هستند. امروز فارغ از شکل ظاهریشان، آنها در طیف گستردهای از صنایع و مشاغل خدماتی مورد استفاده قرار میگیرند. در حال حاضر صنایع برق و الکترونیک بیشترین رشد را در استفاده از رباتهای صنعتی دارند و این صنعت به مشتری اصلی رباتهای صنعتی در سال 2020 تبدیل شد. در این سال حدود 110 هزار ربات در تولید لوازم خانگی، ماشینآلات الکتریکی، نیمه هادیها، پنلهای خورشیدی، کامپیوتر، دستگاههای مخابراتی و کالاهای سرگرمی ویدیویی و الکترونیکی نصب شدهاند که 23 درصد بیشتر از سال قبل است. صنعت خودورسازی نیز به صورت روزافزونی استفاده از رباتها به جای نیروی کار را در دستور کار خود قرار داده است. از زمان بهکارگیری نخستین رباتهای صنعتی توسط شرکت جنرال موتورز در اوایل دهه 1960، این امر تقریباً در مورد همه کشورهایی که در صنعت خودروسازی فعال هستند رو به افزایش است. برای مثال دادهها نشان میدهد که در سال 2016، به ازای هر 10 هزار کارگر صنعت خودروسازی ژاپن، هزار و 500 ربات صنعتی به کار گرفته شده است و پیشبینی شده تا 2025 این رقم به 3 هزار و 500 ربات به ازای هر 10 هزار کارگر برسد. اخیراً استفاده از رباتهای مشارکتی (که به آنها کوبات هم میگویند) نیز که در کنار نیروی کار و به صورت مشارکتی بخشی از فرایند تولید یا مونتاژ خودرور را انجام میدهند، در حال افزایش است. در کنار صنعت خودورسازی صنایع مختلف دیگری از رباتها استفاده میکنند از جمله فعالیتهایی مانند داروسازی، تجهیزات پزشکی، صنایع هوافضا، صنایع نظامی، تولید لوازم برقی و خانگی، صنایع الکترونیک و کامپیوتر، کشاورزی، جابهجایی مواد، مکانیابی و بازرسی تا مونتاژ، بستهبندی و پالتسازی و... به قول یکی مقامات فدراسیون بینالمللی رباتیک، تنها مانع استفاده از رباتها در صنایع، محدودیتهای مربوط به تخیل شما و ایمنی کار است. پس از شیوع ویروس کرونا در جهان، استفاده از رباتها در بخش خدمات بهویژه خدماتی و مراقبتهای بهداشتی بسیار افزایش یافته است. در همین حال، از رباتها برای ارائه خدمات به افراد سالخورده هم استفاده میشود. به گفته یکی از مقامات وزارت صنایع و فناوری اطلاعات چین، به لطف فناوریهایی مانند (5G) و هوش مصنوعی، امروزه رباتهای خدماتی میتوانند نقش بیشتری در مراقبتهای بهداشتی سالمندان ایفا کنند. ما انتظار داریم که شاهد رشد انفجاری رباتهای صنعتی در چین باشیم، بهویژه در زمینههای نوظهور مانند نیمه هادیها و انرژیهای جدید. همچنین شاهد افزایش فرصتهای جدید در رباتهای ارائهدهنده خدمات در زمینههایی مانند خردهفروشی جدید، مراقبتهای بهداشتی، پذیرایی و غذا خواهیم بود.
چرا چین مهم است؟
قاره آسیا بزرگترین بازار رباتهای صنعتی جهان است و 71 درصد از کل رباتهای نصب شده در سال 2020 در این قاره مستقر شدهاند. سهم اصلی بازار آسیا نیز در اختیار کشورهای شرقی از جمله چین، ژاپن و کرهجنوبی است. در حالی که نسبت رباتهای صنعتی نصب شده نسبت به سال گذشته در چین 20 درصد افزایش یافته است، دو کشور قدرتمند شرقی دیگر آسیا یعنی ژاپن و کرهجنوبی در این نرخ به ترتیب 23 و 7 درصد کاهش داشتهاند. تعداد نصب و راهندازی زباتهای صنعتی در آلمان، بزرگترین بازار اروپا، تقریباً ثابت باقی مانده و در ایتالیا 23 درصد و فرانسه 20 درصد کاهش را نشان میدهد. در قاره آمریکا نیز، نصب رباتهای صنعتی با کاهش 17 درصدی در سال 2020 روبهرو شد. چین از سال 2013 بزرگترین بازار رباتهای صنعتی جهان بوده و 44 درصد از کل رباتهای صنعتی نصب شده جهان در سال 2020 را به خود اختصاص داده است. این رقم 58 درصد بیشتر از کل رباتهایی است که در قاره اروپا و آمریکا نصب شده است. با پیشبینیهای صورت گرفته و برنامهریزی دولت چین، سهم چین از تعداد رباتهای نصب شده در سالهای آینده افزایش خواهد یافت. با همه اینها، چین در کنار هند بیشترین نیروی کار جهان را نیز در اختیار دارند. رشد سریع و بیوقفه استفاده از رباتهای صنعتی، میتواند خطر بالقوه و مهمی برای نیروی کار عظیم این کشور باشد. ضمن اینکه افزایش استفاده از رباتهای صنعتی در صنایع مختلف به معنای افزایش روزافزون بهرهوری در این صنایع نیز هست و بهرهوری بیشتر یعنی قیمت تمامشده پایینتر برای محصول. به این ترتیب باید منتظر تسخیر بازارهای بیشتر و بیشتری توسط چین در سالهای آینده بود. در عصری که اقتصاد جهانی به هم گره خورده است، هر اتفاقی در بین قدرتهای اقتصادی دنیا میتواند تبعاتی گسترده در سرتاسر جهان ایجاد کند. افزایش استفاده از رباتهای صنعتی در چین، هم به معنای فشار روزافزون بر کارگران این کشور و هم کارگران و تولیدکنندگان در سایر کشورها خواهد شد.
تجربه غرب و بهویژه آمریکای ابتدای قرن بیستم نشان داد مدرنسازی بخش کشاورزی لزوماً منجر به آزادسازی گسترده جمعیت انبوه دهقانان خواهد شد؛ آزادسازی که میتوانست مانند یک شمشیر دو لبه عمل کند: از یکسو این نیروی کار آزادشده میتوانست به یک بحران عمیق اقتصادی و اجتماعی برای پرجمعیتترین کشور جهان بدل شود و از سویی دیگر مهمترین نیروی محرکه رشد و توسعه اقتصادی این کشور باشد. برنامهریزی متمرکز دولتی این امکان را در اختیار چین نیمه دوم قرن بیستم قرار داد تا با وجود فشارهای گستردهای که بر نیروی کار این کشور تحمیل میشد، راه دوم را برگزیند. بنابراین همزمان با مدرنسازی بخش کشاورزی و ورود ماشینآلات به این بخش، به منظور افزایش بهرهوری، صنایع نیز در این کشور به سمت رشد و گسترش حرکت کرد.
سیاست چین ابتدا رشد و توسعه صنایع سنگینی مانند زغالسنگ، فولاد و ذوب آهن بود، اما دیری نگذشت که این کشور به سمت تولید هر آن چیزی که قابلیت تولید و مصرف داشت حرکت کرد. بدینترتیب چین نهتنها نیروی کار آزادشده در بخش کشاورزی را به سمت صنایع سوق داد بلکه کشور خود را به مرکز تولیدات صنعتی سایر کشورها نیز تبدیل کرد. با وجود نیروی کار عظیم و بسیار ارزان چین، بتدریج سرمایهها از کشورهای ثروتمند غربی سرازیر شد و این کشور به مرکزی برای تولید و مونتاژ طیف گستردهای از صنایع در همه بخشها تبدیل شد. در واقع به مدد همین سیاست بود که در دهههای اولیه انقلاب کشاورزی، توانست نیروی کار آزادشده این بخش را به صنایع داخلی و شرکتهای بینالمللی گسیل دهد. امروز چین دیگر آن کشور دهقانی نیست. این موضوع را نهتنها اقتصاددانان و سیاستمداران بلکه بیشتر شهروندان جهان با مصرف کالاهایی که روی آنها «ساخت چین» حک شده، میدانند.
احتیاط! رباتهای چینی در حال کارند!
ماجرای طبقه کارگر در چین و سایر نقاط جهان با ماشینآلات هنوز تمام نشده است. اگر روزگاری تنها ماشینآلات عظیم جایگزین شمار بسیار زیادی از نیروی کار در صنایع مختلفی مانند نساجی، خودروسازی، مونتاژ و... میشدند، امروز و با ورود فناوریهای جدید، رباتهای پیشرفته صنعتی هم به خطری بالقوه تبدیل شدهاند. اختراع اینترنت دست در دست سایر تکنولوژیهای جدید، امکان استفاده از «رباتهای صنعتی» را فراهم کردهاند. دادههای موجود بهویژه در وبسایت فدراسیون بینالمللی رباتیک نشان میدهد که میزان استفاده از رباتهای صنعتی در صنایع مختلف در همه جای جهان در حال افزایش است. در سال 2020 و با وجود همهگیری کرونا، نصب رباتهای صنعتی اندکی رشد کرد و به 383 هزار و 545 واحد رسید که نرخ رشد تقریباً 0.5 درصدی را نشان میدهد و سال 2020 را به سومین سال موفق برای صنعت رباتیک از زمان تولدش تبدیل میکند. کشورهای توسعهیافته شرق آسیا بهویژه چین نهتنها از قافله عقب نماندهاند بلکه امروز جزء پیشروترین کشورها در تولید و بهکارگیری رباتهای صنعتی هستند. چین در دهه گذشته، بزرگترین بازار رباتهای صنعتی در جهان بوده است. در سال 2020، تراکم رباتهای سازنده در چین - معیاری که برای اندازهگیری سطح اتوماسیون یک کشور استفاده میشود - به 246 واحد در هر 10 هزار کارگر رسید؛ عددی که تقریباً دو برابر میانگین جهانی است. وزارت صنعت و فناوری اطلاعات چین در برنامه پنجساله رشد و توسعه فناوریهای رباتیک اعلام کرده که انتظار میرود درآمد عملیاتی صنعت رباتیک چین از سال 2021 تا 2025 با نرخ متوسط سالانه 20 درصد رشد کند. به گفته یکی از مقامات بلندپایه این وزارتخانه، چین قصد دارد تا سال 2025 تراکم رباتهای تولیدی خود را دوبرابر کرده و به 500 ربات به ازای هر 10 هزار کارگر برساند. این وزارتخانه برنامه دارد تا رباتهای پیشرفتهای را در بخشهای بیشتری مانند خودروسازی، هوافضا، حملونقل ریلی، لجستیک و پشتیبانی و صنایع معدنی استفاده کند. از سال 2016 تا 2020، صنعت رباتیک چین به سرعت رشد کرد و میانگین رشد سالانه آن حدود 15 درصد بوده است. دادههای وزارتخانه صنعت و فناوری اطلاعات این کشور نشان میدهد در سال 2020، درآمد عملیاتی بخش رباتیک چین برای اولینبار از 100 میلیارد یوان (470 هزار میلیارد تومان) فراتر رفت. بر اساس آمار اداره ملی آمار، در 11 ماهه اول سال 2021، تولید انباشته رباتهای صنعتی در چین از 330 هزار دستگاه فراتر رفت که نشاندهنده رشد سالانه 49 درصدی است. همچنین در سال ۲۰۱۸، رباتهای صنعتی ساخت چین ۳۸ درصد از حجم تولید جهانی را به خود اختصاص دادهاند. دنگ شیائوبای، یکی از بنیانگذاران و مدیرعامل (Dorabot)، تولیدکننده و ارائهدهنده خدمات روباتیک مبتنی بر هوش مصنوعی برای لجستیک و سایر صنایع میگوید که از این برنامه پنجساله هیجانزده است. دنگ گفت: «همهگیری کرونا، تغییراتی را در صنعت لجستیک ایجاد کرده که شامل تسریع نوآوری، اتوماسیون و دیجیتالیسازی در محل کار میشود. ما به توسعه آینده خوشبین هستیم.» رشد استفاده از رباتها نهتنها در چین بلکه در سایر نقاط جهان نیز در حال افزایش است. فدراسیون بینالمللی رباتیک پیشبینی کرده با وجود همهگیری کرونا، انتظار میرود که نصبهای رباتهای صنعتی در سطح جهان بشدت رشد کند و ۱۳ درصد نسبت به سال گذشته افزایش یابد و به ۴۳۵ هزار واحد در سال ۲۰۲۱ برسد که از رکورد به دست آمده در سال ۲۰۱۸ فراتر میرود. میلتون گوری، رییس فدراسیون، گفت که انتظار میرود نصب رباتهای صنعتی در آسیا در سال جاری از 300 هزار دستگاه بیشتر رود که 15 درصد افزایش سالانه را نشان میدهد. برآوردها همچنین از فعالیت بیش از 3 میلیون ربات صنعتی در سال 2020 در جهان خبر میدهند.
رباتها کجا کار میکنند؟
تصور ما از رباتها عمدتاً به شکل ماشینهای انساننماست که حرف میزنند، فوتبال بازی میکنند و شبیه انسانها رفتار میکنند! اما در واقع رباتها چیزی فراتر از این ماشینهای انساننما هستند. امروز فارغ از شکل ظاهریشان، آنها در طیف گستردهای از صنایع و مشاغل خدماتی مورد استفاده قرار میگیرند. در حال حاضر صنایع برق و الکترونیک بیشترین رشد را در استفاده از رباتهای صنعتی دارند و این صنعت به مشتری اصلی رباتهای صنعتی در سال 2020 تبدیل شد. در این سال حدود 110 هزار ربات در تولید لوازم خانگی، ماشینآلات الکتریکی، نیمه هادیها، پنلهای خورشیدی، کامپیوتر، دستگاههای مخابراتی و کالاهای سرگرمی ویدیویی و الکترونیکی نصب شدهاند که 23 درصد بیشتر از سال قبل است. صنعت خودورسازی نیز به صورت روزافزونی استفاده از رباتها به جای نیروی کار را در دستور کار خود قرار داده است. از زمان بهکارگیری نخستین رباتهای صنعتی توسط شرکت جنرال موتورز در اوایل دهه 1960، این امر تقریباً در مورد همه کشورهایی که در صنعت خودروسازی فعال هستند رو به افزایش است. برای مثال دادهها نشان میدهد که در سال 2016، به ازای هر 10 هزار کارگر صنعت خودروسازی ژاپن، هزار و 500 ربات صنعتی به کار گرفته شده است و پیشبینی شده تا 2025 این رقم به 3 هزار و 500 ربات به ازای هر 10 هزار کارگر برسد. اخیراً استفاده از رباتهای مشارکتی (که به آنها کوبات هم میگویند) نیز که در کنار نیروی کار و به صورت مشارکتی بخشی از فرایند تولید یا مونتاژ خودرور را انجام میدهند، در حال افزایش است. در کنار صنعت خودورسازی صنایع مختلف دیگری از رباتها استفاده میکنند از جمله فعالیتهایی مانند داروسازی، تجهیزات پزشکی، صنایع هوافضا، صنایع نظامی، تولید لوازم برقی و خانگی، صنایع الکترونیک و کامپیوتر، کشاورزی، جابهجایی مواد، مکانیابی و بازرسی تا مونتاژ، بستهبندی و پالتسازی و... به قول یکی مقامات فدراسیون بینالمللی رباتیک، تنها مانع استفاده از رباتها در صنایع، محدودیتهای مربوط به تخیل شما و ایمنی کار است. پس از شیوع ویروس کرونا در جهان، استفاده از رباتها در بخش خدمات بهویژه خدماتی و مراقبتهای بهداشتی بسیار افزایش یافته است. در همین حال، از رباتها برای ارائه خدمات به افراد سالخورده هم استفاده میشود. به گفته یکی از مقامات وزارت صنایع و فناوری اطلاعات چین، به لطف فناوریهایی مانند (5G) و هوش مصنوعی، امروزه رباتهای خدماتی میتوانند نقش بیشتری در مراقبتهای بهداشتی سالمندان ایفا کنند. ما انتظار داریم که شاهد رشد انفجاری رباتهای صنعتی در چین باشیم، بهویژه در زمینههای نوظهور مانند نیمه هادیها و انرژیهای جدید. همچنین شاهد افزایش فرصتهای جدید در رباتهای ارائهدهنده خدمات در زمینههایی مانند خردهفروشی جدید، مراقبتهای بهداشتی، پذیرایی و غذا خواهیم بود.
چرا چین مهم است؟
قاره آسیا بزرگترین بازار رباتهای صنعتی جهان است و 71 درصد از کل رباتهای نصب شده در سال 2020 در این قاره مستقر شدهاند. سهم اصلی بازار آسیا نیز در اختیار کشورهای شرقی از جمله چین، ژاپن و کرهجنوبی است. در حالی که نسبت رباتهای صنعتی نصب شده نسبت به سال گذشته در چین 20 درصد افزایش یافته است، دو کشور قدرتمند شرقی دیگر آسیا یعنی ژاپن و کرهجنوبی در این نرخ به ترتیب 23 و 7 درصد کاهش داشتهاند. تعداد نصب و راهندازی زباتهای صنعتی در آلمان، بزرگترین بازار اروپا، تقریباً ثابت باقی مانده و در ایتالیا 23 درصد و فرانسه 20 درصد کاهش را نشان میدهد. در قاره آمریکا نیز، نصب رباتهای صنعتی با کاهش 17 درصدی در سال 2020 روبهرو شد. چین از سال 2013 بزرگترین بازار رباتهای صنعتی جهان بوده و 44 درصد از کل رباتهای صنعتی نصب شده جهان در سال 2020 را به خود اختصاص داده است. این رقم 58 درصد بیشتر از کل رباتهایی است که در قاره اروپا و آمریکا نصب شده است. با پیشبینیهای صورت گرفته و برنامهریزی دولت چین، سهم چین از تعداد رباتهای نصب شده در سالهای آینده افزایش خواهد یافت. با همه اینها، چین در کنار هند بیشترین نیروی کار جهان را نیز در اختیار دارند. رشد سریع و بیوقفه استفاده از رباتهای صنعتی، میتواند خطر بالقوه و مهمی برای نیروی کار عظیم این کشور باشد. ضمن اینکه افزایش استفاده از رباتهای صنعتی در صنایع مختلف به معنای افزایش روزافزون بهرهوری در این صنایع نیز هست و بهرهوری بیشتر یعنی قیمت تمامشده پایینتر برای محصول. به این ترتیب باید منتظر تسخیر بازارهای بیشتر و بیشتری توسط چین در سالهای آینده بود. در عصری که اقتصاد جهانی به هم گره خورده است، هر اتفاقی در بین قدرتهای اقتصادی دنیا میتواند تبعاتی گسترده در سرتاسر جهان ایجاد کند. افزایش استفاده از رباتهای صنعتی در چین، هم به معنای فشار روزافزون بر کارگران این کشور و هم کارگران و تولیدکنندگان در سایر کشورها خواهد شد.