پاسخ کارشناس «آتیهنو» به پرسشهای بیمهای خوانندگان
پرداخت همزمان حقبيمه از 2 کارگاه!
حوزه کار و تأمیناجتماعی به دلیل تعدد قوانین و مقررات، دارای پیچیدگیها و ظرایفی است که بسیاری از افراد و مشاغل در حوزه کارگری و کارفرمایی را درگیر خود میکند. یکی از ضروریترین امور حمایتی در این بستر، ارائه خدمات مشاوره تخصصی است. از این رو، هفتهنامه آتیهنو با راهاندازی این صفحه، تلاش دارد تا با ارائه خدمات مشاوره، کمک کند تا شرکای اجتماعی سازمان تأمیناجتماعی بتوانند وفق قوانین و مقررات، بخشنامهها و آییننامههای اجرایی از حقوق خود مطلع شده تا هنگام بروز مشکل یا اختلاف به راهکاری درست و دقیق دست یابند.
احمد فاضلی کارشناس سازمان تأمیناجتماعی
بیمهشده مشاغل آزاد سازمان تأمیناجتماعی هستم. چندی قبل برای ادامه معالجه بیماری از محل سکونتم به شهرستان دیگری اعزام شدم، اما به من هزینه سفر و هزینه اقامت پرداخت نشد. مگر پرداخت هزینه سفر بیمهشده بیمار و هزینه اقامت جزو تعهدات سازمان تأمیناجتماعی نیست؟
هزینههای مورد اشاره شما جزو تعهدات سازمان تأمیناجتماعی در قبال بیمهشدگان و مستمریبگیران و افراد تبعی آنان است؛ اما یادآوری میشود که بیمهشدگان صاحبان حرف و مشاغل آزاد و مستمریبگیرانی که از مستمری آنها حق سرانه درمان کسر میشود - و همچنین بیمهشدگان شاغل در کارگاههایی که قرارداد پورسانتاژ با تأمیناجتماعی دارند - مشمول دریافت هزینه سفر بیمهشده بیمار، همراه وی و هزینه اقامت نیستند. البته هزینه اقامت بیمهشده بیمار نیز صرفاً به بیمهشدگانی که استحقاق دریافت غرامت دستمزد ایام بیماری (استراحت پزشکی) دارند، تعلق میگیرد.
18 سال و 6 ماه است که بیمهشده تأمیناجتماعی هستم. کل مدت مذکور را به صورت متوالی در یک شرکت خصوصی مرتبط با مشاغل سخت و زیانآور و در رده شغلی دباغی و سالامبورسازی مشغول به کار بودهام. میخواهم بعد از رسیدن سابقه سخت و زیانآورم به 20 سال متوالی، تقاضای بازنشستگی کنم. اکنون سؤالم این است که من سه سال قبل با استفاده از مرخصی بدون حقوق یک ماه جهت ادای فریضه حج به مکه مشرف شدهام، میخواستم بدانم آیا ممکن است این یک ماه باعث زائل شدن توالی 20 سال اشتغال در کارهای سخت و زیانآور شده و من از این قانون محروم شوم؟ همچنین همکارم که به اندازه من سابقه اشتغال در کارهای سخت و زیانآور دارد، سؤالی دارد مبنی بر اینکه در طول اشتغال در کارهای سخت و زیانآور حدود 9 ماه در شغل اداری شرکت (غیر از عناوین سخت وزیانآور) شاغل بوده، آیا این 9 ماه هم امکان دارد باعث زائل شدن توالی 20 سال شود؟ ضمناً شرط سنی بازنشستگی برای مشاغل سخت و زیانآور چقدر است و سابقه ارفاقی برای اینگونه مشاغل به چه میزان است؟
نگران نباشید! طبق آییننامه مربوطه، مدت یک ماه استفاده از مرخصی بدون حقوق جهت ادای فریضه حج (البته فقط یکبار در طول دوره اشتغال در کارهای سخت وزیانآور) موجب زائل شدن توالی 20 سال اشتغال بیمهشده در کارهای سخت و زیانآور نمیشود. در پاسخ به دوستتان نیز باید بگوییم که طبق قانون مربوطه، اشتغال به کار برای مدت یک سال و کمتر از آن تحت هر عنوان به غیر از عناوین مشاغل سخت و زیانآور موجب زادل شدن توالی 20 سال نخواهد؛ لذا شما و دوست محترم بعد از اینکه سابقه سخت و زیانآورتان به صورت متوالی به 20سال رسید میتوانید در خواست خود را جهت استفاده بازنشستگی از این قانون، بدواً به اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی واقع در حوزه عملکرد کارگاه مربوطه تسلیم کرده و یا با مراجعه به سایت اداره مذکور نسبت به ثبتنام اینترنتی اقدام کنید. در آخر اینکه 20 سال اشتغال متوالی یا 25 سال به صورت متناوب در کارهای سخت و زیانآور جهت بازنشستگی نیاز به به شرط سنی ندارد. همچنین به ازای هر سال سابقه و پرداخت حق بیمه در مشاغل سخت و زیانآور مدت یک و نیم سال محاسبه میشود.
در دو شیفت کاری در دو کارگاه و با دو کارفرمای مختلف (صبح و شب) کار میکنم. چون کارفرمای کارگاه شیفت صبح من را بیمه کرده، کارفرمای شیفت شب از بیمه کردن من امتناع میکند. آیا این ادعای کارفرما، وفق قانون و مقررات سازمان تأمیناجتماعی است؟
ادعای کارفرمای شیفت شب برخلاف قانون است؛ زیرا طبق ماده (34) قانون تأمیناجتماعی چنانچه بیمهشده برای دو یا چند کارفرما کار کند هر یک از کارفرمایان مکلفند به نسبت مزد یا حقوقی که به بیمهشده میپردازند حق بیمه سهم بیمهشده را از حقوق او کسر و همراه با سهم خود به سازمان تأمیناجتماعی پرداخت کنند. البته باید جمع چند دستمزد بیمهشده از نصاب حداکثر دستمزد تجاوز نکند؛ یعنی تا هفت برابر حداقل دستمزد در سال مربوطه. ضمناً لازم به یادآوری است که در انجام تعهدات سازمان تأمیناجتماعی نسبت به اجرای ماده (34) قانون، حداکثر تجمیع سوابق پرداخت حق بیمه تا 31 روز در نیمه اول سال و 30 روز در پنج ماهه دوم سال و 29 روز یا 30 روز (در سال کبیسه) در اسفندماه باشد، اما میزان دستمزدها تا حداکثر دستمزد قابل تجمیع بوده و در ارائه تعهدات سازمان تأمیناجتماعی به بیمهشده مؤثر است.
مدیرعامل یکی از شرکتهای دانشبنیان تازه تأسیس هستم. اگر شرکت ما به عنوان پیمانکار قراردادی با اشخاص حقیقی ویا حقوقی منعقد کند، آیا مشمول ماده (38) قانون تأمیناجتماعی خواهد بود؟
شرکتها و مؤسسات دانشبنیان که از تسهیلات قانونی (حمایت از شرکتهای دانشبنیان و تجاریسازی اختراعات) برخوردار باشند با معرفی معاونت علمی و فناوری ریاستجمهوری چنانچه موضوع قرارداد مورد تأیید معاونت فوقالذکر قرار گیرد، کارفرما (واگذارنده کار) موظف است پرداخت پنج درصد از هر صورت وضعیت و همچنین آخرین قسط پرداختی به کارفرما را موکول به دریافت مفاصاحساب قرارداد از تأمیناجتماعی کند. از طرف دیگر، محاسبه حق بیمه قرارداد مربوطه بدون اعمال ضرایب و صرفاً بر اساس لیستهای ارسالی شرکت و مؤسسه دانشبنیان به سازمان تأمیناجتماعی و همچنین بازرسی کارگاهی یا بازرسی (حسابرسی) از دفاتر قانونی بوده و اگر شرکت یا مؤسسه دانشبنیان طبق پرونده مطالباتی فاقد بدهی قطعی شده باشد، سازمان تأمیناجتماعی ضمن صدور مفاصاحساب پیمان مربوطه، طبق ماده (39) قانون تأمیناجتماعی نسبت به بررسی لیستهای ارسالی پیمانکار و طبق ماد (47) قانون نسبت بازرسی از دفاتر قانونی شرکت و یا بازرسی کارگاهی اقدام میکند. البته اگر قرارداد منعقده مورد تأیید معاونت علمی ریاست جمهوری قرار نگیرد، حق بیمه پیمان طبق ماده (41) قانون تأمیناجتماعی حسب مورد بر اساس ضرایب تعیین شده در مقررات مربوط به پیمانکاریها مورد محاسبه قرار میگیرد.
اغلب قراردادهای ما -که با واگذارنده کار منعقد میشود- موضوع خرید و فروش است. بعضی از کارفرمایان پرداخت پنج درصد از کل قرارداد را موکول به ارائه تسویه حساب تأمیناجتماعی میکنند. آیا قراردادهایی که موضوع آن صرفاً خرید و فروش است، مثل سایر قراردادها مشمول ماده (38) قانون است و یا معاف از حق بیمه هستند؟
در قراردادهای خرید و فروش اجناس، مواد، تجهیزات، اقلام مصرفی که موضوع قرارداد مهیا و آماده بوده و نیازی به تهیه و انجام کاراضافی نداشته و صرفاً خرید و فروش باشد، به دلیل فقدان نیروی انسانی در قرارداد این نوع قراردادها مشمول کسر حق بیمه نیستند، اما اگر موضوع قرارداد تهیه، تأمین، تحویل تجهیزات و بدون کار اضافی باشد، در این صورت فقط معادل هشت درصد از کل کارکرد، بابت عملیات بازرگانی شامل بازاریابی، برگزاری مناقصه، آموزش و خدمات پس از فروش منظور شده و حق بیمه آن به مأخذ 68/16 درصد محاسبه و مابقی مبلغ تجهیزات معاف از پرداخت حق بیمه خواهد بود.
هزینههای مورد اشاره شما جزو تعهدات سازمان تأمیناجتماعی در قبال بیمهشدگان و مستمریبگیران و افراد تبعی آنان است؛ اما یادآوری میشود که بیمهشدگان صاحبان حرف و مشاغل آزاد و مستمریبگیرانی که از مستمری آنها حق سرانه درمان کسر میشود - و همچنین بیمهشدگان شاغل در کارگاههایی که قرارداد پورسانتاژ با تأمیناجتماعی دارند - مشمول دریافت هزینه سفر بیمهشده بیمار، همراه وی و هزینه اقامت نیستند. البته هزینه اقامت بیمهشده بیمار نیز صرفاً به بیمهشدگانی که استحقاق دریافت غرامت دستمزد ایام بیماری (استراحت پزشکی) دارند، تعلق میگیرد.
18 سال و 6 ماه است که بیمهشده تأمیناجتماعی هستم. کل مدت مذکور را به صورت متوالی در یک شرکت خصوصی مرتبط با مشاغل سخت و زیانآور و در رده شغلی دباغی و سالامبورسازی مشغول به کار بودهام. میخواهم بعد از رسیدن سابقه سخت و زیانآورم به 20 سال متوالی، تقاضای بازنشستگی کنم. اکنون سؤالم این است که من سه سال قبل با استفاده از مرخصی بدون حقوق یک ماه جهت ادای فریضه حج به مکه مشرف شدهام، میخواستم بدانم آیا ممکن است این یک ماه باعث زائل شدن توالی 20 سال اشتغال در کارهای سخت و زیانآور شده و من از این قانون محروم شوم؟ همچنین همکارم که به اندازه من سابقه اشتغال در کارهای سخت و زیانآور دارد، سؤالی دارد مبنی بر اینکه در طول اشتغال در کارهای سخت و زیانآور حدود 9 ماه در شغل اداری شرکت (غیر از عناوین سخت وزیانآور) شاغل بوده، آیا این 9 ماه هم امکان دارد باعث زائل شدن توالی 20 سال شود؟ ضمناً شرط سنی بازنشستگی برای مشاغل سخت و زیانآور چقدر است و سابقه ارفاقی برای اینگونه مشاغل به چه میزان است؟
نگران نباشید! طبق آییننامه مربوطه، مدت یک ماه استفاده از مرخصی بدون حقوق جهت ادای فریضه حج (البته فقط یکبار در طول دوره اشتغال در کارهای سخت وزیانآور) موجب زائل شدن توالی 20 سال اشتغال بیمهشده در کارهای سخت و زیانآور نمیشود. در پاسخ به دوستتان نیز باید بگوییم که طبق قانون مربوطه، اشتغال به کار برای مدت یک سال و کمتر از آن تحت هر عنوان به غیر از عناوین مشاغل سخت و زیانآور موجب زادل شدن توالی 20 سال نخواهد؛ لذا شما و دوست محترم بعد از اینکه سابقه سخت و زیانآورتان به صورت متوالی به 20سال رسید میتوانید در خواست خود را جهت استفاده بازنشستگی از این قانون، بدواً به اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی واقع در حوزه عملکرد کارگاه مربوطه تسلیم کرده و یا با مراجعه به سایت اداره مذکور نسبت به ثبتنام اینترنتی اقدام کنید. در آخر اینکه 20 سال اشتغال متوالی یا 25 سال به صورت متناوب در کارهای سخت و زیانآور جهت بازنشستگی نیاز به به شرط سنی ندارد. همچنین به ازای هر سال سابقه و پرداخت حق بیمه در مشاغل سخت و زیانآور مدت یک و نیم سال محاسبه میشود.
در دو شیفت کاری در دو کارگاه و با دو کارفرمای مختلف (صبح و شب) کار میکنم. چون کارفرمای کارگاه شیفت صبح من را بیمه کرده، کارفرمای شیفت شب از بیمه کردن من امتناع میکند. آیا این ادعای کارفرما، وفق قانون و مقررات سازمان تأمیناجتماعی است؟
ادعای کارفرمای شیفت شب برخلاف قانون است؛ زیرا طبق ماده (34) قانون تأمیناجتماعی چنانچه بیمهشده برای دو یا چند کارفرما کار کند هر یک از کارفرمایان مکلفند به نسبت مزد یا حقوقی که به بیمهشده میپردازند حق بیمه سهم بیمهشده را از حقوق او کسر و همراه با سهم خود به سازمان تأمیناجتماعی پرداخت کنند. البته باید جمع چند دستمزد بیمهشده از نصاب حداکثر دستمزد تجاوز نکند؛ یعنی تا هفت برابر حداقل دستمزد در سال مربوطه. ضمناً لازم به یادآوری است که در انجام تعهدات سازمان تأمیناجتماعی نسبت به اجرای ماده (34) قانون، حداکثر تجمیع سوابق پرداخت حق بیمه تا 31 روز در نیمه اول سال و 30 روز در پنج ماهه دوم سال و 29 روز یا 30 روز (در سال کبیسه) در اسفندماه باشد، اما میزان دستمزدها تا حداکثر دستمزد قابل تجمیع بوده و در ارائه تعهدات سازمان تأمیناجتماعی به بیمهشده مؤثر است.
مدیرعامل یکی از شرکتهای دانشبنیان تازه تأسیس هستم. اگر شرکت ما به عنوان پیمانکار قراردادی با اشخاص حقیقی ویا حقوقی منعقد کند، آیا مشمول ماده (38) قانون تأمیناجتماعی خواهد بود؟
شرکتها و مؤسسات دانشبنیان که از تسهیلات قانونی (حمایت از شرکتهای دانشبنیان و تجاریسازی اختراعات) برخوردار باشند با معرفی معاونت علمی و فناوری ریاستجمهوری چنانچه موضوع قرارداد مورد تأیید معاونت فوقالذکر قرار گیرد، کارفرما (واگذارنده کار) موظف است پرداخت پنج درصد از هر صورت وضعیت و همچنین آخرین قسط پرداختی به کارفرما را موکول به دریافت مفاصاحساب قرارداد از تأمیناجتماعی کند. از طرف دیگر، محاسبه حق بیمه قرارداد مربوطه بدون اعمال ضرایب و صرفاً بر اساس لیستهای ارسالی شرکت و مؤسسه دانشبنیان به سازمان تأمیناجتماعی و همچنین بازرسی کارگاهی یا بازرسی (حسابرسی) از دفاتر قانونی بوده و اگر شرکت یا مؤسسه دانشبنیان طبق پرونده مطالباتی فاقد بدهی قطعی شده باشد، سازمان تأمیناجتماعی ضمن صدور مفاصاحساب پیمان مربوطه، طبق ماده (39) قانون تأمیناجتماعی نسبت به بررسی لیستهای ارسالی پیمانکار و طبق ماد (47) قانون نسبت بازرسی از دفاتر قانونی شرکت و یا بازرسی کارگاهی اقدام میکند. البته اگر قرارداد منعقده مورد تأیید معاونت علمی ریاست جمهوری قرار نگیرد، حق بیمه پیمان طبق ماده (41) قانون تأمیناجتماعی حسب مورد بر اساس ضرایب تعیین شده در مقررات مربوط به پیمانکاریها مورد محاسبه قرار میگیرد.
اغلب قراردادهای ما -که با واگذارنده کار منعقد میشود- موضوع خرید و فروش است. بعضی از کارفرمایان پرداخت پنج درصد از کل قرارداد را موکول به ارائه تسویه حساب تأمیناجتماعی میکنند. آیا قراردادهایی که موضوع آن صرفاً خرید و فروش است، مثل سایر قراردادها مشمول ماده (38) قانون است و یا معاف از حق بیمه هستند؟
در قراردادهای خرید و فروش اجناس، مواد، تجهیزات، اقلام مصرفی که موضوع قرارداد مهیا و آماده بوده و نیازی به تهیه و انجام کاراضافی نداشته و صرفاً خرید و فروش باشد، به دلیل فقدان نیروی انسانی در قرارداد این نوع قراردادها مشمول کسر حق بیمه نیستند، اما اگر موضوع قرارداد تهیه، تأمین، تحویل تجهیزات و بدون کار اضافی باشد، در این صورت فقط معادل هشت درصد از کل کارکرد، بابت عملیات بازرگانی شامل بازاریابی، برگزاری مناقصه، آموزش و خدمات پس از فروش منظور شده و حق بیمه آن به مأخذ 68/16 درصد محاسبه و مابقی مبلغ تجهیزات معاف از پرداخت حق بیمه خواهد بود.