استاد ژنتیک پزشکی دانشکده علومپزشکی عنوان کرد
بار روانی مثبت پوشش بیمهای خدمات ناباروری
در کشور ما درمانهای ناباروری براساس آخرین یافتههای دنیا به پیش میرود و تمامی روشهای درمان ناباروری در کشور اجرا میشود. بررسی شیوههای درمان ناباروری موضوع گفتوگویی است که با پروفسور حسین مزدارانی، استاد ژنتیک پزشکی از دانشکده علومپزشکی دانشگاه تربیت مدرس، به عمل آوردهایم. او فرزندآوری را سبب تحکیم خانواده و تداوم نسل عنوان و بحث جوانی جمعیت را نهتنها از منظر خانواده، بلکه از نگاه جامعه نیز مهم ارزیابی کرد.
سلاله صدرایی روزنامهنگار
برای درمان ناباروری در کشور از چه روشهای پیشرفته استفاده میشود و وضعیت کشور در دسترسی به روشهای نوین ناباروری در دنیا چگونه است؟
قبل از اینکه به این سؤال پاسخ داده شود باید تأکید کنم که ناباروری حدود ۴۰ درصد مربوط به مردان، حدود ۴۰ درصد مربوط به زنان، حدود ۱۰ درصد مربوط به هر دو زوج و ۱۰ درصد هم با عوامل ناشناخته همراه است. بنابراین با توجه به نوع عامل ایجادکننده ناباروری از روشهای مختلفی استفاده میشود. برای مثال، در روشهای کمک باروری گاهی صرف شستوشوی اسپرم و تلقیح آن به رحم زن برای باروری میتواند کافی باشد یا از روش مجاورسازی اسپرم مرد و تخمک زن در شرایط آزمایشگاهی که به لقاح آزمایشگاهی (IVF) معروف است استفاده میشود.
چند درصد افراد جامعه در سن باروری، نابارور هستند و چه حمایتهایی را میتوان از این افراد به عمل آورد؟
آمار ناباروری در دنیا حداکثر تا ۱۵ درصد است. در ایران تعداد زیادی از زوجها به نوعی مشکل ناباروری یا کم باروری را تجربه میکنند و حدود ۲۰ درصد تخمین زده میشود که قطعا آمار بالایی است. به طور حتم، برای انجام اقدامات حمایتی نیاز است به اصل مشکل پیببریم؛ زیرا ناباروری میتواند تحت تأثیر عوامل مختلفی ایجاد شود که گاهی یک پدیده گذراست و اگر عامل القاکننده ناباروری تشخیص داده شود و زوجین از آن عوامل دور نگه داشته شوند ممکن است بدون نیاز به استفاده از روشهای کمک باروری هم دارای فرزند شوند. باید در نظر داشته باشیم که ناباروری در بعضی از موارد نادر منشاء ژنتیکی دارد و از بدو تولد با مرد یا زن همراه است؛ اما در بسیاری دیگر از موارد یک عارضه اکتسابی است و اگر عامل القا کننده ناباروری بهموقع شناسایی شود میتوان برای افراد در سنین باروری اقدامات پیشگیرانه انجام داد.
اهمیت برخورداری از پوشش بیمهای خدمات ناباروری را در کمک به درمان این مشکل تا چه حد ضروری میدانید؟
تردیدی نیست که یکی از عوامل بازدارنده اقدام به موقع زوجهای نابارور یا کمبارور برای درمان، هزینههای مترتب بر روشهای تشخیصی، درمانی و داروهای است. بهواقع، پوشش خدمات بیمهای در سطوح مختلف از روشهای تشخیصی گرفته تا روشهای کمک باروری میتواند از نظر روانی و نیز جنبههای مادی کمک شایان توجهی به این قشر از بیماران کرده و اقدام برای درمان ناباروری را میسر میکند.
درمانهای ناباروری تا چه حد در رفع این مشکل تأثیرگذار است و چند درصد از افراد نابارور از طریق درمان، موفق به فرزندآوری میشوند؟
برای درمان ناباروری روشهای مؤثری برای فائق آمدن به این مشکل وجود دارد. البته این روشها بر اساس نوع ناباروری و نیز سن زنان، متغیر است. بهطور کلی در مراکز ناباروری نرخ موفقیت به شکلهای مختلف تعریف میشود. برای مثال تشکیل جنین در آزمایشگاه و انتقال به رحم مادر یا تأیید باروری بعد از انتقال جنین، موفقیت روش به حساب میآید. اما آنچه که نرخ موفقیت واقعی در نظر گرفته میشود و در همه مراکز داخل و خارج پذیرفته شده است تعداد نوزادانی است که به خانه برده میشوند که اصطلاحاٌ (Take home baby) گفته میشود. متوسط نرخ کودکان حاصل از روشهای کمک باروری که به خانه برده میشوند حدود ۳۰ درصد است که در بعضی مراکز بیشتر و ممکن است در بعضی مراکز کمتر باشد. در سال ۲۰۱۹ سیستم خدمات بهداشتی انگلستان نرخ موفقیت درمانهای لقاح آزمایشگاهی را ۳۲ درصد برای زنان با سن کمتر از ۳۵ سال، ۲۵ درصد برای زنان در سنین ۳۵ تا ۳۷ سالگی، ۱۹ درصد برای زنان ۳۹- ۳۸ سالگی، ۱۱ درصد برای سنین ۴0-۴2، پنج درصد برای زنان در سنین ۴3-۴4 و چهار درصد برای زنان در سنین بالای ۴۴ سالگی گزارش کرده است.