printlogo


قانون در مورد حق‌تحصيل زن چه می‌گويد؟

بند «۳» اصل (۳) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، حق‌تحصیل در تمام سطوح را برای همه افراد جامعه به رسمیت می‌شناسد،‌ اما حق تحصیل زنان بعد از ازدواج باید با توافق دو نفر به دست بیاید،‌ آن هم در پای سفره عقد. از سال ۱۳۶۰ به بعد، شروطی در سند ازدواج با عنوان شرط ضمن‌العقد لحاظ شده است که سردفتر ازدواج باید قبل از خواندن صیغه عقد این شروط را برای زن و مرد بخواند و مفهوم آن را به اطلاع آنها برساند. حق‌تحصیل بعد از ازدواج هم یکی از شروط ۱۲‌گانه ضمن عقد است که زن و شوهر قبل از جاری شدن صیغه عقد باید پای آن را امضا کنند.
آیا مرد می‌تواند همسرش را از تحصیل محروم کند؟
در چارچوب ماده (۱۱۱۹) قانون مدنی، اگر مرد در سند ازدواج و همان شروط ۱۲‌گانه حق تحصیل زن را پذیرفته باشد، دیگر نمی‌تواند همسر خود را از این حق محروم کند و زن می‌تواند از حق قانونی‌اش استفاده کند. اما اگر زن حق‌تحصیل در سند ازدواج نداشته باشد، مرد می‌تواند مانع تحصیل زن شود، البته در این خصوص باید برای قاضی ادله منطقی داشته باشد. حق‌تحصیل از حقوق مدنی افراد است و هیچ مردی نمی‌تواند بعد از ازدواج بدون دلایل موجه و قانونی از ادامه تحصیل همسر خود جلوگیری کند. بر اساس ماده (۱۱۱۷) قانون مدنی، اگر ادامه تحصیل زن باعث لطمه زدن به زندگی مشترک آنها شود و یا زن در ایفای وظایف خانوادگی مشکلی داشته باشد یا تحصیل کردن زن باعث می‌شود دیگر زمان کافی برای انجام تکالیف قانونی در قبال شوهر و فرزندانش را نداشته باشد، مرد می‌تواند از ادامه تحصیل همسر خود جلوگیری کند؛ اما اگر دلایل مرد برای مخالفت با ادامه تحصیل همسر غیرموجه باشد، او نمی‌تواند حق‌تحصیل را از همسرش سلب کند. همچنین اگر در زمان ازدواج، زن در حال تحصیل باشد، بعد از ازدواج مرد حق مخالفت با تحصیل همسر را نخواهد داشت، چون با علم به اینکه او در حال تحصیل است و با رضایت خود پای سفره عقد نشسته است و دیگر هیچ دلیل و ادله منطقی برای جلوگیری از ادامه تحصیل همسرش ندارد. همچنین اگر تحصیل زن متأهل بدون اجازه شوهر باشد، مرد باز هم این امکان را ندارد که زن را از تحصیل باز دارد، اما می‌تواند به دادگاه شکایت کند و دلایل خود را ارائه دهد.
اگر زن حق‌تحصیل در سند ازدواج داشته باشد...
اگر در عقد‌نامه شروط ۱۲‌گانه توسط مرد پذیرفته شده و امضاء او پای سند ازدواج است،‌ زن طبق حق قانونی خود می‌تواند تحصیل کند. اما اگر مرد مانع استفاده زن از این حق قانونی شود، زن می‌تواند با وجود شرطی که به نفع او در سند ازدواج مقرر شده، ادعای خود را در دادگاه مطرح کند.