پنجرهای به سوی رفاه مردم
داوود مهرابی عضو هیأت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
سلامت الکترونیک مزایای گوناگونی دارد و اجرای این طرح میتواند حوزه درمان کشور را به گونهای اساسی، ساماندهی کند. صرفهجویی در وقت بیماران، جلوگیری از هزینههای غیرضروری درمان، دسترسی سریع به اطلاعات بیمار، امکان دسترسی به آمار خدمات درمانی و دارویی و بسیاری موارد دیگر، جزو مزایای این طرح به شمار رفته که منجر به افزایش کیفیت درمان و در نتیجه، افزایش رضایت مردم میشود. میتوان گفت، نظام سلامت الکترونیک، پنجرهای به سوی رفاه افراد جامعه است.
افزایش کارایی در ارائه خدمات بهداشتی و کاهش هزینههای درمان، از مزایای مهم نظام سلامت الکترونیک به شمار میرود؛ چنانچه سلامت الکترونیک به گونهای جامع تشکیل شود - به نحوی که ارتباط بینبخشی در آن تحقق یابد- مانع از دوباره کاری در امور تشخیصی بهویژه انجام معاینات غیرضروری میشود. برای مثال فردی که به تازگی آزمایشهای درمانی را انجام داده و اقدامات بالینی و تشخیصی برای او ایجاد شده است، چنانچه اطلاعات پزشکی وی در نظام سلامت الکترونیک ثبت شود، دسترسی جامع به این اطلاعات فراهم شده و نیاز به تکرار معاینات وجود نخواهد داشت و این کارایی از موارد بسیار مهم است.
بهبود کیفیت مراقبتهای بهداشتی از دیگر مزایای این سیستم به شمار میرود؛ در قالب سلامت الکترونیک، این امکان به وجود میآید تا کاربران بتوانند خدماتی را که دریافت میکنند، ارزیابی و بر اساس آن تصمیمگیری کنند که چه مراکزی دارای کیفیت بهتری هستند و خدمات مطلوبتری ارائه میدهند؛ در نتیجه، دستیابی به خدمات مطلوب مانع از پرداخت هزینههای چندباره و مختلف میشود.
توانمندسازی مراجعهکنندهها برای اتخاذ تصمیمهای درمانی نیز از دیگر مزایای طرح است؛ اگر منابع اطلاعتی در نظام سلامت الکترونیک به گونهای ارائه شود که به سمت پزشکی متمرکز پیش رویم، فرصت دستیابی به یک تصمیم مناسب فراهم میشود. ترغیب به مشارکت یکی دیگر از مزایا به شمار میرود؛ وقتی تعامل خوب و ارتباط مناسب بین پزشک و بیمار و در مجموع بین بیمار و کادر درمان ایجاد شود، فرصت مناسب برای اتخاذ تصمیمهای مناسب درمانی از طریق این مشارکت فراهم میشود.
بحث آموزش نیز مزیت دیگری است؛ آموزش از منظر دوسویه بودن مورد توجه قرار میگیرد؛ به این معنا که تنها آموزش بیمار یا مراجعهکننده، مطرح نیست؛ بلکه آموزش ارائهدهندگان خدمات سلامت هم مهم است و ضرورت برخورداری از آموزش در ارتباط با سلامت الکترونیک وجود دارد. همچنین ظرفیتسازی برای تبادل اطلاعات از مباحث مهم دیگر طرح به شمار میرود؛ مراکز بهداشتی، بیمارستانها و سایر مراکز باید به یکدیگر اتصال داشته باشند و این ظرفیت به گونهای مناسب در مراکز وجود داشته باشد.
افزایش کارایی در ارائه خدمات بهداشتی و کاهش هزینههای درمان، از مزایای مهم نظام سلامت الکترونیک به شمار میرود؛ چنانچه سلامت الکترونیک به گونهای جامع تشکیل شود - به نحوی که ارتباط بینبخشی در آن تحقق یابد- مانع از دوباره کاری در امور تشخیصی بهویژه انجام معاینات غیرضروری میشود. برای مثال فردی که به تازگی آزمایشهای درمانی را انجام داده و اقدامات بالینی و تشخیصی برای او ایجاد شده است، چنانچه اطلاعات پزشکی وی در نظام سلامت الکترونیک ثبت شود، دسترسی جامع به این اطلاعات فراهم شده و نیاز به تکرار معاینات وجود نخواهد داشت و این کارایی از موارد بسیار مهم است.
بهبود کیفیت مراقبتهای بهداشتی از دیگر مزایای این سیستم به شمار میرود؛ در قالب سلامت الکترونیک، این امکان به وجود میآید تا کاربران بتوانند خدماتی را که دریافت میکنند، ارزیابی و بر اساس آن تصمیمگیری کنند که چه مراکزی دارای کیفیت بهتری هستند و خدمات مطلوبتری ارائه میدهند؛ در نتیجه، دستیابی به خدمات مطلوب مانع از پرداخت هزینههای چندباره و مختلف میشود.
توانمندسازی مراجعهکنندهها برای اتخاذ تصمیمهای درمانی نیز از دیگر مزایای طرح است؛ اگر منابع اطلاعتی در نظام سلامت الکترونیک به گونهای ارائه شود که به سمت پزشکی متمرکز پیش رویم، فرصت دستیابی به یک تصمیم مناسب فراهم میشود. ترغیب به مشارکت یکی دیگر از مزایا به شمار میرود؛ وقتی تعامل خوب و ارتباط مناسب بین پزشک و بیمار و در مجموع بین بیمار و کادر درمان ایجاد شود، فرصت مناسب برای اتخاذ تصمیمهای مناسب درمانی از طریق این مشارکت فراهم میشود.
بحث آموزش نیز مزیت دیگری است؛ آموزش از منظر دوسویه بودن مورد توجه قرار میگیرد؛ به این معنا که تنها آموزش بیمار یا مراجعهکننده، مطرح نیست؛ بلکه آموزش ارائهدهندگان خدمات سلامت هم مهم است و ضرورت برخورداری از آموزش در ارتباط با سلامت الکترونیک وجود دارد. همچنین ظرفیتسازی برای تبادل اطلاعات از مباحث مهم دیگر طرح به شمار میرود؛ مراکز بهداشتی، بیمارستانها و سایر مراکز باید به یکدیگر اتصال داشته باشند و این ظرفیت به گونهای مناسب در مراکز وجود داشته باشد.