چاره اميکرون، تزريق دوز بوستر است
امیرحسن زرنانی متخصص ایمونولوژی
در دو سال اخیر، طی تکامل ویروس کرونا، سویههای مختلف این بیماری ایجاد شده است. علت آن نیز جهش یا موتاسیونهای مختلفی است که در بخشی از ژنوم ویروس ایجاد میشود. در نتیجه این فرایند سویههای جدید به وجود میآید که هر یک دارای خصوصیات خاص بوده و هر سویه با سویه دیگری متفاوت است.
عمده جهشها در بخشی از ژنومهای ویروس اتفاق میافتد که مسئول اتصال به گیرنده خود در سلولهای بدن و مسئول ورود سلول به سلولها است؛ بنابراین جهشهایی در طی تکامل ویروسها ایجاد میشود که ورود آنها را به داخل سلولها تسهیل کند. علت آن است که ویروس درون سلول میتواند زنده باشد و بیرون از سلول تا زمانی که نتواند از مکانیزمهای داخل سلول برای تکثیر استفاده کند، زنده نخواهد ماند. جهشها عمدتاً به صورت اتفاقی ایجاد میشود و آن ویروسهایی که جهشهای مناسبی را انجام داده باشند و بتوانند خودافزایی را بیشتر کنند، تکثیر پیدا کرده و در نهایت سویه جدید را ایجاد میکنند.
در این میان، سویه امیکرون نیز دنباله همان سویههای قبلی است که تاکنون ایجاد شده است. همه سویهها به دنبال هم ایجاد شده و معمولاً این جهشها با افزایش قدرت انتشار ویروس همراه است.
گفته میشود قدرت عفونتزایی امیکرون نسبت به ویروس دلتا، یعنی ویروس مادری خود حدود سه برابر بیشتر است؛ اما درباره مرگومیر یا شدت بستری شدن ناشی از امیکرون هنوز در سطح دنیا اطلاعات زیادی در دست نیست. اما به نظر میرسد، این سویه عمدتاً کودکان و افراد جوان را آلوده میکند. این درحالی است که ویروس اولیه کرونا که در ووهان کشف شد، بیشتر افراد بزرگسال و کهنسال را درگیر میکرد و از همینروست که گفته میشود هر سویه با سویه دیگر متفاوت است.
وقتی ما واکسن تزریق میکنیم، هرچقدر در بخش ژنوم ویروس تغییرات بیشتری اتفاق افتد، شانس شناسایی سیستم ایمنی ناشی از واکسن در مقابل سویه جدید، کمتر میشود. بنابراین در تکامل ویروسها تغییرات آنقدر زیاد است که اثربخشی واکسنها آرامآرام کم میشود. به همین دلیل است که گفته میشود اگر با استفاده از واکسن بوستر یا دوز سوم، پاسخهای ایمنی ناشی از واکسیناسیون قبلی را تقویت کنیم، میتوانیم تا حد زیادی اثربخشی واکسنها را در مقابل سویه امیکرون، افزایش دهیم.
سیستم ایمنی ما در مقابل کرونا، با دو مشکل مواجه است؛ یکی اینکه ایمنیزایی ناشی از واکسنها خود به خود در طول چند ماه افت پیدا کرده و حفاظت کمتر میشود و مشکل مهم دیگر اینکه سویههای جدیدی ایجاد میشود که همان ایمنیزایی و اثربخشی باقیمانده از واکسنهای قبلی در مقابل آن بیاثر است.
عمده جهشها در بخشی از ژنومهای ویروس اتفاق میافتد که مسئول اتصال به گیرنده خود در سلولهای بدن و مسئول ورود سلول به سلولها است؛ بنابراین جهشهایی در طی تکامل ویروسها ایجاد میشود که ورود آنها را به داخل سلولها تسهیل کند. علت آن است که ویروس درون سلول میتواند زنده باشد و بیرون از سلول تا زمانی که نتواند از مکانیزمهای داخل سلول برای تکثیر استفاده کند، زنده نخواهد ماند. جهشها عمدتاً به صورت اتفاقی ایجاد میشود و آن ویروسهایی که جهشهای مناسبی را انجام داده باشند و بتوانند خودافزایی را بیشتر کنند، تکثیر پیدا کرده و در نهایت سویه جدید را ایجاد میکنند.
در این میان، سویه امیکرون نیز دنباله همان سویههای قبلی است که تاکنون ایجاد شده است. همه سویهها به دنبال هم ایجاد شده و معمولاً این جهشها با افزایش قدرت انتشار ویروس همراه است.
گفته میشود قدرت عفونتزایی امیکرون نسبت به ویروس دلتا، یعنی ویروس مادری خود حدود سه برابر بیشتر است؛ اما درباره مرگومیر یا شدت بستری شدن ناشی از امیکرون هنوز در سطح دنیا اطلاعات زیادی در دست نیست. اما به نظر میرسد، این سویه عمدتاً کودکان و افراد جوان را آلوده میکند. این درحالی است که ویروس اولیه کرونا که در ووهان کشف شد، بیشتر افراد بزرگسال و کهنسال را درگیر میکرد و از همینروست که گفته میشود هر سویه با سویه دیگر متفاوت است.
وقتی ما واکسن تزریق میکنیم، هرچقدر در بخش ژنوم ویروس تغییرات بیشتری اتفاق افتد، شانس شناسایی سیستم ایمنی ناشی از واکسن در مقابل سویه جدید، کمتر میشود. بنابراین در تکامل ویروسها تغییرات آنقدر زیاد است که اثربخشی واکسنها آرامآرام کم میشود. به همین دلیل است که گفته میشود اگر با استفاده از واکسن بوستر یا دوز سوم، پاسخهای ایمنی ناشی از واکسیناسیون قبلی را تقویت کنیم، میتوانیم تا حد زیادی اثربخشی واکسنها را در مقابل سویه امیکرون، افزایش دهیم.
سیستم ایمنی ما در مقابل کرونا، با دو مشکل مواجه است؛ یکی اینکه ایمنیزایی ناشی از واکسنها خود به خود در طول چند ماه افت پیدا کرده و حفاظت کمتر میشود و مشکل مهم دیگر اینکه سویههای جدیدی ایجاد میشود که همان ایمنیزایی و اثربخشی باقیمانده از واکسنهای قبلی در مقابل آن بیاثر است.