احساس بیپناهی در سالمندان چه عوارضی به دنبال دارد؟
انزوا و حس بیپناهی و تنهایی برای هر انسانی و در هر سن و سالی دردناک است و میتواند با عوارض جبرانناپذیری همراه باشد، اما این حس در سالمندان و افراد بالای ۶۵ سال شدیدتر است و ممکن است لطمات روانی و جسمانی زیادی به سالمند بزند. سالمندانی که حس تنهایی و طرد شدن و بیپناهی دارد، بیش از دیگران دچار استرس و اضطراب، افسردگی هستند. همچنین سالمندانی که احساس تنهایی میکنند در معرض فشار خون بالا، سوءتغذیه، بیخوابی، مشکلات مفصلی و ضعف سیستم ایمنی هستند. تنهایی با افزایش خطر ابتلا به بیماریهای قلبی، سکته مغزی و ضعف در حرکت و راه رفتن نیز همراه است. اما مهمترین عارضهای که باعث به وجود آمدن بیماریهای مختلفی در سالمند میشود، افسردگی است. پژوهشها نشان میدهد مهمترین عامل افسردگی در سالمندان تنهایی و ندیدن فرزندان است. بسیاری از افراد آنگونه که باید به دیدار پدر و مادر خود نمیروند و به آنها رسیدگی نمیکنند، به همین دلیل یکی از مهمترین دلایل افسردگی سالمندان، حذف آنها توسط فرزندانشان است. افسردگی در سالمندی به غیر از آسیبهای روانی به سلامت جسمی افراد هم آسیب میزند. تحقیقات نشان میدهد سالمندانی که تنها هستند و افسردگی دارند، مدت زمان بیشتری درگیر یک بیماری میشوند. تنهایی و افسردگی در افراد سالمند روی سلامت مغز نیز تأثیر میگذارد و حتی غدد درون ریز و سیستم ایمنی آنها را تحت تأثیر قرار میدهد که این موضوع باعث میشود بیشتر در معرض بیماری قرار گیرند.
تنهایی و بیپناهی همیشه با استرس همراه است. پژوهشها نشان میدهد مواردی وجود دارد که ارتباط آنها با عوامل استرسزا شناسایی شده است. یکی از این موارد تضعیف سیستم ایمنی بدن است. استرس سرکوبکننده سیستم ایمنی در بدن است و سالمند را مستعد ابتلا به بیماریهای مختلف و البته طولانی میکند. همچنین استرس میتواند باعث تحریک ترشح آدرنالین شود که با عوارضی مثل افزایش فشار خون و ضربان قلب سالمند همراه است. محققان در پژوهشهایی به این نتیجه رسیدهاند که استرس حتی میتواند به بینایی و شنوایی فرد سالمند نیز آسیب بزند. تحقیقات نشان میدهد تولید مداوم آدرنالین که هورمون اصلی استرس است عروق خونی را تنگ میکند و باعث کاهش شنوایی و مشکلات بینایی میشود. البته آسیبهای استرس به این موارد ختم نمیشود. استرس به راحتی میتواند مشکلات زیادی برای دستگاه گوارش فرد سالمند ایجاد کند و آسیب زیادی به معده این افراد بزند، چون استرس میتواند در پاسخ به یک عامل استرسزا، سیستم عصبی مرکزی سالمند را فعال سازد. سیستم عصبی مرکزی میتواند جریان خون را کاهش دهد و باعث انقباض عضلات دستگاه گوارش و کاهش ترشحات لازم برای هضم شود. پزشکان متخصص معتقدند استرس مزمن یا همیشگی و مداوم میتواند باعث بروز مشکلات جدی گوارشی مانند سندرم روده تحریکپذیر و زخم معده در افراد سالمند شود.