مسئولان تأمیناجتماعی در گفتوگو با آتیهنو مطرح کردند
ارائه رايگان داروهای گرانقيمت به بيمهشدگان
ارائه خدمات رایگان صفر تا صد خدمات درمانی و دارویی تأمیناجتماعی در مراکز ملکی همواره با استقبال بیمهشدگان مواجه شده؛ بهویژه در سالهای اخیر با افزایش هزینههای درمان مراجعه به مراکز درمانی ملکی فزونی یافته است. در این میان، شیوع کرونا مزید بر علت دیگری شد تا بیمهشدگان تأمیناجتماعی به سمت مراکز ملکی گسیل شوند. آمارها نیز گواه این ادعاست؛ به نحوی که میزان مراجعه به مراکز ملکی در شش ماه اول امسال در مقایسه با مدت مشابه سال قبل 25.3 درصد بیشتر شده و سازمان تأمیناجتماعی به عنوان نهادی که پوشش ریسکهای زندگی بیمهشدگان را برعهده دارد، در بحران کرونا نیز به داد مردم رسید و علاوه بر درمان، داروهای این بیماری را نیز که بعضاً بسیار گران است، در اختیار افراد تحت پوشش قرار داد.
سلاله صدرایی
معاون تأمین خدمات درمانی ادارهکل درمان مستقیم سازمان تأمیناجتماعی، ارائه دارو به بیماران تأمیناجتماعی را در مراکز ملکی به صورت کاملاً رایگان بیان کرد و در همهگیری کرونا نیز بیماران به طور رایگان به داروهای مؤثر به این بیماری که بعضاً در بازار آزاد بسیار گران است، دسترسی دارند. وی هزینه خرید این داروها را تنها در سه ماه نخست سال 1400 بیش از 97 هزار میلیارد تومان عنوان کرد. سیدمجید صادقیراد در خصوص نحوه تأمین داروهای مورد نیاز مراکز درمانی ملکی افزود: «سازمان تأمیناجتماعی با اولویت خرید از شرکتهای پخش و تولید داروی زیرمجموعه تأمیناجتماعی داروهای مورد نیاز واحدهای درمانی ملکی را تهیه میکند. 90 شرکت توزیع دارویی در کشور وجود دارد که سه شرکت متعلق به تأمیناجتماعی است.» وی با اشاره به سازوکار اختصاص دارو به مراکز درمانی ملکی، اظهار کرد: «هر مرکز درمانی با توجه به سطحبندی درمانی، دارای پزشکان و متخصصان در رشتههای گوناگون است و لیست داروهای مورد نیاز هر مرکز بر اساس نوع فعالیت و پزشکان شاغل تهیه و از شرکتهای توزیع دارو بر مبنای سهمیه اختصاص یافته، خریداری میشود.» معاون تأمین خدمات درمانی ادارهکل درمان مستقیم سازمان تأمیناجتماعی، با اعلام اینکه میانگین اقلام دارویی تجویز شده از سوی پزشکان عمومیتأمیناجتماعی 3.4 قلم و پزشکان متخصص برحسب تخصص 1.2 تا 5.5 قلم است، گفت: «این میزان قلم دارو در همهگیری کرونا افزایش قابل توجهی یافته است.» صادقیراد در خصوص اینکه کدامیک از استانها بیشترین و کدامیک کمترین میزان مصرف دارو را دارند، تصریح کرد: «با توجه به پراکندگی مراکز درمانی ملکی سازمان در کشور و ارائه انواع خدمات تخصصی درمانی، اختلاف معناداری میان میانگین مصرف اقلام دارویی در کشور مشاهده نمیشود.» وی ادامه داد: «بیشترین میزان استفاده دارویی در مراکز ملکی، مربوط به داروهای کنترل دیابت، خصوصاً متفورمین است. در ردههای بعد، داروهای سیستم قلب و عروقی و اعصاب و روان قرار دارد.» معاون تأمین خدمات درمانی ادارهکل درمان مستقیم سازمان تأمیناجتماعی، افزود: «تمامی داروها در مراکز ملکی به صورت رایگان در اختیار بیماران قرار میگیرد و با توجه به اینکه بیماران مزمن به طور مرتب از خدمات درمانی تأمیناجتماعی بهرهمند میشوند، میزان حمایت دارویی از آنها نیز بیشتر است.»
تأمین داروی بیماران کرونا
صادقیراد با بیان اینکه در همهگیری کرونا، داروهای مورد نیاز بیماران کرونا بر اساس پروتکلهای ابلاغی وزارت بهداشت و با همکاری دانشگاههای علومپزشکی و شرکتهای توزیع دارو تهیه میشود، اظهار کرد: «داروهایی از جمله رمدسیویر، فاویپیراویر و توسیلیزوماب برای بیماران کرونا در بخشهای سرپایی، بستری موقت و بستری مراکز درمانی استفاده میشود و هزینه خرید این داروها تنها در سه ماه اول سال 1400 بیش از 97 هزار میلیارد تومان شده است.» وی گفت: «بودجه دارویی در سالهای اخیر با توجه به پیادهسازی نسخه الکترونیک، برنامههای کنترلی و کمیتهای و آموزشهای ارائه شده، همواره درصد ثابتی از هزینههای سازمان را به خود اختصاص داده است.»
معاون تأمین خدمات درمانی ادارهکل درمان مستقیم سازمان تأمیناجتماعی تصریح کرد: «این هزینه در صورت ادامه حمایتهای دولت به دلیل پیشبینی ادامهدار بودن بیماری کرونا و افزایش تعداد بیماران، حدود 30 درصد و در صورت کاهش حمایتها تا 45 درصد رشد خواهد داشت. در همهگیری کرونا و طی شدن پنج پیک، بودجه دارویی استانها بر اساس عملکرد و اعلام نیاز آنها، ترمیم و نقدینگی آن پرداخت شده است.» صادقیراد صدور مجوز برای اختصاص سهمیه مناسب دارو به مراکز درمانی را همراه با چالشهایی عنوان کرد و افزود: «اختصاص سهمیه دارو، دارای مکانیسم گذشتهنگر است؛ به این معنا که سهمیه داروی هر مرکز بر اساس میزان مصرف دارو در گذشته، سنجیده میشود و از اینرو فرایند تهیه دارو، زمانبر و پیچیده بوده و تابع قوانین و مقررات ابلاغی است.» وی ادامه داد: «برای مثال، چنانچه برخی از اقلام دارویی در کشور با کاهش مواجه شود، دانشگاههای علومپزشکی استانها، در تهیه این دارو، مراکز درمانی دانشگاهی را در اولویت قرار داده و از ارائه آن به مراکز ملکی خودداری میکنند.» معاون تأمین خدمات درمانی ادارهکل درمان مستقیم سازمان تأمیناجتماعی، اظهار کرد: «از سوی دیگر، به برخی از مراکز ملکی قدیمی که فاقد پروانه ساخت شهرداری هستند، سهمیه دارویی مراکز دانشگاهی اختصاص نمییابد و تأمیناجتماعی لاجرم، داروهای این مراکز را به صورت غیرمستقیم تهیه میکند که مشمول طی شدن مراحل طولانیتری است.» صادقیراد در ادامه به داروهای دارای پوشش بیمه تأمیناجتماعی نیز اشاره کرد و گفت: «هزار و 860 قلم دارو تحت پوشش بیمه تأمیناجتماعی قرار دارد؛ شرکتهای تولیدکننده یا واردکننده دارو برای برخورداری از پوشش بیمه داروی مورد نظر، درخواست خود را به همراه مستندات لازم به شورایعالی بیمه سلامت کشور ارائه میکنند و پس از بررسی و تصویب شورا، مراتب به سازمانهای بیمهگر ابلاغ میشود.»
سهم عمده بار درمان بردوش تأمیناجتماعی
مدیر درمان تأمیناجتماعی استان بوشهر با اشاره به سه بیمارستان و هفت مرکز درمانی این مدیریت، سهم عمدهای از بار درمان استان را بر دوش تأمیناجتماعی توصیف کرد؛ آنگونه که بیمهشدگان تأمیناجتماعی علاوه بر بهرهمندی از خدمات درمانی رایگان در مراکز ملکی، داروهای خود را نیز به رایگان دریافت میکنند. سیدجواد رکابپور با اشاره به روند اختصاص دارو به مراکز درمانی، افزود: «ملاک تأمین دارو در مراکز درمانی سازمان، فارماکوپه و فهرست اعلامی از سازمان است؛ در واقع تهیه دارو بر اساس فهرست داروهای مورد تعهد تأمیناجتماعی و از طریق شرکتهای مجاز توزیعکننده دارو منطبق بر نیازسنجی انجام میشود.» وی با اعلام اینکه هزینه داروی استان در سال 1400 بیش از 360 میلیارد ریال پیشبینی میشود که نسبت به سال گذشته 53 درصد افزایش یافته، اظهار کرد: «با توجه به نوع تخصصهای پزشکی و تنوع خدمات، تقریباً همه گروههای دارویی در مراکز درمانی ارائه میشود، اما بیشترین مصرف مربوط به آنتیبیوتیکها، مسکنها، ضدالتهابها و داروهای مربوط به بیماریهای قلبوعروق و دیابت است.» مدیر درمان تأمیناجتماعی استان بوشهر در خصوص تهیه داروهای مورد نیاز بیماران کرونا، گفت: «با شیوع بیماری کرونا، بهویژه در موجهای چهارم و پنجم، بهرغم کمبود و سهمیهبندی داروهای مؤثر در درمان این بیماری، این داروها به میزان نیاز تهیه و برای بیماران بستری و بستری موقت استفاده شده است. این مدیریت با پیگیری و رایزنیهای انجام شده با معاونت دارویی دانشگاه علومپزشکی و شرکتهای توزیعکننده، داروهای مورد نیاز را تهیه کرده که هزینه انجام شده برای تأمین این داروها بیش از 54 میلیارد ریال بوده است.» رکابپور بودجه داروی این استان را در سال 1400 مبلغ 240 میلیارد تومان برشمرد و افزود: «این میزان بودجه با توجه به افزایش قیمت داروها و نیز افزایش مصرف ناشی از موجهای کرونا، جوابگوی نیاز استان نیست و درصدد تأمین کسری بودجه دارویی هستیم. در صورت جبران کسری، بودجه سال جاری نسبت به سال گذشته 100 درصد افزایش را نشان خواهد داد.» وی در خصوص اینکه چه نظارتی بر تجویز دارو از سوی پزشکان وجود دارد و چه اقداماتی در زمینه مصرف منطقی دارو انجام میشود، تصریح کرد: «در تمامی مراکز درمانی تابعه، کمیته بررسی نسخ فعال شده که با حضور ریاست مرکز، پزشک داروساز، تعدادی از پزشکان عمومی و متخصص تشکیل میشود. به این ترتیب بر تجویز منطقی داروها نظارت شده و موارد مغایر با اصول تجویز منطقی به پزشکان اعلام و موارد پایش میشود.» مدیر درمان تأمیناجتماعی استان بوشهر با اشاره به مهمترین مسائل مربوط به تهیه داروهای مورد نیاز مراکز ملکی استان، گفت: «در حال حاضر مهمترین چالش، کمبود برخی از داروها در بازار دارویی کشور است؛ بهویژه داروهای بیمارستانی نظیر سرم و برخی از داروهای خارجی که مشابه داخلی ندارند. هرچند این مدیریت تمام تلاش خود را به کار میبندد تا داروهای مورد نیاز بیماران را فراهم کند، اما در برخی از مواقع، این کمبود، بعضاً سردرگمی و نارضایتی بیمهشدگان را در پی داشته است.» رکابپور اظهار کرد: «ضروری است دستگاههای متولی و وزارت بهداشت در این خصوص چارهاندیشی کند. همچنین پرداخت مطالبات شرکتهای دارویی نیز از مواردی است که همواره سازمان نسبت به آن اقدامات مقتضی به عمل میآورد.»
استقبال از خدمات رایگان تأمیناجتماعی
مدیر درمان تأمیناجتماعی استان آذربایجان شرقی، استقبال از مراکز درمانی تأمیناجتماعی را به دلیل ارائه خدمات درمانی و دارویی رایگان بسیار چشمگیر توصیف کرد به نحوی که تنها در طول سالهای 1399 و 1400 در دو بیمارستان ملکی استان، حدود 17 میلیارد و 300 میلیون تومان برای خرید داروی رمدسیویر هزینه پرداخت شده است. سیداسماعیل مقدسپور با بیان اینکه در سال 99 حدود 47 میلیارد تومان دارو خریداری کردهایم، افزود: «در سال 1400 نیز پیشبینی میشود هزینه دارو به مبلغ 83.5 میلیارد تومان شود که این میزان به معنای افزایش حدود 90 درصدی قیمت دارو نسبت به سال گذشته است.» وی در خصوص چرایی افزایش قیمت دارو در سال 1400 با وجود اینکه بیماری کرونا از سال 98 نمایان شده است، اظهار کرد: «در اواخر سال 98 و در سال 99 داروهای متعددی در کاهش اثر بیماری کرونا پیشنهاد شد که بیشتر آنها از چرخه درمان حذف و در سال 1400 داروی مؤثر در درمان این بیماری مانند رمدسیویر، فاویپیراویر و اکتمرا تثبیت شد. علاوه بر آن، ما در سال جاری شاهد بروز پیکهای بزرگ کرونا بودیم که تعداد زیادی از بیماران را مبتلا کرد.»
تبعیت از فارماکوپه دارویی
مدیر درمان آذربایجان شرقی با اشاره به ملاک تأمین دارو برای مراکز درمانی گفت: «تأمیناجتماعی دارای مراکز متعدد و نیازهای دارویی متفاوت است؛ درمانگاههای سطح یک که معمولاً پزشکان عمومی در آن مشغول به فعالیت هستند، از یکسری از داروها استفاده میکنند و درمانگاههای سطح دو که دارای پزشکان متخصص است، از یکسری داروهای دیگر استفاده میکنند. بیمارستانها نیز بر اساس سطح خدمات از نیازهای دارویی متعدد برخوردارند.» مقدسپور تصریح کرد: «به بیان دیگر هر یک از این مجموعهها دارای فارماکوپه دارویی خاص خود هستند که در درمان مستقیم ارائه میشود. برای مثال بیمارستانهای تخصصی زنان دارای یک فارماکوپه دارویی و بیمارستانهای جنرال، فارماکوپه دارویی دیگری دارد که بر اساس آن داروها تأمین میشود.»
تمهیدات مصرف منطقی دارو
وی با بیان اینکه مراکز درمانی سرپایی بیشترین میزان پذیرش بیماران را برعهده دارند، افزود: «در این مراکز داروهای فشارخون و دیابت، بیش از سایر داروها تجویز میشود. همچنین در سالهای اخیر میزان مصرف آنتیبیوتیکها نیز افزایش یافته است.» مدیردرمان آذربایجان شرقی درباره تمهیدات این مدیریت برای مصرف منطقی دارو، اظهار کرد: «برای این منظور، از دستورالعملهای وزارت بهداشت پیروی میشود. همچنین در هر مرکز درمانی ماهیانه جلسات بررسی و کنترل نسخ با حضور رئیس مرکز، پزشکان و نماینده مدیریت درمان تشکیل میشود. هرچند با شیوع کرونا، میزان مصرف دارو از قاعده خاص خود خارج شد؛ زیرا اطلاعات ما درباره بیماری کم بود و درمانهای سلیقهای انجام میشد. اما خوشبختانه در ماههای اخیر وضعیت کنترل داروها بیشتر و درمانها شکل منطقیتری به خود گرفته است.»
تأمین داروهای کمیاب
مقدسپور با اشاره به چگونگی تأمین داروهای کرونا بهویژه در آغاز همهگیری که کمبود دارو وجود داشت، گفت: «خوشبختانه با همکاری دانشگاه علومپزشکی استان، کمبود داروها تا حد مناسبی برطرف شد؛ زیرا در بیمارستانهای این مدیریت، بیماران کرونا پذیرش میشوند و ما در پیکهای کرونا با حجم زیادی از مراجعهکنندهها مواجه بودیم. به تبع آن میزان مصرف داروهای مؤثر در درمان این بیماری نیز افزایش یافته بود. به گونهای که در طول سال 1399 و 1400 در دو بیمارستان ملکی آذربایجان شرقی، حدود 17 میلیارد و 300 میلیون تومان برای تهیه داروهای کرونا مانند رمدسیویر اختصاص یافت و بهویژه در اوجهای همهگیری که برای جلوگیری از بستری بیماران، تزریق سرپایی انجام میشد، مصرف این دارو به واسطه استقبال بیمهشدگان از این خدمترسانی افزایش یافت.»
عدم اتصال به سامانه (HIX)
وی یکی از مهمترین مسائل مربوط به تهیه دارو برای برخی از داروخانههای مراکز سرپایی را مربوط به مسأله پروانه ساختمان این مراکز برشمرد و افزود: «برخی از درمانگاههای این مدیریت به دلیل قدمت، فاقد پروانه ساختمان هستند و به تبع آن داروخانههای این واحدها نمیتوانند از سیستم HIX (سامانه مدیریت امور داروخانهها) استفاده کنند. این سامانه یک برنامه کشوری است که هرگونه نقل و انتقالات دارویی باید در آن ثبت شود. اما شرط اختصاص کد (HIX) داشتن پروانه ساختمان است و از اینرو تأمین داروی این درمانگاهها با مشکل مواجه شده است. هرچند با تعامل با دانشگاه علومپزشکی فرصت محدود به داده شده تا این داروخانهها بتوانند دارو تهیه کنند. همچنین از طریق خریدهای بیمارستان، اقلام مورد نیاز این داروخانهها را تأمین میکنیم؛ اما این مسأله باید حلوفصل شود که درحال پیگیری هستیم.
تأمین داروی بیماران کرونا
صادقیراد با بیان اینکه در همهگیری کرونا، داروهای مورد نیاز بیماران کرونا بر اساس پروتکلهای ابلاغی وزارت بهداشت و با همکاری دانشگاههای علومپزشکی و شرکتهای توزیع دارو تهیه میشود، اظهار کرد: «داروهایی از جمله رمدسیویر، فاویپیراویر و توسیلیزوماب برای بیماران کرونا در بخشهای سرپایی، بستری موقت و بستری مراکز درمانی استفاده میشود و هزینه خرید این داروها تنها در سه ماه اول سال 1400 بیش از 97 هزار میلیارد تومان شده است.» وی گفت: «بودجه دارویی در سالهای اخیر با توجه به پیادهسازی نسخه الکترونیک، برنامههای کنترلی و کمیتهای و آموزشهای ارائه شده، همواره درصد ثابتی از هزینههای سازمان را به خود اختصاص داده است.»
معاون تأمین خدمات درمانی ادارهکل درمان مستقیم سازمان تأمیناجتماعی تصریح کرد: «این هزینه در صورت ادامه حمایتهای دولت به دلیل پیشبینی ادامهدار بودن بیماری کرونا و افزایش تعداد بیماران، حدود 30 درصد و در صورت کاهش حمایتها تا 45 درصد رشد خواهد داشت. در همهگیری کرونا و طی شدن پنج پیک، بودجه دارویی استانها بر اساس عملکرد و اعلام نیاز آنها، ترمیم و نقدینگی آن پرداخت شده است.» صادقیراد صدور مجوز برای اختصاص سهمیه مناسب دارو به مراکز درمانی را همراه با چالشهایی عنوان کرد و افزود: «اختصاص سهمیه دارو، دارای مکانیسم گذشتهنگر است؛ به این معنا که سهمیه داروی هر مرکز بر اساس میزان مصرف دارو در گذشته، سنجیده میشود و از اینرو فرایند تهیه دارو، زمانبر و پیچیده بوده و تابع قوانین و مقررات ابلاغی است.» وی ادامه داد: «برای مثال، چنانچه برخی از اقلام دارویی در کشور با کاهش مواجه شود، دانشگاههای علومپزشکی استانها، در تهیه این دارو، مراکز درمانی دانشگاهی را در اولویت قرار داده و از ارائه آن به مراکز ملکی خودداری میکنند.» معاون تأمین خدمات درمانی ادارهکل درمان مستقیم سازمان تأمیناجتماعی، اظهار کرد: «از سوی دیگر، به برخی از مراکز ملکی قدیمی که فاقد پروانه ساخت شهرداری هستند، سهمیه دارویی مراکز دانشگاهی اختصاص نمییابد و تأمیناجتماعی لاجرم، داروهای این مراکز را به صورت غیرمستقیم تهیه میکند که مشمول طی شدن مراحل طولانیتری است.» صادقیراد در ادامه به داروهای دارای پوشش بیمه تأمیناجتماعی نیز اشاره کرد و گفت: «هزار و 860 قلم دارو تحت پوشش بیمه تأمیناجتماعی قرار دارد؛ شرکتهای تولیدکننده یا واردکننده دارو برای برخورداری از پوشش بیمه داروی مورد نظر، درخواست خود را به همراه مستندات لازم به شورایعالی بیمه سلامت کشور ارائه میکنند و پس از بررسی و تصویب شورا، مراتب به سازمانهای بیمهگر ابلاغ میشود.»
سهم عمده بار درمان بردوش تأمیناجتماعی
مدیر درمان تأمیناجتماعی استان بوشهر با اشاره به سه بیمارستان و هفت مرکز درمانی این مدیریت، سهم عمدهای از بار درمان استان را بر دوش تأمیناجتماعی توصیف کرد؛ آنگونه که بیمهشدگان تأمیناجتماعی علاوه بر بهرهمندی از خدمات درمانی رایگان در مراکز ملکی، داروهای خود را نیز به رایگان دریافت میکنند. سیدجواد رکابپور با اشاره به روند اختصاص دارو به مراکز درمانی، افزود: «ملاک تأمین دارو در مراکز درمانی سازمان، فارماکوپه و فهرست اعلامی از سازمان است؛ در واقع تهیه دارو بر اساس فهرست داروهای مورد تعهد تأمیناجتماعی و از طریق شرکتهای مجاز توزیعکننده دارو منطبق بر نیازسنجی انجام میشود.» وی با اعلام اینکه هزینه داروی استان در سال 1400 بیش از 360 میلیارد ریال پیشبینی میشود که نسبت به سال گذشته 53 درصد افزایش یافته، اظهار کرد: «با توجه به نوع تخصصهای پزشکی و تنوع خدمات، تقریباً همه گروههای دارویی در مراکز درمانی ارائه میشود، اما بیشترین مصرف مربوط به آنتیبیوتیکها، مسکنها، ضدالتهابها و داروهای مربوط به بیماریهای قلبوعروق و دیابت است.» مدیر درمان تأمیناجتماعی استان بوشهر در خصوص تهیه داروهای مورد نیاز بیماران کرونا، گفت: «با شیوع بیماری کرونا، بهویژه در موجهای چهارم و پنجم، بهرغم کمبود و سهمیهبندی داروهای مؤثر در درمان این بیماری، این داروها به میزان نیاز تهیه و برای بیماران بستری و بستری موقت استفاده شده است. این مدیریت با پیگیری و رایزنیهای انجام شده با معاونت دارویی دانشگاه علومپزشکی و شرکتهای توزیعکننده، داروهای مورد نیاز را تهیه کرده که هزینه انجام شده برای تأمین این داروها بیش از 54 میلیارد ریال بوده است.» رکابپور بودجه داروی این استان را در سال 1400 مبلغ 240 میلیارد تومان برشمرد و افزود: «این میزان بودجه با توجه به افزایش قیمت داروها و نیز افزایش مصرف ناشی از موجهای کرونا، جوابگوی نیاز استان نیست و درصدد تأمین کسری بودجه دارویی هستیم. در صورت جبران کسری، بودجه سال جاری نسبت به سال گذشته 100 درصد افزایش را نشان خواهد داد.» وی در خصوص اینکه چه نظارتی بر تجویز دارو از سوی پزشکان وجود دارد و چه اقداماتی در زمینه مصرف منطقی دارو انجام میشود، تصریح کرد: «در تمامی مراکز درمانی تابعه، کمیته بررسی نسخ فعال شده که با حضور ریاست مرکز، پزشک داروساز، تعدادی از پزشکان عمومی و متخصص تشکیل میشود. به این ترتیب بر تجویز منطقی داروها نظارت شده و موارد مغایر با اصول تجویز منطقی به پزشکان اعلام و موارد پایش میشود.» مدیر درمان تأمیناجتماعی استان بوشهر با اشاره به مهمترین مسائل مربوط به تهیه داروهای مورد نیاز مراکز ملکی استان، گفت: «در حال حاضر مهمترین چالش، کمبود برخی از داروها در بازار دارویی کشور است؛ بهویژه داروهای بیمارستانی نظیر سرم و برخی از داروهای خارجی که مشابه داخلی ندارند. هرچند این مدیریت تمام تلاش خود را به کار میبندد تا داروهای مورد نیاز بیماران را فراهم کند، اما در برخی از مواقع، این کمبود، بعضاً سردرگمی و نارضایتی بیمهشدگان را در پی داشته است.» رکابپور اظهار کرد: «ضروری است دستگاههای متولی و وزارت بهداشت در این خصوص چارهاندیشی کند. همچنین پرداخت مطالبات شرکتهای دارویی نیز از مواردی است که همواره سازمان نسبت به آن اقدامات مقتضی به عمل میآورد.»
استقبال از خدمات رایگان تأمیناجتماعی
مدیر درمان تأمیناجتماعی استان آذربایجان شرقی، استقبال از مراکز درمانی تأمیناجتماعی را به دلیل ارائه خدمات درمانی و دارویی رایگان بسیار چشمگیر توصیف کرد به نحوی که تنها در طول سالهای 1399 و 1400 در دو بیمارستان ملکی استان، حدود 17 میلیارد و 300 میلیون تومان برای خرید داروی رمدسیویر هزینه پرداخت شده است. سیداسماعیل مقدسپور با بیان اینکه در سال 99 حدود 47 میلیارد تومان دارو خریداری کردهایم، افزود: «در سال 1400 نیز پیشبینی میشود هزینه دارو به مبلغ 83.5 میلیارد تومان شود که این میزان به معنای افزایش حدود 90 درصدی قیمت دارو نسبت به سال گذشته است.» وی در خصوص چرایی افزایش قیمت دارو در سال 1400 با وجود اینکه بیماری کرونا از سال 98 نمایان شده است، اظهار کرد: «در اواخر سال 98 و در سال 99 داروهای متعددی در کاهش اثر بیماری کرونا پیشنهاد شد که بیشتر آنها از چرخه درمان حذف و در سال 1400 داروی مؤثر در درمان این بیماری مانند رمدسیویر، فاویپیراویر و اکتمرا تثبیت شد. علاوه بر آن، ما در سال جاری شاهد بروز پیکهای بزرگ کرونا بودیم که تعداد زیادی از بیماران را مبتلا کرد.»
تبعیت از فارماکوپه دارویی
مدیر درمان آذربایجان شرقی با اشاره به ملاک تأمین دارو برای مراکز درمانی گفت: «تأمیناجتماعی دارای مراکز متعدد و نیازهای دارویی متفاوت است؛ درمانگاههای سطح یک که معمولاً پزشکان عمومی در آن مشغول به فعالیت هستند، از یکسری از داروها استفاده میکنند و درمانگاههای سطح دو که دارای پزشکان متخصص است، از یکسری داروهای دیگر استفاده میکنند. بیمارستانها نیز بر اساس سطح خدمات از نیازهای دارویی متعدد برخوردارند.» مقدسپور تصریح کرد: «به بیان دیگر هر یک از این مجموعهها دارای فارماکوپه دارویی خاص خود هستند که در درمان مستقیم ارائه میشود. برای مثال بیمارستانهای تخصصی زنان دارای یک فارماکوپه دارویی و بیمارستانهای جنرال، فارماکوپه دارویی دیگری دارد که بر اساس آن داروها تأمین میشود.»
تمهیدات مصرف منطقی دارو
وی با بیان اینکه مراکز درمانی سرپایی بیشترین میزان پذیرش بیماران را برعهده دارند، افزود: «در این مراکز داروهای فشارخون و دیابت، بیش از سایر داروها تجویز میشود. همچنین در سالهای اخیر میزان مصرف آنتیبیوتیکها نیز افزایش یافته است.» مدیردرمان آذربایجان شرقی درباره تمهیدات این مدیریت برای مصرف منطقی دارو، اظهار کرد: «برای این منظور، از دستورالعملهای وزارت بهداشت پیروی میشود. همچنین در هر مرکز درمانی ماهیانه جلسات بررسی و کنترل نسخ با حضور رئیس مرکز، پزشکان و نماینده مدیریت درمان تشکیل میشود. هرچند با شیوع کرونا، میزان مصرف دارو از قاعده خاص خود خارج شد؛ زیرا اطلاعات ما درباره بیماری کم بود و درمانهای سلیقهای انجام میشد. اما خوشبختانه در ماههای اخیر وضعیت کنترل داروها بیشتر و درمانها شکل منطقیتری به خود گرفته است.»
تأمین داروهای کمیاب
مقدسپور با اشاره به چگونگی تأمین داروهای کرونا بهویژه در آغاز همهگیری که کمبود دارو وجود داشت، گفت: «خوشبختانه با همکاری دانشگاه علومپزشکی استان، کمبود داروها تا حد مناسبی برطرف شد؛ زیرا در بیمارستانهای این مدیریت، بیماران کرونا پذیرش میشوند و ما در پیکهای کرونا با حجم زیادی از مراجعهکنندهها مواجه بودیم. به تبع آن میزان مصرف داروهای مؤثر در درمان این بیماری نیز افزایش یافته بود. به گونهای که در طول سال 1399 و 1400 در دو بیمارستان ملکی آذربایجان شرقی، حدود 17 میلیارد و 300 میلیون تومان برای تهیه داروهای کرونا مانند رمدسیویر اختصاص یافت و بهویژه در اوجهای همهگیری که برای جلوگیری از بستری بیماران، تزریق سرپایی انجام میشد، مصرف این دارو به واسطه استقبال بیمهشدگان از این خدمترسانی افزایش یافت.»
عدم اتصال به سامانه (HIX)
وی یکی از مهمترین مسائل مربوط به تهیه دارو برای برخی از داروخانههای مراکز سرپایی را مربوط به مسأله پروانه ساختمان این مراکز برشمرد و افزود: «برخی از درمانگاههای این مدیریت به دلیل قدمت، فاقد پروانه ساختمان هستند و به تبع آن داروخانههای این واحدها نمیتوانند از سیستم HIX (سامانه مدیریت امور داروخانهها) استفاده کنند. این سامانه یک برنامه کشوری است که هرگونه نقل و انتقالات دارویی باید در آن ثبت شود. اما شرط اختصاص کد (HIX) داشتن پروانه ساختمان است و از اینرو تأمین داروی این درمانگاهها با مشکل مواجه شده است. هرچند با تعامل با دانشگاه علومپزشکی فرصت محدود به داده شده تا این داروخانهها بتوانند دارو تهیه کنند. همچنین از طریق خریدهای بیمارستان، اقلام مورد نیاز این داروخانهها را تأمین میکنیم؛ اما این مسأله باید حلوفصل شود که درحال پیگیری هستیم.