از مهر جا نمانند!
صدرا محقق
ماه مهر در حال رسیدن است و نوبت بازشدن دوباره مدارس. به همین دلیل هم هفته گذشته گروهی از کاربران شبکههای اجتماعی فراخوانی در قالب یک هشتگ کلید زدند که به سرعت به موجی فراگیر و داغ در توییتر و تا حدودی اینستاگرام و فیسبوک بدل شد. هشتگ این بود «#ازمهرجانمانند» و ماجرایش اشاره به کودکان مهاجرا افغانستانی (و عراقی) دارد که در ایران زندگی میکنند یا در ایران به دنیا آمدهاند و با مشکل تحصیل و ثبتنام در مدارس مواجه هستند. کاربران از لزوم حمایت آموزش و پرورش از این دانشآموزان و تسهیل تحصیل آنها نوشتهاند.
این هشتگ یکی از موضوعاتی بود که در مدت زمان اندکی با استقبال و همراهی همه کاربران شبکههای اجتماعی اعم از چهرههای شناخته شده و کاربران عادی قرار گرفت و هرکس از هر تفکر سیاسی درباره آن چیزی نوشت، موجی که باعث شد بخش زیادی از کاربران افغانستانی فعال در توییتر هم به آن واکنش نشان دهند و در زیر توییتهای نوشته شده کاربران ایرانی پیام تقدیر و تشکر خود را بنویسند.
رهبر انقلاب در بهار سال 94 بود که دستوری به این شرح داده بودند : «هیچ کودک افغانستانی، حتی مهاجرینی که بهصورت غیرقانونی و بیمدرک در ایران حضور دارند، نباید از تحصیل بازبمانند و همه آنها باید در مدارس ایرانی ثبتنام شوند.» گروهی از کاربران هم با اشاره به همین موضوع مطالبی را نوشتند. با وجود این اما انتشار برخی گزارشها و اخبار در رابطه با اینکه هنوز در تعدادی از مدارس نسبت به این موضوع کوتاهی میشود باعث شد این هشتگ داغ و پررونق شود.
کاربری به نام آق بهمن در این رابطه اینطور نوشت: «یکى از بهترین هشتگهایى که دیدم همین «#ازمهرجانمانند» بود. به امید روزى که هیچ کودکى از مدرسه جا نمونه؛ افغان و غیرافغان.»
یکی دیگر از کاربران به نام نسترول هم از تجربه خود نوشت : «من یک سال در مدرسه خیریه برای شاگردان افغان جامانده از تحصیل تدریس کردم. بچهها با اشتیاقی بینهایت درس میخواندند. این بچهها «#ازمهرجانمانند.»
کاربری به نام مگنولیا که خود اصالتا افغانستانی و زاده ایران است و در شهر قم زندگی میکند هم از تجربه خود در این زمینه نوشته است: «سال ۸۴-۸۵ یکباره گفتند مهاجرین در پیشدانشگاهی ثبتنام نمیشوند. اگر سال بعدش قانون عوض نمیشد الان ارشدم رو نگرفته بودم.»
فرشاد اسماعیلی هم راهی برای حل مشکل را پیشنهاد داد و نوشت: «هر مهاجری هنگام ثبتنام مدرسه، ثبتنامش نکردند با این شماره تماس بگیرد، موظفند برای مشکل ثبتنامش اقدام کنند: 02122066509»
« بابا آب داد. بابا نان داد. بابای کودک افغان به او کار داد.» این هم نوشته ای بود که یکی دیگر از کاربران با همین هشتگ منتشر کرد و با استقبال زیادی همراه شد.
یک کاربر با نام احمدخان هم در این زمینه نوشت: «به پدرانشان، مهری که در خورشان باشد ندادیم… حداقل کودکان از مهر جا نمانند.»
زهرا کهرام از تجربه مشاهدات خود اینطور نوشت: «میترا، دخترک محروم از تحصیل و باهوشی که عاشق درس خوندنه، از روی بسته پفک و خوراکیایی که خریده بود سرمشق مینوشت و باسواد شد.»
واکنشهای چهرههای شناخته شده توییتر هم به این هشتگ مثالزدنی بود. حبیب رضایی بازیگر سینما و تلویزیون دراینباره در توییتی نوشت: «مرزها برای کودکان و بازیهایشان معنی ندارد. بزرگترها مرز کشیدهاند که جهان را به بازی بگیرند. حواسمان باشد، ظلم مضاعف نباشیم.»
مهناز افشار هم از کسانی بود که در این رابطه یک توییت منتشر کرد. توییتی به این شرح: «کودکان همسایه به ما پناه آوردهاند، حداقل به آنها فرصت آموختن و خواندن بدهیم تا بتوانند تاریخ سرزمینشان را بخوانند»
ترانه بنییعقوب، روزنامهنگار هم در همین زمینه مصرعی از یک شعر معروف سروده نجیب بارور را توییت کرد: «هر کجا مرز کشیدند شما پل بزنید.» شعری که بیتهای دیگری از آن به این شرح است:
هر کُجا مرز کشیدند، شما پُل بزنید
حرف «تهران» و «دوشنبه» و «سرپُل» بزنید
مشتی از خاک بخارا و گِلی از شیراز
با هم آرید و به مخروبه کابل بزنید
هرکه از جنگ سخن گفت، بخندید بر او
حرف از پنجره رو به تحمل بزنید
پای نوشتههای بسیاری از کاربران ایرانی میشد واکنش کاربران افغانستانی را دید که برای تشکر شعر یا نکتهای را نوشتهاند.
یکی از توییتهای بسیار پربازتاب این هشتگ، توییتی بود که سیدمحمد بطحایی وزیر آموزش و پرورش در همینباره نوشت. توییتی به این شرح: «تحصیل علم و دانش در هر شرایطی حق تمام افراد است، تلاش میکنم تا دانشآموزان هیچ ملیتی از مِهر جا نمانند.»
این توییت بیش از 400 بار ریتوییت شد و نزدیک به سه هزار نفر آن را لایک کردند و 145نفر هم براش کامنت گذاشتند.
بخش دیگری از نوشتهها با این هشتگ هم به کودکان دیگر ملیتها و بهویژه کودکان عراقیهای متولد یا ساکن ایران اشاره میکردند که مشکلاتی مشابه دارند. با این حال به گفته برخی از خبرنگاران فعال در توییتر دستور صادر شده فقط شامل تسهیل ثبتنام کودکان افغانستانی نبود و شامل همه مهاجران میشود. موضوعی که در نوشته وزیرآموزش و پرورش هم با آن اشاره شده بود، آنجا که گفته بود: «تلاش میکنم تا دانشآموزان هیچ ملیتی از مِهر جا نمانند.»