یادداشت
ضرورت ترمیم رابطه پزشک و داروساز
دکتر همایون هاشمی - عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس
بازار دارویی ایران به چنان بلوغ و شکوفایی رسیده است که حالا بر اساس آمارهای رسمی، بیش از 90 درصد نیازهای دارویی ایران از طریق تولید داروهای داخلی مرتفع میشود. کشور ما در زمینه ساخت بسیاری از داروها به خودکفایی رسیده و این مسئله نیز مرهون زحمات دانشمندان داروسازی است که با یک کار جهادی، موجب اعتلای دانش داروسازی ایران شدند. حتی در زمینه ساخت تولید داروهای با فناوری بالا نیز کشور ما به رشد چشمگیری رسیده و عمده نیازهای حیاتی بازار داروی کشور، با کمک داروسازان ایرانی مرتفع شده است. با وجود این دستاوردهای شاخص، شاهد هستیم که مشکلات متعددی نیز این بازار دارویی را تهدید میکند. یکی از عمده مشکلات این است که ارتباط پزشک و داروساز در کشور ما ارتباط قوی و مستحکمی نیست. یعنی با وجود اینکه پزشک و داروساز، هر دو در اعتلای سلامت جامعه نقش حیاتی دارند و ماهیت کارشان بسیار به هم وابسته است، اما میزان تعامل پزشک و داروساز در کشور ما در سطح مطلوبی نیست. از سوی دیگر، بیاعتمادی برخی پزشکان به داروهای داخلی، مسبب بسیاری از مشکلات شده است. تجویز داروهای خارجی که نمونه داخلی آن وجود دارد، جز اتلاف منابع نظام سلامت، نتیجهای دیگر ندارد و همین مسئله نیز به نوعی نشأتگرفته از همین رابطه گسسته بین پزشک و داروساز است. متاسفانه در طی چند دهه اخیر، نظام آموزش عالی نیز برای تربیت داروساز بالینی، فکری نکرده است و همچنان با کمبود داروساز بالینی روبهرو هستیم. البته به دلیل نهادینه نشدن فرهنگ بهرهمندی از دانش داروسازان بالینی، نیازی هم به تربیت داروساز بالینی حس نشده است که این خود دردی بزرگتر است. به هر حال شکی نیست که اگر قرار است طرح تحول سلامت با موفقیت به مسیرش ادامه دهد و منابع و مصارف آن با یکدیگر تناسب منطقی داشته باشد، نیاز داریم که حتما این چالشهای پیش روی بازار دارویی ایران را برداریم. اگر این اصلاحات انجام نشود و جلوی مصرف خودسرانه و تجویزهای غیرمنطقی دارو، گرفته نشود، آنگاه افزایش تولید دارو، به ضد خودش تبدیل خواهد شد. یعنی در آن صورت، در دسترس بودن داروی فراوان، الزاما در راستای ارتقای سلامت جامعه نخواهد بود و هزینههای نظام سلامت هم روزبهروز افزایش خواهد یافت.