بازنشستگان کارگری عموما به مدت سی سال بخشی از حقوق ماهیانه خود را به سازمان تامیناجتماعی پرداختهاند و خود را صاحبان بخشی از منابع این سازمان میدانند. در کنار این قشر، گروهی از بازنشستگان نیز هستند که علاوه بر پرداخت ماهیانه حق بیمه، عمر خود را نیز در شعب و مراکز درمانی سازمان تامیناجتماعی به ارائه خدمت به بیمهشدگان و مستمریبگیران این سازمان صرف کردهاند و امروز، کانون کارکنان بازنشسته سازمان تامیناجتماعی را تشکیل دادهاند. این افراد را شاید بتوان از جمله خبرهترین کارشناسان سازمان تامیناجتماعی قلمداد کرد که کولهباری از تجربه را به دوش میکشند و بهرغم پایان دوره کاریشان، هنوز دغدغه خاصی نسبت به وضعیت سازمان تامیناجتماعی دارند. با محمد اردیبهشتی، رئیس هیاتمدیره کانون کارکنان بازنشسته تامین اجتماعی استان مرکزی گفتوگویی انجام دادیم که در ادامه میخوانید.
همانطور که میدانید وضعیت منابع و مصارف صندوقهای بازنشستگی ازجمله سازمان تامیناجتماعی، چندان مساعد نیست و مصارف این نهادها از منابع آنها پیشی گرفته است. به نظر شما چرا این اتفاق افتاد؟
عمده مشکلات سازمان تامیناجتماعی به دلیل عدم نقدینگی کافی است که مسبب اصلی آن از دید ما پایبند نبودن نهاد دولت به تعهداتش در قبال این صندوق در مقاطع مختلف بوده است. یعنی دولتها تعهداتی از جمله بخشی از سهم حق بیمه رانندگان و زنان خانهدار را تقبل کرده اما به تعهد خود عمل نکرده و منابع پایداری هم برای اجرای تعهدات خود پیشبینی نکردهاند و به همین دلیل مشکلاتی برای سازمان تامیناجتماعی ایجاد شده است.
با توجه به اینکه تکریم بازنشستگان یکی از سیاستهای اصلی سازمان تامیناجتماعی است، به نظر شما در حال حاضر وضعیت سالمندان و بازنشستگان در جامعه چگونه است و چطوره میتوان از ظرفیتهای مختلف این قشر برای حل مشکلات بهره گرفت؟
سازمان تامیناجتماعی در هر استان دو کانون دارد. یکی مربوط به بیمهشدگان است و دیگری مربوط به بازنشستگان خود سازمان. در حوزه کارکنان بازنشسته سازمان که محدود 18 سال در آن فعالیت دارم، همواره سازمان از ظرفیتهای این قشر تا حد امکان بهره گرفته و شاید مناسب باشد برای فراهم شدن امکان استفاده از خرد جمعی بازنشستگان کارگری هم مساعدتهایی بیشتری به کانون بازنشتگان کارگری برای برگزاری جلسات عمومی و همفکری صورت گیرد.
خدمات بهداشت و درمان یکی از اساسیترین نیازهای سالمندان است. خدمات درمانی سازمان تامیناجتماعی چقدر جوابگوی نیازهای بازنشستگان است؟
میدانید که در حال حاضر دو نوع خدمات درمانی از طرف سازمان به بیمهشدگان تعلق میگیرد. یکی درمان مستقیم و دیگری درمان غیرمستقیم. در درمان مستقیم که در مراکز ملکی سازمان ارائه میشود، هیچ وجهی از طرف مراجعان تحت پوشش سازمان پرداخت نمیشود. اما این هزینهها به سازمان تحمیل میشود که در سالیان اخیر نیز بسیار زیاد شده است. در درمان غیرمستقیم نیز علاوه بر مشارکت اندک بیمهشده بخش عمده هزینهها به عهده سازمان تامیناجتماعی است. هرچند همانطور که گفتم هزینههای تامین و ارائه خدمات درمانی در سالیان اخیر افزایش چشمگیری یافته؛ اما از آنجا که خدمات درمانی به تعبیری ویترین خدمات تامیناجتماعی است، باید برای توسعه امکانات درمانی و تسهیل دسترسی بازنشستگان به این خدمات، اقدامات بیشتری صورت گیرد.
اطلاع دارید که سن بازنشستگی در کشور ما به شدت کاهش یافته و موجب افزایش شمار بازنشستگان شده است. به نظر شما چگونه میتوان از تحمیل بار مالی سنگین به سازمانهای بیمهگر اجتماعی و صندوقهای بازنشستگی جلوگیری کرد؟
در این بخش نیز بیشتر مشکلات از طرف دولتها بوده است. دولتها برخی تعهدات حمایتی خود را بر دوش سازمان تامیناجتماعی میاندازند که باید برای این موضوع فکری کرد. این مشکل باید با پرهیز از تحمیل ماموریتهای حمایتی به سازمانهای بیمهای و نیز پرهیز از مداخله مستقیم نهاد دولت در تامیناجتماعی حل شود.
تعداد اعضای کانون کارکنان بازنشسته استان مرکزی چند نفر است؟
تعداد بازنشستگان اعم از بازنشستگان و بازماندگان حدود 242 پرونده است. ما خدمات خود را به شهرستانهای تابعه استان نیز تسری داده و افراد را بلافاصله پس از پایان دوره کاریشان و صدور حکم بازنشستگی، به عضویت کانون کارکنان بازنشسته تامیناجتماعی در میآوریم. از این طریق هر سال به طور متوسط 8 تا 10 نفر جدید به عضویت کانون در میآیند.
ارزیابی شما از خدمات بیمهای و درمانی تامیناجتماعی در استان مرکزی چیست؟ سطح کمی و کیفی خدمات ارائه شده به بازنشستگان را چگونه ارزیابی میکنید و چه پیشنهادی برای بهبود آن دارید؟
ارزیابی من مثبت است. خوشبختانه هماکنون در استان مرکزی مدیریت درمان بسیار فعال است. جای بسی خوشحالی است که وقتی ما به بیمارستانی مراجعه میکنیم میبینیم کارکنان بسیار فعال و روبه رشد هستند. البته مشکلاتی نیز وجود دارد که بخش اعظم آن به دلیل تعداد زیاد مراجعان است. در حال حاضر درمانگاه ابنسینای اراک یکی از شلوغترین مراکز درمانی استان است. راهکار مدنظر من این است که سازمان تامیناجتماعی در مراکز درمانی خود فقط به بیمهشدههای خودش خدمت ارائه کند.
به نظر شما طی چهار سال اخیر سازمان تامیناجتماعی تاچه اندازه توانسته با پرهیز از حاشیهها به اهداف و ماموریتهای خود بازگردد؟
با انتخاب دکتر نوربخش به ریاست سازمان تامیناجتماعی که 26 سال در این سازمان مشغول به انجام وظیفه بوده، روزنه امیدی در چهار سال گذشته ایجاد شده است. قبل از این چهار سال، اقدامات سازمان واقعا قابل انتقاد بود چون در هرسال به طور متوسط یک مدیرعامل عوض میشد. اما در چهار سال گذشته با مدیریت باثبات دکتر نوربخش، مشکلات بازنشستگان کمتر شده است.
توسعه خدمات الکترونیک در سازمان را نسبت به دورهای که خود در سازمان مشغول به کار بودید، چگونه ارزیابی میکنید؟
سیستم مکانیزه جدید سازمان تامیناجتماعی یک اقدام بسیار موثر بود. در این خصوص ظرف 12 سال گذشته هیچ اقدامی صورت نگرفته بود ولی در دوره مدیریت جدید این اقدام صورت گرفت. چه حذف مراجعه غیرضروری کارفرمایان و چه حذف دفترچه، هر دو اقداماتی بسیار خوب و موثر بود.
مهمترین درخواست کارکنان بازنشسته استان مرکزی از مدیریت ارشد سازمان چیست؟
امیدواریم سازمان بیشتر به فکر بازنشستگان باشد. فعلا سازمان از نظر مالی کمک چندانی غیر از مستمریها به بازنشستگان نمیکند. در حال حاضر بیشتر خدمات ما به همکاران بازنشسته از محل حق عضویتی است که از خود اعضا دریافت میکنیم. بنابراین درخواست اصلی ما این است که کانونها را به لحاظ مالی تقویت کنند.