پلیکلینیک ابنسینای اراک، یکی از مراکز درمانی ملکی سازمان تامیناجتماعی در استان مرکزی و شهر اراک است که حدود پنجاه سال از ساخت و فعالیت آن میگذرد. این مرکز که در زمینی به مساحت 980 مترمربع با زیربنای 2780 مترمربع در هفتونیم طبقه ساخته شده، خدمات درمانی مورد نیاز بیمهشدگان و سایر مراجعان را بهصورت شبانهروزی ارائه میدهد. پلیکلینیک ابنسینا همچنین اولین پلیکلینیک تخصصی در استان مرکزی است که در حال حاضر حدود 80 نیروی پزشکی و درمانی در آن مشغول به کار هستند و 2000 بیمار در طول روز در این مرکز درمانی پذیرش میشوند. آمار 2000 پذیرش در طول روز شاید در ابتدا کمی دور از ذهن به نظر برسد اما به گفته دکتر حمیدرضا اسماعیلیان، رئیس این پلیکلینیک وقتی به آمارهای ستاد مرکزی سازمان تامیناجتماعی مراجعه کنیم که پلیکلینیک ابنسینا را به عنوان دومین مرکز به لحاظ تعداد مراجعهکننده در سطح کشور معرفی میکند، باور پذیرش 2000 نفر در روز راحتتر خواهد بود. گزارش خبرنگار ویژهنامه استانی آتیهنو از این مرکز درمانی را در ادامه میخوانید.
22 پزشک متخصص
قرار گرفتن پلیکلینیک ابنسینا در مرکز شهر اراک و وجود اکثر تخصصها در این مرکز را شاید بتوان مهمترین علت ازدحام مراجعان در این مرکز درمانی دانست. پلیکلینیک ابنسینا 22 پزشک متخصص در اختیار دارد که در اکثر تخصصهای لازم مانند زنان و زایمان، اطفال، دندانپزشکی، آزمایشگاه، رادیولوژی و غیره به ارائه خدمات درمانی در این مرکز مشغولند. در سالن انتظار پلیکلینیک حدوداً 20 نفر روی صندلیها در انتظار نشستهاند و ردیف جلوی صندلیها، تماما به موسپیدان اختصاص یافته است. یکی از این موسپیدان که با همسر خود برای گرفتن عکس رادیولوژی از پای خود مراجعه کرده است، میگوید: «خدا را شکر. خدمترسانی این درمانگاه رضایتبخش است و کارها معطلی زیادی ندارد.» آقای گودرزی میافزاید: «برخورد کارکنان درمانگاه مودبانه است و برای ما که پیر هستیم، امتیازات بهتری در نظر میگیرند و نمیگذارند زیاد در صفها معطل بمانیم.»
مرد مسن دیگری نیز آن طرفتر نشسته است. آقای قنبری برای دریافت نتیجه آزمایش خود به این مرکز مراجعه کرده و پس از دریافت جواب، منتظر مراجعه به پزشک متخصص است. او نیز از خدمترسانی این مرکز درمانی ابراز رضایت میکند و میگوید: «ما در مرکز شهر زندگی میکنیم و درمانگاه ابنسینا به ما نزدیک است و به همین دلیل شاید 30 سال است که برای درمان به این مرکز مراجعه میکنم.» آقای قنبری میافزاید: «تکریم سالمندان در این درمانگاه به خوبی اجرا میشود و خدمات درمانی مورد نیاز ما را در اسرع وقت به ما ارائه میدهند.»
بر روی یکی از دیوارهای سالن انتظار پلیکلینیک ابنسینا، بنری خودنمایی میکند که بر روی آن از بیمهشدگان و مراجعان به این مرکز درمانی خواسته شده با توجه به طرح حذف دفترچه بیمه، همکاری لازم را با کارکنان این مرکز درمانی داشته باشند. از یکی دیگر از مراجعان درباره طرح حذف دفترچه درمانی میپرسم. خانم حسینی میگوید: «من تازه به این مرکز مراجعه کردهام و هنوز پذیرش نشدهام و نمیدانم این طرح واقعا اجرا میشود یا خیر. اما اگر واقعا دیگر نیازی به دفترچه نباشد، خیلی بهتر است چون ما سالمندان از دفترچه زیاد استفاده میکنیم و در این حالت دیگر نیازی نیست زودبهزود دفترچهها را تعویض کنیم.»
3 میلیارد تومان هزینه دارو در سال 95
گفتوگو با مراجعان به این مرکز درمانی را به پایان میرسانم و به سراغ رئیس پلیکلینیک میروم. دکتر حمیدرضا اسماعیلیان، علت ازدحام این مرکز درمانی را اینگونه توضیح میدهد: «با توجه به موقعیت مکانی این مرکز و همچنین تنوع خدمات ارائهشده، بیشترین بار مراجعه بیمهشدگان سازمان تامیناجتماعی در استان مرکزی برعهده این مرکز درمانی است بهطوریکه در سال گذشته بالغ بر 470 هزار نفر به پزشکان عمومی و متخصص و 380 هزار نفر نیز به داروخانه این مرکز مراجعه کردند.» وی هزینه خرید داروی پلیکلینیک ابنسینا در سال 95 را حدود 3 میلیارد تومان بیان میکند و میافزاید: «در واحد آزمایشگاه نیز سالانه حدود 32 هزار نفر و در بخش رادیولوژی نیز حدود 5 هزار نفر پذیرش داریم.»
به گفته دکتر اسماعیلیان، پلیکلینیک ابنسینا تنها مرکز توزیع انسولین به بیماران دیابتی تحت پوشش سازمان تامیناجتماعی در شهر اراک است و ماهیانه حدود 50 میلیون تومان برای خرید انسولین و سرنگ در این مرکز هزینه میشود. وی میگوید: «پلیکلینیک ابنسینا به دلیل حجم بالای خدمات با اکثر بیمههای غیر از سازمان نیز طرف قرارداد است و به بیمهشدگان آنها نیز خدمات ارائه میکند.»
کمبود نیروی انسانی
یک مرکز درمانی با این حجم مراجعه و ارائه خدمات، عجیب نیست اگر با کمبود نیروی انسانی مواجه باشد. رئیس پلیکلینیک ابنسینا اولین و مهمترین مشکل این مرکز درمانی را کمبود شدید نیروی انسانی میداند و میگوید: «اکثر نیروهای این مرکز از نیروهای قدیمی سازمان تامیناجتماعی هستند و با بازنشستگی این نیروها، تامین نیروی جایگزین به ندرت انجام میشود.» دکتر اسماعیلیان دومین چالش این مرکز درمانی را در بازنگری نشدن ردیفهای تشکیلاتی بیان میکند و اینگونه توضیح میدهد: «با توجه به اینکه ظرفیت پذیرش این پلیکلینیک واقعا بالاست، باید ردیفهای تشکیلاتی آن بازنگری مجدد شود. همچنین با توجه به تعداد زیاد بیماران و مراجعهکنندگان این مرکز درمانی، فضای موجود درمانگاه پاسخگوی نیازهای بیماران نیست و از طرف دیگر با توجه به اینکه ساختمان مرکز قدمتی پنجاه ساله دارد، کمبودهایی از جمله آسانسور برای بیماران سالمند احساس میشود.» وی به ظرفیتها و قابلیتهای این مرکز درمانی نیز اشاره میکند و میگوید: «پلیکلینیک ابنسینا موقعیت مکانی خوبی دارد و میتواند متخصصان دیگری از جمله پوست، مغز و اعصاب را در صورت جذب نیرو، به کادر خود اضافه کند.»
تنها درمانگاه شبانهروزی اراک
پلیکلینیک ابنسینا مجهز به سیستم مدیرت اطلاعات بیمارستانی (HIS) است. دکتر اسماعیلیان در اینباره میگوید: «سیستم HIS از تیرماه سال 95 در این مرکز راهاندازی و با استقبال همکاران مواجه شد. این سیستم بسیاری از مشکلاتی را که در پذیرش دستی داشتیم را رفع کرد.» رئیس این مرکز درمانی درباره نوبتدهی این مرکز نیز میگوید: «از حدود دو سال و نیم قبل برای پزشکان متخصص، آزمایشگاه و دندانپزشک به صورت تلفنی و از یک روز قبل نوبتدهی میشود. از اسفند 95 نیز با حذف دفترچه در مراکز درمانی تامین اجتماعی، در این مرکز نیز این طرح با آموزش 10 روزه پزشکان اجرا شد. هماکنون بهطور کامل دفترچه بیمه درمانی تامین اجتماعی را از این درمانگاه حذف کردهایم و در واقع کلیه خدمات به بیماران به صورت الکترونیکی ارائه میشود.» دکتر اسماعیلیان، شبانهروزی بودن پلیکلینیک ابنسینا را از دلایل دیگر ازدحام این مرکز درمانی اعلام میکند و میافزاید: «پلیکلینیک ابنسینا در میان همه مراکز دانشگاهی و تامیناجتماعی در شهر اراک، تنها مرکزی است که خدمات خود را بهصورت شبانهروز به بیماران ارائه میکند و چون در مرکز شهر اراک واقع است و تخصصهای زیادی دارد، به اولین انتخاب بیماران بیمهشده تامیناجتماعی و سایر بیمهها تبدیل شده است.»
رضایتمندی قابل قبول مراجعان
مراکز بیمهای و درمانی که در مرکز شهرهای بزرگ واقع شدهاند، خصوصا زمانی که سالهای زیادی نیز از فعالیت آنها گذشته باشد، احتمالا درگیر برخی طرحهای توسعه شهری خواهند شد و پلیکلینیک ابنسینا هم از این امر مستثنا نیست. دکتر اسماعیلیان میگوید: «ملک این مرکز درمانی متعلق به سازمان تامیناجتماعی است اما شهرداری اراک از چند سال قبل قرار است طرحی را اجرا کند که قسمت وسیعی از این درمانگاه را شامل میشود. در حال حاضر مدیریت تامیناجتماعی استان در حال رایزنی با شهرداری است تا بتوانند زمینی را از شهرداری اراک یا محل دیگر خریداری کنند و ساختمان جدید پلیکلینیک را در آنجا بسازند تا ساختمان فعلی تخلیه و تخریب شود.» وی میافزاید: « از سال 92، جذب متخصص در مراکز ملکی سازمان در استان مرکزی به خوبی انجام شد. قبل از 92 ما فقط متخصصان عمومی مثل اطفال، جراحی و زنان داشتیم ولی از سال 92، انواع تخصصهای دیگر مثل ارتوپدی، چشمپزشکی و قلب و عروق به مراکز اضافه شدند. در دوره مدیریت کنونی سازمان، خوشبختانه سال به سال میزان ورود متخصصان به مراکز درمانی ملکی بیشتر شده است. هرچند هنوز به نسبت بیمهشدگان نیاز به جذب بیشتری وجود دارد، اما در کل رضایتمندی مردم در این خصوص افزایش یافته است.»
دکتر اسماعیلیان، کارگران و بیمهشدگان را ولینعمتان سازمان تامیناجتماعی میداند و میگوید: «تقاضای ما این است که تعداد بیمارستانها و مراکز درمانی سازمان تامیناجتماعی در استان مرکزی به لحاظ کمّی و کیفی افزایش یابد. از طرف دیگر، چون استان مرکزی در جوار استان لرستان و همدان و استانهای دیگر قرار گرفته، بسیاری بیماران استانهای مجاور به این مرکز مراجعه میکنند و حدود 20 درصد مراجعهکنندگان ما از استانهای مجاور هستند.»