استان مرکزی از قدیم الایام به عنوان یکی از قطبهای صنعتی کشور محسوب میشود و مهد صنایع بزرگی است که روزگاری افتخار ایران زمین بودند. محمود زمانی قمی استاندار استان مرکزی در گفتوگو کوتاهی با ویژهنامه استانی آتیهنو با اشاره به سابقه درخشان این استان، میگوید: «متاسفانه تحریمهای ظالمانه و متعاقب آن برخی تصمیمهای خلقالساعه و وخامت شرایط اقتصادی کشور در
10 سال گذشته باعث شد برخی از این صنایع از تب و تاب بیفتند» هرچند امروز کمتر خبری از آن رونق و شکوه گذشته استان مرکزی میشنویم اما استاندار روایت دیگری دارد و معتقد است قطار بازگشت رونق اقتصادی به استان مرکزی راه افتاده و در حال سرعت گرفتن است. گفتوگوی کوتاه ما با محمود زمانی قمی را در ادامه میخوانید.
همانطور که میدانید رونق تولید و اشتغال از طریق افزایش تعداد بیمهشدگان و افزایش منابع حاصل از حق بیمه، در تقویت تامیناجتماعی کشور بسیار مهم است. وضعیت صنعت و اشتغال در استان مرکزی در حال حاضر چگونه است؟
استان مرکزی چهارمین استان صنعتی کشور است و در اشتغال و تولید محصولات استراتژیک و نیاز ملی کشور، نقش برجستهای دارد. به عنوان مثال 16 میلیون لیتر بنزین مصرفی کشور در اراک تولید میشود. پرتنوعترین پتروشیمی کل کشور از نظر تولیدات در استان مرکزی قرار دارد. این استان قطب صنایع فلزی کشور و همچنین قطب صنایع بزرگی است که روزگاری افتخار ایران بودند؛ صنایعی از قبیل ماشینسازی، آلومینیومسازی، واگن پارس، آذرآب، کمباینسازی و غیره. ما در این استان حدود 3 هزار واحد صنعتی کوچک، متوسط و بزرگ داریم و این توصیفات به ما میگوید که جایگاه و منزلت این استان در حوزه کار و تامیناجتماعی کجاست و رونق صنعت استان و افزایش اشتغال، چه کمکی میتواند به افزایش منابع حوزه تامیناجتماعی کند.
وضعیت حوزه صنعت و تولید استان در حال حاضر چگونه است؟ برخی اطلاعات حاکی از آن است که این روزها صنایع این استان مهم صنعتی، حال و روز چندان مساعدی ندارند؟
قبل از آنکه بخواهم بگویم در چه وضعیتی هستیم، باید بگویم در چه وضعیتی بودیم. استان مرکزی و دیگر استانهای صنعتی ما در سال 92 وضع مناسبی نداشتند. برای بیان وضع آن روزها ناچارم مثالی بزنم. در سالهای جنگ تحمیلی، استانهای خوزستان، ایلام، کردستان، کرمانشاه و آذربایجان غربی که با عراق هممرز بودند آسیبهایی بعضا جدی دیدند. همانقدر که این استانها در جنگ تحمیلی دچار صدمات فراوان شدند، استانهای صنعتی و اقتصادی هم در دوران جنگ تحریمی صدمه زیادی دیدند. یکی از این استانها، استان مرکزی بود و همه این موارد بر منابع تامیناجتماعی تاثیر منفی گذاشت. پس از آن هم تا پیش از دولت یازدهم، در کنار تحریمهای ظالمانه، برخی تصمیمات خلقالساعه و دور از منطق نیز به کمک تحریمها آمد و به صدمات و عمق فاجعه افزود. مثال دیگری میزنم. ما کارخانه بزرگی به نام واگنپارس در اراک داریم که تعداد زیادی نیروی کار نیز در آن مشغول به کار هستند. در سال 90 و 91 این کارخانه قراردادی را با کوباییها نهایی میکند. پس از مدتی مسئولان کوبایی به بهانه مشکلات اقتصادی، درخواست لغو قرارداد را کردند. دولت وقت هم بهصورت یکطرفه دستور لغو این قرارداد را صادر کرد. از آن زمان یعنی حدود 5 سال قبل، چیزی بالغ بر 68 میلیارد تومان به این کارخانه زیان وارد شد. از همین لحظه به بعد بود که دیگر واگن پارس رو به نابودی رفت. به هر حال از این تصمیمات خلقالساعه و دور از تدبیر و منطق فراوان بود. بنابراین تحریم و سیاستهای غیرمنطقی، توأم با یکدیگر، این استان صنعتی را تحت تاثیر قرار داد. دولت فعلی و ما وقتی با چنین وضعی مواجه شدیم، سعی کردیم وظیفه خود را انجام دهیم. ما سعی کردیم از واحدهای سرپا حمایت کنیم. همچنین تلاش کردیم واحدهایی را که صدمه دیده بودند، به چرخه تولید برگردانیم. همچنین در حال جذب سرمایهگذاریهای جدید برای اعتلای حوزه تولید استان هستیم که مطمئنا نتایج مثبت این اقدامات به حوزه تامیناجتماعی نیز سرایت خواهد کرد. برای مثال لازم است بگویم از سال 92 تا پایان سال 95، حدود 919 واحد صنعتی با 4074 میلیارد تومان سرمایه در استان مرکزی تاسیس و سرپا نگه داشته شد که عواید این بخش نیز قطعا به حوزه تامیناجتماعی وارد خواهد شد.
سیاستهای اقتصاد مقاومتی بر حوزه رونق تولید و اشتغال و در نهایت رونق تامیناجتماعی میتواند تاثیر مثبت داشته باشد. در این جهت در استان مرکزی چه اقداماتی صورت گرفته است؟
در پایان سال 94 که سیاستهای اقتصاد مقاومتی بیش از گذشته مورد توجه مقام معظم رهبری قرار گرفت و همزمان پیروزی ایران در دیپلماسی بینالمللی با انعقاد برجام رقم خورد، رغبت و انگیزه برای سرمایهگذاری در استان مرکزی نیز بالا رفت. بنابراین از پایان سال 94 اوضاع ما متفاوت شد و فضای جدیدی را در استان شاهد بودیم. من در اینجا لازم است به برخی علائم این فضای جدید اشاره کنم. در سال 95 به حدود 1065 واحد کوچک و متوسط مبلغی بالغ بر 720 میلیارد تومان وام اعطا شد. بیش از 100 کارخانه تولیدی استان بین 25 تا 60 درصد یا تولیدشان افزایش پیدا کرد یا صادراتشان افزایش یافت. در حوزه صادرات استان، ما در سال 95 حدود 730 میلیون دلار صادرات و در مقابل 291 میلیون دلار واردات داشتیم. معنای این آن است که نیازهای وارداتی خودمان را با خلق ثروت و صادرات غیرنفتی تامین کردیم و علاوه بر آن به خزانه دولت نیز پول واریز شد. صادرات ما حدود 28 درصد نسبت به زمان قبل از اجرای برجام به لحاظ ارزش افزایش یافته است. کشورهای مقصد صادرات ما نیز از 47 به 69 کشور افزایش یافت. بنابراین ما تقریبا از انزوا خارج شدیم. بین تعامل با دنیا و تقابل با دنیا حتما تفاوت جدی وجود دارد. رونق، آرام آرام به صنایع استان بر میگردد و نتایج مثبت آن در حوزه تامیناجتماعی نیز قابل مشاهده است. ما میگوییم مسیری که انتخاب شده مسیر درستی است و در صورت ادامه، وضعیت بهتر خواهد شد.