پیشینه آغاز فعالیت سازمان تامیناجتماعی در استان مازندران به اوایل دهه50 برمیگردد. در آن مقطع زمانی، ادارهای تحت عنوان سازمان تامیناجتماعی شمال کشور شامل استانهای گیلان، مازندران و گلستان در این منطقه فعال بود و ادارهکل تامیناجتماعی استان مازندران در سال 1364 به عنوان یک ادارهکل مستقل شروع به فعالیت کرد. در حال حاضر 60 درصد از جمعیت 3 میلیون و 150 هزار نفری استان مازندران، زیر پوشش بیمه تامیناجتماعی هستند. گفتوگوی ویژهنامه آتیهنو با سید علیاصغر محمودی، مدیرکل تامیناجتماعی استان مازندران درباره آخرین وضعیت تعداد بیمهشدگان و مستمریبگیران استان و چگونگی خدمترسانی به آنان را میخوانید.
اگر موافق باشید، در ابتدا به آمار و ارقام عملکردی ادارهکل تامیناجتماعی استان مازندران بپردازیم. تعداد بیمهشدگان استان مازندران به تفکیک بیمهشدگان اصلی و تبعی چقدر است و چند درصد از جمعیت استان تحت پوشش تامیناجتماعی قرار دارند؟
بر اساس آخرین آمار تا شهریور 1395، جمع بیمهشدگان اصلی 620 هزار و 326 نفر بود که با احتساب افراد تبعی، به یک میلیون و 578 هزار و 518 نفر میرسد. این تعداد نسبت به شهریور سال 94 یک درصد رشد منفی داشته است. علت آن این است که در بخش کارگران ساختمانی و قالیبافان و باغداران، طی بازرسیهای صورت گرفته، اشتغال افراد راستی آزمایی شد و بیمه تعداد کثیری از آنان که اشتغال آنان محرز نشد را قطع کردیم.
تعداد مستمریبگیران استان چه رشد یا کاهشی داشته است؟
تعداد مستمریبگیران استان تا شهریور 1395، 76 هزار و 682 نفر دریافتکننده مستمری بازنشستگی و 6 هزار و 288 نفر مستمری ازکارافتادگی، 32 هزار و 404 پرونده فوتشده و 706 نفر ازکارافتاده جزیی بوده است. در مجموع 116 هزار نفر مستمریبگیر اصلی و 110 هزار و 951 نفر مستمریبگیر تبعی تحت پوشش تامیناجتماعی استان هستند که مجموع مستمریبگیران اصلی و تبعی، حدودا 227هزار نفر است که نسبت به دوره مشابه سال قبل، 7/5 درصد رشد را نشان میدهد. مقایسه این آمار با وضع تعداد بیمهشدگان، در واقع به این معنا است در حالیکه تعداد پرداختکنندگان حق بیمه کاهش یافته، در عوض تعداد مستمریبگیران استان افزایش یافته است.
در کنار شاخصهای بیمهای، مانند تعداد کارگاههای تحت پوشش، تعداد مقرریبگیران بیمه بیکاری و استفادهکنندگان از تسهیلات بازنشستگی زودهنگام، وضعیت تامیناجتماعی استان مازندران چگونه است؟
ما 100 هزار و 725 کارگاه فعال، 7 هزار و 251 کارگاه نیمهفعال و در کل 107 هزار و 976 کارگاه را در کل استان مازندران زیر پوشش داریم که نسبت به سال 94، سهدهم درصد رشد منفی دارد. علت این امر نیز بازبینی پروندهها و اصلاحات صورتگرفته در امر شفافسازی و راستیآزمایی آمار و ارقام بوده است. همچنین 11 هزار و 139 نفر در استان مازندران از سازمان تامیناجتماعی مقرری بیمه بیکاری دریافت میکنند که نسبت به دوره مشابه سال قبل، 12 درصد رشد داشته است. هزینه پرداختی به این افراد در سال 94 حدود 66169 میلیون ریال بود که با 38 درصد رشد در سال 1395 به 90849 میلیون ریال رسیده است. تعداد افرادی که با استفاده از تسهیلات ویژه بازنشستگی در مشاغل سخت و زیانآور در این استان طی شش ماهه اول سال گذشته، بازنشسته شدند 781 نفر بودند که نسبت به مدت مشابه سال قبل از آن که 1167 نفر بودند، 33 درصد کاهش یافته است. این کاهش از نکات مثبت عملکرد تامیناجتماعی استان مازندران است که با همکاری ادارهکل کار استان صورت گرفت. همچنین تعداد متقاضیان بازنشستگی مشاغل سخت و زیانآور نیز نسبت به مدت مشابه سال قبل با 6/4 درصد کاهش به 5309 مورد رسیده است.
بدهی معوقه کارگاهها از بابت حقبیمه چقدر است؟ در آخرین طرح بخشودگی جرایم بیمهای، استقبال کارفرمایان چگونه بود و برای دریافت بدهی معوق از کارفرمایان چه تمهیداتی اندیشیدهاید؟
مطابق آخرین آمار مربوط به پایان شهریور 95، مجموع بدهیهای معوقه برآوردی و قطعی کارگاهها به تامیناجتماعی 550 میلیارد تومان و مربوط به حدود 42 هزار 767 کارگاه بدهکار است که 180 میلیارد تومان آن فقط مربوط به جرایم بیمهای کارفرمایان است. طرح بخشودگی جرایم بیمهای کارفرمایان فرصت مناسبی برای این کارگاههای بدهکار بود تا به پروندههای خود رسیدگی و از تسهیلات بخشش تمام یا بخشی از جرایم بیمهای استفاده کنند که خوشبختانه در استان مازندران نیز استقبال خوبی از این طرح صورت گرفت. برای ترغیب کارفرمایان به پرداخت بدهیهای بیمهای، علاوه بر اینکه از طریق برنامههای اطلاعرسانی و اقناعی مانند حضور در صدا و سیمای استان و نصب پلاکارد و اطلاعرسانی و مکاتبه با دستگاههای مختلف، سعی کردیم کارفرمایان را به استفاده از فرصت طرح بخشودگی جرایم ترغیب کنیم، در بخش درونسازمانی نیز کمیتهای را در ادارهکل تامیناجتماعی استان تشکیل دادیم و با بکارگیری کلیه نیروهای انسانی پشتیبانی و بیمهای در فاز اول، کارگاههای مشمول را شناسایی کرده و به تمام شعب مهلت دادیم تا ضمن ابلاغ بدهیها به این کارگاهها، با آنها وارد مذاکره شوند تا اینکه تعدادی از آنها بدهی خود را به صورت نقد یا اقساط پرداخت کنند.
مهمترین درخواستهای بیمهشدگان و بازنشستگان و کارفرمایان استان از سازمان تامیناجتماعی چیست؟
یکی از درخواستهای عمده کارفرمایان در مقطع زمانی اجرای دو طرح بخشودگی جرایم، برداشتهشدن برخی موانع اجرایی بخشودگی جرایم بود. در طرح قبلی، کارفرمای خوشحساب تنها در صورتی میتوانست از بخشودگی برخوردار شود که قبل از شروع بحران، 16 ماه لیست بیمه رد کرده باشد و بسیاری از کارفرمایان از این بابت مشکل داشتند و نمیتوانستند از این تسهیلات استفاده کنند. مشکل دیگر مربوط به وثیقه بود که اغلب کارفرمایان وثیقهای در اختیار نداشتند. همچنین کارگاههای صنفی و خدماتی مشمول این قانون نمیشدند و فقط کارگاههای فنی، صنعتی و معدنی شامل میشدند که با اصلاحیه هیأت وزیران، کارگران بخش خدماتی نیز شامل شدند. از سوی دیگر، برخی کارفرمایان درخواست دارند تعداد کارگاههایی که مشمول دریافت یارانه و مساعدت در تقبل بخشی از حق بیمه از سوی دولت هستند بیشتر شوند که این امر در توان دولت نیست. بازنشستگان نیز همیشه خواهان همسانسازی مستمریها هستند. بند ج ماده 13 قانون برنامه ششم توسعه نیز در این مورد است و خوشبختانه مقرر شده همسانسازی مستمریها با تامین بار مالی توسط دولت انجام شود.
یکی از طرحهای مهم سازمان تامیناجتماعی، توسعه خدمات الکترونیک است. اکنون کدام بخش از خدمات بیمهای استان بهصورت الکترونیک و با استفاده از فناوریهای نوین ارائه میشود؟
یکی از درخواستهای مهم گروههای مختلف مخاطبان از جمله کارفرمایان، بیمهشدگان و بازنشستگان، حل مشکل کاغذبازی و روندهای بعضا پرپیچ و خم و خستهکننده اداری بود که خوشبختانه با توسعه خدمات الکترونیک در ایام اخیر، اقدامات موثری در این زمینه انجام شده است. استان مازندران از نظر تعداد کارگاههای تحت پوشش تامیناجتماعی، مقام چهارم را در کشور دارد و 110 هزار نفر کارفرما که تکلیف داشتند لیستهای بیمهای خود را ارائه دهند، این کار را از طریق اینترنت انجام میدهند. صدور ابلاغ و صورتحساب برای کارفرمایان نیز به صورت ابلاغ اینترنتی صورت میگیرد. مکانیزه کردن امور و خدمات سازمان، تشکیل پرونده الکترونیکی و همچنین بازرسی اینترنتی از جمله مطالبات بیمهشدهها و کارفرمایان بود که خوشبختانه محقق شد.