در عصر حاضر برهم خوردن تعادل عرضه و تقاضا و کمبود فرصت‌های شغلی و البته عدم آگاهی کارگران از قانون کار و حقوق خود باعث افزایش قراردادهای شفاهی شده است به طورری‌که هنگام انعقاد قرارداد کار،برخی از کارفرمایان قرارداد کتبی کار را با کارگران امضا نمی‌کنند. قرارداد کار درواقع ارائه خدمات کارگر به کارفرماست و به‌نوعی موضوع آن خدمات کارگر در قبال مزد دریافتی از جانب کارفرماست. مطابق ماده هفت قانون کار، قرارداد کار عبارت است از قرارداد کتبی یا شفاهی که به‌موجب آن کارگر در قبال دریافت حق‌السعی کاری را برای مدت موقت یا غیرموقت برای کارفرما انجام می‌دهد. در تعریف قانون از قرارداد کار هیچ الزامی برای رعایت تشریفات مانند مکتوب بودن قرارداد تایید اداره کار هنگام انعقاد قرارداد و... در نظر گرفته نشده و حتی قرارداد کار شفاهی نیز معتبر دانسته شده است. در کلیه قراردادهایی که افراد برای رفع نیازهای خود منعقد می‌کنند مهم‌ترین موضوع اثبات تعهدات طرفین قرارداد است. در قراردادهای مکتوب اثبات تعهدات حین قرارداد به سهولت انجام می‌پذیرد و هریک از طرفین با ارائه نسخه آن به هیئت تشخیص و حل اختلاف می‌تواند قرارداد کار را اثبات و از مزایای مقرر قانونی بهره‌مند شود. اما مسئله هنگامی پیچیده می‌شود که کارگر و کارفرما مبادرت به انعقاد قرارداد شفاهی می‌کنند و تمام تعهدات به صورت شفاهی به اطلاع کارگر می‌رسد. در این مواقع اثبات وجود رابطه کاری بسیار مشکل است و گاه کارگران نمی‌توانند وجود قرارداد کار را اثبات کنند و در صورت عدم اثبات رابطه از حقوق قانونی خویش محروم می‌مانند. اصولا اثبات وجود هر نوع قرارداد هنگامی ضرورت می‌یابد که حین اجرا یا پس از اجرا، هنگام بروز اختلاف جهت استیفای حقوق حقه خود، نیازمند اثبات و استناد به آنها هستیم. قانون‌گذار در تبصره ماده 9 قانون کار اصل را بر صحت قرارداد کار قرار داده و این اصل حقوقی می‌تواند به اثبات قراردادهای شفاهی منعقدشده کمک شایانی کند. اما باید دانست اصل صحت به‌تنهایی توان اثبات قراردادهای شفاهی را ندارد و باید همراه ادله و قراین دیگر در مراجع حل اختلاف کار مطرح شود. در هیئت تشخیص یا هیئت حل اختلاف اداره کار، مهم‌ترین مسئله احراز وجود رابطه کارگری و کارفرمایی است و اثبات این موضوع نیز لزوما نیاز به ارائه قرارداد کتبی کار ندارد. در ذیل به مواردی از ادله قابل‌قبول برای اثبات قرارداد کار شفاهی در هیئت تشخیص یا هیئت حل اختلاف اشاره شده است: 1-شهادت شهود: نخستین دلیل برای اثبات وجود قرارداد کار شفاهی بین کارگر و کارفرما شهادت شهود است. کارگر می‌تواند با معرفی شهود خود به مراجع حل اختلاف وجود قرارداد شفاهی خویش را با کارفرما اثبات کند و از مزایای قانونی آن بهره‌مند شود. البته از آنجایی که شهود کارگر اصولا همکاران وی هستند و آنها نیز به دلیل ترس از دست دادن شغل خویش علیه کارفرما شهادت نمی‌دهند، سایر راه‌های اثبات قرارداد شفاهی کار را نیز بیان می‌کنیم. 2-درخواست بررسی اسناد موجود نزد کارفرما: کارگر می‌تواند درخواست کند کارشناس معتمد هیئت تشخیص یا هیئت حل اختلاف به محل کارگاه اعزام شود و اسناد را بررسی کند.با بررسی این اسناد و در صورت احراز رابطه کاری فیمابین کارگر و کارفرما، کارگری که با قرارداد شفاهی کار استخدام شده می‌تواند از مزایای قانونی بهره‌مند شود. 3-درخواست تحقیق از محل کار مورد ادعای کارگر: یکی دیگر از راه‌های اثبات قرارداد شفاهی کار تحقیق از محل کار کارگر است. در این مورد نیز هیئت تشخیص یا حل اختلاف بعد از تحقیق از افراد حاضر در محل، در صورت احراز رابطه کاری، کارفرما را ملزم به پرداخت مزایای قانونی به کارگر می‌کند. 4-لیست واریزی حقوق به حساب کارگر: اگر کارگر بتواند لیستی ارائه کند که نشان دهد کارفرما در زمان‌های تقریبا ثابت و به صورت منظم مبلغی به حساب کارگر واریز کرده، هیئت تشخیص یا حل اختلاف رابطه کاری را محرز می‌‌داند و کارفرما را ملزم به پرداخت مزایای قانونی به کارگر می‌کند. با ارائه این لیست، هیئت تشخیص یا هیئت حل اختلاف میزان حقوق ماهیانه واریزی به حساب کارگر را حقوق پایه وی قلمداد می‌کند و سایر مزایا را با عنایت به این حقوق محاسبه می‌کند. مزایای اثبات قرارداد شفاهی در هیئت‌های تشخیص یا حل اختلاف برای کارگران این است که در مشاغل مستمر قرارداد کارگر دائمی فرض می‌شود و این مراجع دستور بازگشت کارگر به کار را صادر می‌کنند و درواقع کارفرما حق اخراج کارگر را ندارد. توصیه ما به کارگران و کارفرمایان انعقاد قرارداد مکتوب کار است، زیرا بدون وجود قرارداد کار علاوه بر کارگران گاه کارفرمایان نیز متحمل زیان می‌شوند، زیرا در این صورت با احراز رابطه کاری در هیئت تشخیص یا حل اختلاف به دلیل نبود قراردادی مکتوب و قابل استناد در خصوص مزایای مورد توافق با کارگر نمی‌توانند دفاع شایسته‌ای از خود کنند.