در طرح بیمه اجتماعی همگانی که برخی نمایندگان مجلس شورای اسلامی درصدد تصویب و اجرای آن هستند، اولین نکته این است که نمایندگان به دلیل حساسیت موضوع، درصدد ارائه نسخه‌ای برای حل مشکل هستند. طبیعتا زمانی که افراد زیادی خارج از پوشش بیمه‌ای قرار داشته باشند و نظام بیمه اجتماعی هم از نوع اجباری باشد، و در مقابل راهکارهای ارکان و نهادهای متولی به هر دلیلی به نتیجه نرسد یا مشمول تاخیر شود، دیگر اجزای حاکمیت وارد عمل می‌شوند. طرح بیمه اجتماعی همگانی از همین زاویه قابل‌بررسی است. به‌هرحال باید مدلی منعطف برای گروه‌های درآمدی در سطوح مختلف طراحی کرد که از طریق آن افراد را وارد نظام پوشش بیمه‌ای کنیم. در طرح اخیر نمایندگان مجلس شورای اسلامی هم به طور قطع کسی تردیدی ندارد که جمعیت زیادی هستند که با اینکه شاغل‌اند و درآمد دارند، خارج از پوشش بیمه‌ای هستند و لازم است نظام بیمه‌ای از آنها حمایت کند. اگر بخواهیم به صورت جزئی‌تر بحث کنیم، نمایندگان مجلس نگاهشان این بوده که در بحث‌هایی که هم‌اینک درباره اصلاح نظام بانکی مطرح است، بخشی از منابع وارد نظام بانکی شود و سود حاصل از سرمایه‌گذاری آنها وارد حساب‌های انفرادی افراد شود. این همان مدل تخصیص منابع DC است که در آن مبنای اصلی افراد 18 تا 62 ساله هستند و نه خانوار. سایر مواردی که در طرح بیمه اجتماعی همگانی نمایندگان مورد بحث است، به آیین‌نامه موکول شده است. یکی از مشکلات در بحث نظام چندلایه بیمه‌های اجتماعی این است که نمی‌توان اصلاحات ساختاری را در قالب آیین‌نامه حل کرد بلکه نیاز است قانون دائم به تصویب برسد. درحقیقت آیین‌نامه‌ها اینقدر قوام و دوام ندارند که پشتوانه مناسبی برای اجرای طرح‌های اصلاحی باشند. نکته دیگر این است که دولت در چند سال گذشته و به‌خصوص از سال 94 به این‌سو تلاش‌های بسیاری کرده که طرح بیمه فراگیر ایرانیان را تصویب و اجرایی کند. مدل و منطق اصلی در طرح دولت اجرای بند «ی» ماده 6 قانون ساختار نظام جامع رفاه و تامین‌اجتماعی است که به کلیه اقشار امتیازاتی برای پوشش بیمه‌ای داده می‌شود. از همین زاویه جلسات مختلفی با نمایندگان مجلس برگزار کرده‌ایم و از برنامه‌های دولت برای گسترش پوشش بیمه‌ای صحبت کرده‌ایم. نمایندگان نیز استدلال‌های دولت را پذیرفته‌اند و قرار است کارگروهی به مدیریت مرکز پژوهش‌های مجلس تشکیل شود و با بحث و گفتگوی طرفین، طرح بیمه اجتماعی فراگیر ایرانیان جایگزین طرح بیمه همگانی نمایندگان شود. هیئت دولت با طرح بیمه فراگیر موافقت کرده و مدت‌هاست آن را به سازمان برنامه‌وبودجه برای اظهارنظر درباره بار مالی اجرای آن ارجاع داده است. با اینکه گفته‌ایم مدل اجرای این طرح به صورت تدریجی اجرا شود اما بنا به دلایلی تاکنون پاسخی قابل‌اتکا داده نشده است. هم‌اینک کمیسیون اصلی دولت موافقت خود را با طرح اعلام کرده و بدون شک اگر سازمان برنامه پاسخ قطعی و نهایی خود را درباره بار مالی طرح اعلام کند، پیش‌بینی می‌شود طرح در هیئت دولت هم به تصویب برسد. کما اینکه سازمان برنامه با کلیت طرح که آیین‌نامه آن با ساعت‌ها تلاش و بحث کارشناسی تهیه شده موافق است. این طرح یکی از پازل‌های نظام بیمه‌های اجتماعی چندلایه است که بسیاری از مسائل و گرفتاری‌های حوزه رفاه و تامین‌اجتماعی کشور را مرتفع می‌کند. در نگاه حداقلی طرح‌هایی مانند آنچه نمایندگان در بیمه تامین‌اجتماعی همگانی دنبال می‌کنند، هشدار و فشارهای بیشتر به دولت است تا هرچه سریع‌تر طرح بیمه اجتماعی فراگیر ایرانیان را تعیین تکلیف کند.