یادداشت
الزامات جذب سرمایه خارجی
محسن حاجیبابا - نایبرئیس دوم کمیسیون پول و سرمایه اتاق بازرگانی
دولت در حوزه سرمایهگذاری خارجی آنچه در توان داشته به اجرا گذاشته است. اما مسائلی داریم که به دولت اجازه نمیدهد یا به عبارتی دست دولت را بسته است و نمیگذارد به جذب سرمایه خارجی بالا امید داشته باشد. اولین آنها دونرخی بودن ارز است. سرمایهگذار خارجی وقتی به ایران میآید، با خود ارز میآورد. اما در ایران با بحرانی روبهرو میشود که برایش قابلدرک نیست. او ارز خود را به صورت دولتی با یک نرخ میفروشد و با نرخ بازار آزاد، با قیمت دیگر. بنابراین گیج میشود و انگیزهاش برای سرمایهگذاری در کشور ما را از دست میدهد. مسئله دوم این است که سرمایهگذاری در بخش تولید زمانبر است و به زمانبندی و برنامه بلندمدت نیاز دارد. انتظارات بالاست اما باید دید چه سهمی از این انتظارات قابلیت محقق شدن را دارد. در همین باب باید به نکتهای اشاره کنم که بر مبنای آن متاسفانه، سرمایهگذار داخلی، حاضر نیست در کشور خودش سرمایهگذاری کند. چرا اینگونه است؟ باید مسئله را از این زاویه دید که با وجود تلاشهای دولت یازدهم، به دلیل اقدامات دو دولت قبلی، دید بلندمدتی به اقتصاد کشور نداریم. مشکل اینجاست. مسیری را از زمان دولت مرحوم آیتالله هاشمی رفسنجانی شروع کردیم که در دولت آقای خاتمی تعدیل شد و به ثبات رسید. بنابراین رشد سرمایهگذاری خارجی از سال 1376 شروع میشود و در سالهای 1380 و 1381 اوج میگیرد. به ادامه این روند امیدوار شده بودیم که سالهای دولت نهم و دهم فرا رسید و در همان گامهای ابتدایی خود سازمان برنامه را منحل کرد. حتی برنامه چهارم هم در این دوره لغو شد و گامی برای اجرای آن برداشتهنشد. افراد زیادی مانند من بودند که از سال 1382 و 1383 شروع به طرح توسعه کرده بودند. اما متاسفانه با اقدامات نادرست زیادی که انجام شد، بسیاری از فضاهای سرمایهگذاری بر ما تنگ شد و تازه در سال 1389 به مقصودمان رسیدیم. هنوز که هنوز است درگیر عواقب فعالیتهای نادرست دولت نهم و دهم هستیم. این است که دولت یازدهم هنوز نتوانسته تحول عظیمی در حوزه سرمایهگذاری خارجی در داخل ایجاد کند. سرمایهگذاری از روز آغاز کار، خرید ماشینآلات و اجرا در خوشبینانهترین حالت پنج سال طول میکشد.