قرار نیست کارتان بلای جان شما باشد
آداب بشور و بساب
لیلی اسلامی
تمام نمیشود. هرروز همان کارهای تکراری؛ شستن ظرفها، تی کشیدن اتاقها، پاک کردن آینه آسانسورها و هزار و یک کار تکراری دیگر. کار است دیگر، اما گاهی حاصلش میشود درد دست، کمر، پا، زانو و... کار است ولی با سلامت کارگران درمیافتد. از لحظه استخدام تا روز خداحافظی، هیچکس به آنها اصول مراقبت از جسم را آموزش نمیدهد. نیروهای کاری که سلامت جسمشان تنها سرمایه و ابزار کارشان است، بعد از گذشت سالها و ماهها، فرسوده میشوند؛ اما شاید اگر از همان ابتدای راه کسی چند نکته ساده برای درست انجام دادن کارها و مراقبت از بدن را هنگام کار با آنها در میان میگذاشت، فرسودگی شغلی سالها دیرتر از آنچه باید سراغ این کارگران میرفت. کمتر سازمانی است که در زمان استخدام نیروهای کار، کارگاههایی برای آموزش راه و رسم سالم ماندن در جریان انجام وظایف برگزار کند. اگر در یکی از واحدهای خدماتی مشغول به فعالیت هستید و هر روز با حجم زیادی از شویندهها سروکار دارید و نانتان با نیروی جسمیتان گره خورده، ادامه این مطلب را بخوانید. در این صفحه، کارگاهی برای آموزش اصول سالم ماندن در زمان انجام این کارها را برایتان برگزار میکنیم.
اصول کار با شویندهها
مسمومیتهایی که با وارد شدن پاککنندههای شیمیایی پرقدرت از راه دهان و بینی به بدن افراد ایجاد میشود، ازجمله آسیبهای شایع کار به شمار میرود. استنشاق این مواد پاککننده زمینه را برای ابتلای آنها به بیماریهای ریوی فراهم میکند. اگر به خاطر کارتان مدام با این مواد سروکار دارید به این توصیهها عمل کنید:
1. مواد شوینده سمی هستند، به همین دلیل هنگام استفاده از آنها «باید» به دستکش و ماسک مجهز باشید و دستگاه تهویه هوا را روشن کنید. هرگز در محیطی با فضای محدود، بدون باز گذاشتن در و پنجره یا روشن کردن هواکش از شویندههای قوی استفاده نکنید.
2. هنگام کار با شویندههای قوی، آب داغ را به جریان نیندازید. در این صورت بخار ساطعشده از شویندهها بیشتر به شما آسیب میرساند.
3. برای تمیزتر شدن محیط، نیازی به استفاده بیشازاندازه از مواد شوینده نیست. پس بیشتر از آنچه روی بستهبندی توصیه شده از شوینده استفاده نکنید.
4. اگر ماده سفیدکننده به چشمهایتان پرید، چشمان خود را 15 دقیقه زیر آب سرد بشویید و فورا به مراکز درمانی مراجعه کنید.
5. بعد از استفاده از شویندهها، چند دقیقه خود را در معرض هوای آزاد قرار دهید.
6. هر شش ماه یکبار از متخصصان بخواهید سلامت ریههای شما را بررسی کنند.
اصول حمل بار
اگر شرح وظایف شما تنها به نظافت محل کار محدود نمیشود و در طول روز باید بارهایی را از اتاقی به گوشه دیگری از ساختمان ببرید به این نکات توجه کنید:
1. قبل از شروع کار، اطرافتان را مرتب کنید. شلوغی فضای کار ممکن است شما را در معرض خطر سقوط یا سر خوردن قرار دهد و آسیبهایی جدی به شما وارد کند.
2. به جای بلند کردن وسایل سنگین، آنها را هل دهید یا بکشید. در صورتی که مجبور به بلند کردن وسیلهای بودید، حتما آن را با دو دست و در فاصله نزدیک بدنتان حمل کنید.
3. قبل از آنکه قصد جابهجا کردن یک وسیله سنگین را داشته باشید، جای مناسبی را برایش تعیین کنید. جایی که به اندازه کافی خلوت و مرتب باشد و احتمال سقوط وسیله یا دشوار شدن قرار گرفتنش در آن محل وجود نداشته باشد.
4. بیش از اندازه به توانایی جسمتان اعتماد نکنید. برای حمل وسایل سنگین حتما از چرخ کمک بگیرید و برای گذاشتن و برداشتن وسیله مورد نظر روی ابزارهای حمل بار، از یک یا چند نفر از همکارانتان کمک بخواهید.
5. هنگام بلند کردن وسیله، ابتدا پاهایتان را به اندازه عرض شانه باز کنید و سپس شیء را بردارید تا تعادلتان برهم نخورد.
6. هرگز بهمحض برداشتن بار سنگین نچرخید. ابتدا بار را در وضعیتی مناسب بلند کنید و سپس به جای چرخاندن کمرتان برای قرار دادن آن در محلی دیگر، تمام بدنتان را بچرخانید.
7. هنگام گذاشتن وسایل سنگین روی زمین یا بلند کردنشان، به جای خم کردن کمر، زانوهایتان را خم کنید. شاید قوز کردن برایتان آسانتر باشد اما با این کار به مهرههایتان آسیب جدی وارد میکنید. برای اینکه برداشتن یک جسم و جابهجا کردنش به شما آسیب نزند، باید از خم کردن زانوها، یا خم کردن کمر از قسمت پایین (محل اتصال کمر به پا) استفاده کنید.
اصول مراقبت از استخوانها و عضلات
اگر یک ساعت مداوم بدون هیچ وقفهای با دستمال سطوح را تمیز میکنید، بعید نیست که بعد از مدتی به درد شدید در ناحیه مچ یا آرنج دست دچار شوید و حتی حرکات انگشتان دست یا برداشتن یک بار سبک برایتان دشوار شود. گذشته از این، با بیتوجهی به وضعیت بدنتان در زمان انجام کارهای ساده نیز ممکن است به سلامت خود آسیب جدی بزنید. برای جلوگیری از دچار شدن به این دردها، به این توصیهها عمل کنید:
1. بعد از هرچند دقیقه انجام دادن کارهای تکراری، به خودتان استراحت دهید و از بدنتان به شکل متفاوتی کار بکشید. انجام حرکات کششی ساده در فواصل کاری هم میتواند به شما در پیشگیری از این مشکلات کمک کند.
2. برای تمیز کردن سطوح یا ارتفاعات، به جای کشیدن بدنتان، جابهجا شوید و به جای خم شدن از ناحیه کمر، نشسته کار را انجام دهید.
3. اگر قسمتهای بالایی را تمیز میکنید، بعد از هر 2-3 دقیقه کار، چند ثانیه گردنتان را به سمت پایین خم کنید و به خودتان استراحت دهید.
4. اگر درد آرنجتان شدید شد و حتی برداشتن یک بار سبک یا انجام کارهای ساده آزارتان داد، هرروز دوبار روی آن کمپرس یخ بگذارید.
5. در فواصل استراحت، هرزمان که برایتان ممکن بود روی سطحی صاف دراز بکشید.
6. وقت راه رفتن شکمتان را تو بدهید و شانهها و گردنتان را صاف کنید.
توصیههای تکمیلی
1. شما به خاطر کارتان در معرض تعریق شدید هستید. پس در طول روز مدام آب بنوشید و شبها با آب ولرم دوش بگیرید تا منافذ بستهشده پوستتان دوباره باز شوند. دوش گرفتن نهتنها خستگیتان را کم میکند، بلکه نمیگذارد با انباشته شدن چربی روی پوستتان بیشتر احساس گرما کنید و زودتر خسته شوید.
2. کفش ایمنی تنها از پاهای شما در زمان انجام کار محافظت نمیکند، بلکه مانع سر خوردنتان در سطوح لغزنده میشود. پس در زمان انجام کارها کفش ایمنی یا کفش عاجدار به پا کنید.
3. هنگام کار انگشتری، حلقه و سایر وسایل زینتی را از دست خود خارج کنید تا در صورت قرار گرفتن در معرض حرارت یا حوادث دیگر، آسیبدیدگی را تشدید نکنند.
4. برای تمیز کردن ارتفاعات یا جابهجا کردن وسایل در طبقات بالای کمد، از نردبانهای دوطرفه و استاندارد استفاده کنید و قبل از بالا رفتن، از کامل باز بودن نردبان و قرار داشتنش در وضعیت تعادل مطمئن شوید. هنگام کار روی نردبان، ابزارهای دستی را در کمربند یا کیسه قرار دهید و دستهایتان را اشغال نکنید.