آچار فرانسه
تعمیرکاران موتورسیکلت نیاز به آموزش دارند
مصطفی صفرخانی - رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و تعمیرکنندگان قطعات موتورسیکلت و دوچرخه
در حال حاضر بیش از 700 تعمیرگاه پروانهدار موتورسیکلت در تهران فعالیت میکنند. تعمیرگاههایی که هرکدام حداقل برای 3 نفر ایجاد اشتغال کردهاند. همچنین آموزشهایی که این افراد برای تعمیرکاری میبینند، بیشتر از طریق استاد-شاگردی است. افراد متقاضی دریافت پروانه کسب هم باید در زمان دریافت پروانه کسب، امتحان ادواری بدهند. این امتحان، آزمونی کاملا فنی است که افراد با دریافت نمره قبولی میتوانند برای دریافت پروانه کسب اقدام کنند. البته کسانی که برای امتحان فنی مراجعه میکنند، همگی از طریق استاد-شاگردی این مهارتها را نیاموختهاند، بلکه چون دورههای آموزشی تعمیرات موتورسیکلت در بعضی از هنرستانها هم به صورت محدود آموزش داده میشود، افرادی که در چنین هنرستانهایی درس خوانده باشند، به اتحادیه مراجعه میکنند و تست فنی میدهند و خود اتحادیه هم کلاسهایی توجیهی در این زمینه برگزار میکند. همچنین اتحادیه با سازمان فنی و حرفهای روابطی دارد و قرار است برای دور تازه همکاری با این سازمان تفاهمنامه جدیدی منعقد شود. دلیل این سازوکارهای جدید هم این است که نوآوریهای زیادی در بازار موتورسیکلت به چشم میخورد و مدلها و کلاسهای مختلف موتورسیکلت به بازار آمده که نوع آموزشها برای تعمیرشان هم متفاوت و هم متنوع است. مثلا قبلا موتورسیکلتها پلاتینی بودند و الان پیکاپی (PKP) و تزانزیستوری شدهاند. همچنین انواع موتورسیکلتها به سمت انژکتوری و برقی شدن پیش میروند و بنابراین مهارتهای تعمیرشان نیز جدید است. بنابراین آموزشهای نوین بر اساس نیازهای بازار از مهمترین ارکان حفظ بازار است. به این دلیل که انواع موتورسیکلتهایی که به بازار ایران وارد میشوند، با ارز ملی خریداری میشوند و به نوعی منافع ملی کشورمان محسوب میشوند. در اینجا نقش تعمیرکاران بهعنوان حافظان منافع ملی مطرح میشود تا با آموزش مهارتهای تعمیر قطعات جدید وارداتی به بازار، مانع از خریداری دوباره آنها و خروج چندین باره ارز از کشور شوند. درواقع تعمیرکاران، تامینکنندگان دارای مهارت خدمات پس از فروش هستند. بنابراین بهراحتی میتوان اهمیت وجود چنین صنف و چنین افراد دارای مهارتی را درک کرد. این نقش نهتنها در مورد تعمیرکاران صنف موتور و دوچرخه صدق میکند، بلکه شامل همه تعمیرکاران کشور میشود. در حال حاضر قطعهای در موتورسیکلتهای وارداتی وجود ندارد که تعمیرکاران کشورمان نتوانند آن را تعمیر کنند. حتی اگر در این زمینه به لحاظ دانشی کم داشته باشیم، در مقاطعی از متخصصان کارخانجات برندهای وارداتی دعوت کردهایم با حضور در ایران و برگزاری جلسات تئوری و عملی، تعمیر قطعات جدید را به اعضای اتحادیه آموزش دهند. تعمیرکاری شغلی آبرومند است که میتواند چرخ زندگی افراد را بچرخاند. اما مشکلاتی هم در این میان وجود دارد. مثلا اعتقاد ما بر این است که تعمیرکاری باید در سه سال دوره هنرستانهای اختصاصی آموزش داده شود تا فرد آموزشدیده در پایان تحصیلات در این دوره بهعنوان یک متخصص وارد بازار کار شود. آموزشها باید هم عملی و هم تئوری باشند چون این دو مکمل همدیگرند. از طرفی باید سرمایهگذاری اقتصادی بیشتری روی این صنف انجام شود و مهمترین سرمایهگذاری هم بحث آموزش است که دولت میتواند با توجه بیشتر به آموزش مهارتهای عملی برای به دست آوردن شغل، بهنوعی بازاری پررونق را رقم بزند. اگر بحث هنرستانها عملیاتی شود، به لحاظ زمانی هم صرفهجویی بزرگی صورت میگیرد و به جای اینکه یک نفر با صرف 10 سال از عمرش این مهارتها را به صورت استاد-شاگردی بیاموزد، میتواند تنها با طی کردن سه سال، به استادی ماهر و متبحر تبدیل شود و چون در دورههای هنرستانی اصول مدیریت کسبوکار و اداره تعمیرگاه هم به آنها آموزش داده میشود، حاصل این دورهها فردی استادکار است که آماده حضور در بازار کار و کسب درآمد است. به خاطر وجود این خلا آموزشی، اتحادیه درصدد ایجاد آموزشگاهی اختصاصی است که مهارتهای مورد نیاز بازار را به افراد علاقهمند و اعضای صنفی اتحادیه آموزش دهد تا تئوریهای علمی و اصول مدیریت چنین کسبوکاری را کاملا حرفهای بیاموزند. این شغل مبتنی بر مهارت میتواند برای افراد علاقهمند زیادی ایجاد اشتغال کند. درنهایت باید به این نکته هم اشاره کنم که وضعیت کسبوکار در این صنف تحت تاثیر گران شدن یا ارزان شدن قطعات در بازار است و مثلا در حال حاضر چون هزینههای خرید قطعات کمی بالا رفته، اجرتها هم افزایش یافته که این امر به کاهش مشتری منجر شده است. اگر وضعیت بازار مثبت باشد، درآمدزایی از این مهارت نیز تراز مثبتی را به خود میبیند.