گزارش آتیهنو از تلاشهای دولت برای مقابله با میراث شوم بیکاری
احیای اقتصاد، برنامهای بلندمدت
محمدحسین شاوردی
میزان اشتغالزایی در دولتهای دهم و یازدهم و نحوه مواجهه مسئولان این دو حوزه با مسائل و پویاییهای بازار کار در ایران باعث شد تا در خلال این گزارش به چندوچون وضعیت اشتغال در ایران بپردازیم. طبق آماری که مرکز آمار ایران در جدیدترین گزارش خود منتشر کرده، میزان بیکاری و نرخ مشارکت معادل 3/12 و 9/39 درصد بوده و میزان اشتغالزایی دولت یازدهم در سه سال اخیر، 490 هزار شغل بوده که این موضوع خبر از تلاش گسترده دولت یازدهم در حوزه اشتغالزایی در مقایسه با دولت دهم دارد.
پرویز کاظمی، وزیر رفاه، کار و امور اجتماعی دولت نهم، درباره آمارهای مربوط به بیکاری معتقد است مفهوم جهانی کار در این گزارشها مورد توجه بوده که با دو ساعت کار در هفته فرد را شاغل معرفی میکند. وی در گفتگوی خود با خبرنگار آتیهنو ضمن توجه به برخی موفقیتهای دولت فعلی در عرصه اقتصاد اعتقاد دارد: «لازم است در این زمینه شاخص اشتغال به گونهای بومی تعریف شود که علاوه بر مقیاسهای علمی، با وضعیت تجربی حاکم بر ایران نیز همخوانی داشته باشد.» کاظمی به توفیق نیافتن دولت نهم و دهم در زمینه ایجاد اشتغال به دلیل اعمال تحریمهای گسترده خارجی بر ایران و عمیقتر شدن رکود اقتصادی اشاره کرد و تمرکز بیشازاندازه دولت بر تورم را یکی از مهمترین دلایلی دانست که مانع توفیق بیشتر دولت یازدهم بر سر ایجاد اشتغال و رشد اقتصادی شده است.
با این حال حجتالله میرزایی، معاون اقتصادی وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، عقیده دارد باید به آمارهای رسمی نهادهای مرجع اعتماد کرد چراکه دولت یازدهم همان رویه همیشگی دولتهای هشتم، نهم و دهم را ادامه داده است. میرزایی به آتیهنو میگوید: «این آمارها از سوی نهادهای بینالمللی قابلاتکا و مقایسه است و در همه رشتهها سازمانهای بینالمللی در تلاشاند برای نشان دادن سطحی استاندارد از وضعیت کشورها در زمینه رفاه، بهداشت و اقتصاد، به یکسانسازی آمار و ارقام بپردازند.» او ادامه میدهد: «جدای از این موارد، نکته مهمی که باید در رابطه با تغییر و تحول بازار کار ایران مخصوصا در رابطه با نیروهای تحصیلکرده دانشگاهی به آن اشاره شود، موضوعیت پیدا کردن مشاغل پارهوقت در اقتصاد ایران است که گرچه نمیتواند همپای کشورهای اروپایی باشد اما واقعا رقم چشمگیری از اشتغال ناقص را میتوان در این زمینه مشاهده کرد که همین موضوع تعریف دو ساعت کار در هفته را بهخوبی پوشش میدهد.»
میرزایی به نکته مهمی اشاره میکند: «جالب است که نرخ اشتغال اعلامشده از سوی مرکز آمار ایران انطباق بالایی با میزان افراد بیمهشده خالص جدید تامیناجتماعی دارد. جدای از رفع مشکلات بسیاری از بنگاهها در پسابرجام و بهبود وضعیت فضای کسبوکار در ایران، که به گواه گزارشهای معتبر بینالمللی چندین پله رشد داشته، شاهد دیگر این مدعا ظرفیتهای خالی برجایمانده از رشد منفی اقتصادی و رکود بهجامانده از دولت قبل است که با ترمیم اقتصاد و رونق بازار از نو احیا شدهاند.»
معاون اقتصادی وزیر کار در ادامه صحبتهایش به واقعیتهای اقتصاد ایران اشاره میکند و میگوید: «البته به طور کلی میزان اشتغالزایی فعلی برای استخر بیکاری موجود در اقتصاد ایران کفایت نمیکند و ما باید با جذب سرمایهگذاری خارجی، بهبود مستمر فضای کسبوکار و تقویت بخشهای مختلف اقتصاد برای انبوه جمعیت بیکار انباشتهشده از دورههای قبل ایجاد اشتغال کنیم.» او اضافه میکند: «گرچه بسیاری از افرادی که مثلا در بخش استارتآپهای نوین فعال شدهاند احتمالا در لیست بیمهشدگان تامیناجتماعی قرار ندارند، اما جاذبه بازار کار باعث شده این افراد به فهرست افراد مشارکتکننده در اقتصاد اضافه شوند. تلاش دولت یازدهم نیز گسترش بازار کار است و برای سال 96 ایجاد 900 هزار شغل را در برنامه قرار دادهایم.»