شعبه تأمین‌اجتماعی شهرک صنعتی البرز، یکی از شعبه‌های تابعه تأمین‌اجتماعی استان قزوین است که با برخورداری از 67 نفر نیروی انسانی و یک کارگزاری، جمعیتی در حدود 133 هزار نفر بیمه‌شده اصلی و تبعی را تحت پوشش دارد. رئیس شعبه شهر صنعتی البرز در توضیح بیشتر این آمارها می‌گوید: «از این تعداد، حدود 40 هزار نفر بیمه‌شده اصلی و حدود 90 هزار نفر مستمری‌بگیر هستند که 17 درصد از بیمه‌شدگان استان را تشکیل می‌دهند. این آمارها نسبت به مدت مشابه سال قبل 5/2 درصد کاهش تعداد بیمه‌شده را نشان می‌دهد».

علیرضا باقری می‌افزاید: «عمده این کاهش در بیمه‌شدگان اجباری، اختیاری، رانندگان و بیمه‌شدگان موارد خاص است. در همین حال در بخش بیمه‌شدگان مشاغل آزاد، کارگران ساختمانی و مشمولان بیمه بیکاری، نسبت به مدت مشابه سال گذشته با افزایش روبرو بوده‌ایم. برای مثال در بخش بیمه‌شدگان مشاغل آزاد، از 1141 نفر بیمه‌شده در سال 94 به 1298 نفر در سال 95 رسیده‌ایم که رشدی 8/13 درصدی را نشان می‌دهد».

خدمات سازمان تأمین‌اجتماعی، 18 نوع خدمت متنوع بیمه‌ای و درمانی است که در قالب تعهدات کوتاه‌مدت و بلند‌مدت به اقشار تحت پوشش ارائه می‌شود. برخی از خدمات کوتاه‌مدتی که سازمان به بیمه‌شدگان خود ارائه می‌دهد، شامل غرامت دستمزد ایام بارداری، غرامت دستمزد ایام بیماری، کمک هزینه ازدواج، کمک هزینه کفن‌ودفن و ... است. در بازدیدی که از شعبه تأمین‌اجتماعی شهرک صنعتی البرز داشتیم، مراجعه‌کنندگان زیادی در راهروهای شعبه به این طرف و آن طرف می‌رفتند و هرکدام پیگیر کاری بودند. رئیس شعبه درباره خدمات کوتاه‌مدت و بلندمدتی که در این شعبه به بیمه‌شدگان ارائه می‌شود، می‌گوید: «در این شعبه خدمات مختلفی به بیمه‌شدگان استان ارائه می‌شود. برای مثال در زمینه خدمات کوتاه‌مدت در هفت ماهه اول سال جاری، 14205 میلیون ریال به 3383 نفر از بیمه‌شدگان شعبه پرداخت شده است. در مدت مشابه سال گذشته، 12919 میلیون ریال به 3432 نفر پرداخت شده بود که مقایسه این دو رقم، رشدی 10 درصدی را در پرداخت هزینه خدمات کوتاه‌مدت نشان می‌دهد».

باقری، بیشترین رشد را در بخش‌های کمک هزینه اروتز و پروتز، کمک هزینه کفن‌و‌دفن و غرامت دستمزد ایام بیماری می‌داند و می‌افزاید: «در هفت‌ماهه نخست امسال، 1259 مورد هزینه اروتز و پروتز پرداخت شده است، در حالی‌که در مدت مشابه سال قبل، 1077 هزینه برای این خدمت پرداخت شده بود. در خصوص کمک هزینه کفن‌و‌دفن و غرامت دستمزد ایام بیماری نیز، در مدت مشابه سال 94 به ترتیب 69 و 1602 مورد پرداخت شده بود که در سال 95 این ارقام به 81 و 1732 مورد رسیده است».

گروه عمده حاضران و مراجعان به شعبه تأمین‌اجتماعی شهرک صنعتی البرز را بازنشستگان و مستمری‌بگیران تشکیل می‌دادند. سپیدمویانی که عمری برای چرخیدن اقتصاد کشور تلاش کرده‌اند و امروز، چشم امیدشان به مستمری ماهیانه‌ای است که از تأمین‌اجتماعی دریافت می‌کنند. البته سازمان تأمین‌اجتماعی در 10 سال گذشته با رشد نامتعارف تعداد مستمری‌بگیران نسبت به بیمه‌پردازان مواجه بوده و این امر، کاهش ضریب پشتیبانی را در این سازمان بیمه‌گر اجتماعی در پی داشته است. رئیس شعبه شهرک صنعتی البرز در بررسی وضعیت مستمری‌بگیران این شعبه می‌گوید: «بر اساس آمار و ارقام موجود، تعداد مستمری‌بگیران شعبه شهر صنعتی البرز روندی بسیار افزایشی داشته است، به طوری‌که به علت افزایش شدید تعداد مستمری‌بگیران به دلیل اجرای قانون بازنشستگی پیش از موعد مشاغل سخت و زیان‌آور و هزینه‌های مربوط به آن، مصارف شعبه نسبت به منابع افزایش بیشتری داشته و این امر، برای صندوق تأمین‌اجتماعی که متعلق به کارگران، کارفرمایان و مستمری‌بگیران است، خطراتی جدی ایجاد کرده است».

افزایش تصاعدی تعداد مستمری‌بگیران

باقری در توضیح بیشتر این وضعیت می‌افزاید: «تعداد کل مستمری‌بگیران شعبه در مهر ماه امسال 9050 پرونده بوده است که نسبت به مدت مشابه سال گذشته یعنی 8538 پرونده، 6 درصد افزایش نشان می‌دهد. ضمناً این شعبه در هفت ماهه ابتدای سال 1395 در بخش تعهدات بلند‌مدت خود به جمعیتی بالغ بر 9050 خانوار، مستمری پرداخت کرده که پرداختی شعبه به مستمری‌بگیران مذکور در مدت فوق مبلغ 846 میلیارد و 526 میلیون ریال است که نسبت به پرداختی مدت مشابه سال قبل، یعنی مبلغ 581 میلیارد و 574 ریال، بیش از 45 درصد افزایش داشته است. همچنین در مدت مذکور، تعداد 1260 درخواست بازنشستگی پیش از موعد در مشاغل سخت و زیان‌آور در دفتر شعبه ثبت شد که پس از بررسی در کمیته سخت و زیان‌آور شعبه، در پنج ماه اول امسال 408 پرونده منتج به صدور حکم بازنشستگی شده است.»

شعبه شهرک صنعتی البرز، در بخش مشمولان بیمه بیکاری نیز نسبت به مدت مشابه سال قبل با افزایش روبرو بوده است. یکی از بیمه‌شدگانی که برای تشکیل پرونده بیمه بیکاری به این شعبه آمده است، درباره علت بیکار شدن خود می‌گوید: «برخی از کارفرمایان به سبب اوضاع نامساعد اقتصادی و فروش نرفتن محصولات، ‌اقدام به تعدیل نیرو می‌کنند. در این شرایط اگر تأمین‌اجتماعی و مقرری بیمه بیکاری این سازمان نبود، شرمنده زن و بچه‌هایمان می‌شدیم».

آمار و ارقام موجود، تزاید بی‌رویه حجم پرداخت مقرری بیمه بیکاری در این شعبه را نشان می‌دهد، به‌طوری‌که در هفت ماهه اول امسال، مبلغ 165 میلیارد و720 میلیون ریال به 2272 مقرری‌بگیر پرداخت شده است؛ در صورتی که در مدت مشابه سال گذشته، مبلغ 105 میلیارد و 644 ریال به 1811 مقرری‌بگیر بیمه بیکاری پرداخت شده بود که در مقایسه، 60 درصد افزایش را نشان می‌دهد. رئیس این شعبه بیمه‌ای، علت افزایش شمار مقرری‌بگیران را آثار و تبعات مشکلات اقتصادی ناشی از تحریم‌های ظالمانه می‌داند که در گذشته، فعالیت اقتصادی بنگاه‌های شهرک صنعتی را با چالش مواجه کرده بود. البته سازمان تأمین‌اجتماعی در راستای کمک به بهبود فضای کسب‌و‌کار، سالیان گذشته طرح بخشودگی جرایم بیمه‌ای کارفرمایان خوش‌حسابی که به دلیل شرایط اقتصادی، ‌با مشکلاتی در پرداخت حق بیمه روبرو بوده‌اند را به اجرا درآورده است. 

یکی از کارفرمایان مراجعه‌کننده به شعبه با استقبال از رویکرد جدید سازمان تأمین‌اجتماعی در گسترش تعامل با شرکای اجتماعی و اعلام رضایت نسبی از خدمات شعبه تأمین‌اجتماعی شهرک صنعتی البرز، در این‌باره می‌گوید: «سابق بر این، به نظر می‌رسید سازمان تأمین‌اجتماعی فقط به فکر گرفتن پول است، اما رویکرد جدید تأمین‌اجتماعی نشان می‌دهد که مدیران این سازمان، شرایطی را برای بهبود فضای کسب‌و‌کار در نظر گرفته‌اند».

 

شماره اختصاصی برای هر بیمه‌شده

رئیس شعبه شهرک صنعتی البرز درباره بررسی سوابق و دفترچه‌های درمانی بیمه‌شدگان نیز می‌گوید: «از آنجاکه پایه و اساس ارائه خدمات و حمایت‌های قانونی کوتاه‌مدت و بلند‌مدت سازمان تأمین‌اجتماعی سوابق اشتغال و بیمه‌پردازی بیمه‌شدگان است، حفظ و صیانت از این اطلاعات برای ما بسیار اهمیت دارد. در سال 95 تاکنون، بیش از 20 میلیون رکورد سوابق مربوط به 6278 نفر از بیمه‌شدگان این شعبه و درخواست شده از سایر شعب را پاسخ داده‌ایم». باقری می‌افزاید: «همچنین تا پایان مهرماه امسال، تعداد 41250 جلد دفترچه درمانی برای بیمه‌شدگان شعبه صادر شده است که این تعداد به توجه به مدت مشابه سال قبل یعنی 35039 جلد، 7/17 درصد افزایش را نشان می‌دهد.»

یکی از اقدامات سازمان تأمین‌اجتماعی در ادامه نهضت بکارگیری فن‌آوری‌های الکترونیک در این سازمان، ‌اختصاص شماره تأمین‌اجتماعی (SNN) به بیمه‌شدگان است. باقری در این‌باره می‌گوید: «اختصاص شماره تأمین‌اجتماعی (SSN) به بیمه‌شدگان در این شعبه، با ثبت اطلاعات تعداد 000/110 بیمه‌شده اصلی و تبعی، با تلاش و اهتمام همکاران ساعی شعبه در آبان ‌ماه و زودتر از مهلت مقرر به اتمام رسید.»

وصول به‌موقع درآمدهای ناشی از حق‌بیمه و همچنین بدهی‌های معوق، از منابع عمده تأمین هزینه‌های سازمان تأمین‌اجتماعی در کل کشور است و طبیعتاً شعبه شهرک صنعتی البرز نیز از این قاعده مستثنا نیست. رئیس شعبه شهر صنعتی البرز در این‌باره می‌گوید: «این شعبه با اقداماتی مانند برنامه‌ریزی منظم، نظارت و کنترل مستمر، بازبینی پرونده‌های مطالباتی پیمانکاران، اجرای الحاقیه ماده 38 قانون، تسریع در عملیاتی‌کردن محاسبات حسابرسی، پیگیری لازم و جدی در مورد درخواست‌های حسابرسی، استفاده بهینه از نیروی انسانی موجود و برگزاری جلسات کمیته وصول بدهی‌های معوق به‌صورت مستمر، سعی در کاهش این مشکل داشته است».  

بهره‌مندی از خدمات الکترونیک، از برنامه‌ها و راهبردهای اساسی سازمان است، چراکه این موضوع تکریم مخاطبان و افزایش رضایتمندی و ارائه مطلوبتر خدمات به بیمه‌شدگان و کارفرمایان را در پی دارد. یکی از بازنشستگان مراجعه‌کننده به شعبه در این‌باره می‌گوید: «پیش از این برای دریافت بسیاری از خدمات بیمه‌ای مثل فیش مستمری ماهانه باید به شعبه مراجعه می‌کردیم و ساعت‌ها وقت ما تلف می‌شد. اما امروز از طریق اینترنت می‌توان فیش حقوقی را به راحتی دریافت کرد و نیازی به حضور در شعبه نیست».

 

استفاده از امکانات نوین برای ارائه خدمات

رئیس شعبه تأمین‌اجتماعی شهرک صنعتی البرز، هدف از بکارگیری امکانات و تجهیزات الکترونیک در ارائه خدمات را تسهیل و تسریع در فرایند ارائه خدمات بیمه‌ای می‌داند و می‌گوید: «پیگیری و نظارت بر اجرای صدور برگ پرداخت حق‌بیمه مربوط به بیمه‌شدگان خاص (حرف و مشاغل آزاد، اختیاری، کارگران ساختمانی و...) و کارفرمایان به صورت غیرحضوری (اینترنتی) در سال 95 از برنامه‌های این شعبه بوده و در این خصوص تلاش جدی به عمل آمده است. همچنین از مجموع 20020 لیست حق‌بیمه دریافتی در هفت ماهه اول امسال، 17876 لیست به‌صورت اینترنتی و تنها 2144 لیست به‌صورت غیراینترنتی دریافت شده‌ و نسبت لیست دریافتی به‌صورت اینترنتی تا پایان مهرماه 88 درصد بوده است. همچنین در مدت ذکر شده، تعداد فیش‌های حق‌بیمه صادره بیش از 54 هزار فقره بوده است که نسبت صدور فیش پرداخت حق‌بیمه به صورت اینترنتی در مدت مذکور، عدد 29 درصد را نشان می‌دهد.»

باقری می‌افزاید: «در مدت مذکور در اجرای ماده 42 قانون تأمین‌اجتماعی و به‌منظور رسیدگی به اعتراض کارفرمایان به میزان حق بیمه تعیین‌شده، در هفت ماهه اول سال 95 تعداد 28 جلسه هیأت بدوی تشخیص مطالبات در محل شعبه تشکیل و به اعتراض 229 بدهی مطالباتی کارفرمایان رسیدگی شد. همچنین در سال 95 تاکنون 7949 حکم مطالباتی به کارفرمایان ابلاغ قانونی شده که از این تعداد، 5184 ابلاغ، یعنی 65 درصد کل ابلاغ‌ها به صورت الکترونیکی بوده است».

وی در خصوص بازرسی از کارگاه‌های حوزه عملکرد شعبه شهرک صنعتی البرز نیز می‌گوید: «با توجه به منطقه تحت پوشش، بازرسی‌ها به‌موقع و به‌هنگام بوده است. به‌طوریکه در هفت ماهه اول سال 95 تعداد 2600 بازرسی از کارگاه‌های فعال در محدوده شعبه صورت گرفته است که نسبت به مدت مشابه سال قبل، 550 درصد افزایش و از نظر تعداد بیمه‌شده نسبت به مدت مشابه سال قبل، 9/40 درصد افزایش را نشان می‌دهد».

باقری می افزاید: «شناسایی افرادی که هنوز از سوی کارفرمایان تحت پوشش قرار نگرفته و بیمه نشده‌اند از خط مشی‌های این شعبه است. در مدت هفت ماه ابتدای امسال، 228 کارگاه از طریق بازرسی شناسایی و بیمه‌شدگان آنها مشمول تأمین‌اجتماعی قرار گرفتند که نسبت به مدت مشابه سال گذشته، 137 درصد رشد را نشان می‌دهد».