سید مجتبی موسوی، مدیرکل تامیناجتماعی استان قم تاکید کرد:
وصول مطالبات بیمهای زمینهساز خدمترسانی بهتر به بیمهشدگان
مدیرکل تامیناجتماعی استان قم از جمله مدیرانی است که هم در دولت قبلی و هم در دولت فعلی عهدهدار این مسئولیت بوده و خود این امر را ناشی از آن میداند که تنها به اجرای ماموریتهای قانونی سازمان تامیناجتماعی همت گماشته و از حاشیهها پرهیز کرده است. سید مجتبی موسوی بعد از این که از تهران به قم منتقل شد، حدود 5 سال رئیس شعبه 2 تامین اجتماعی قم بود و بعد از آن، از حدود 10 سال قبل به این طرف، در جایگاه مدیرکل تامیناجتماعی استان قم به خدمترسانی مشغول بوده است. موسوی در گفتوگو با ویژهنامه آتیه استان قم، از روند کاهشی ضریب پشتیبانی (نسبت تعداد بیمهپردازان استان به مستمریبگیران) خبر میدهد و آن را زنگ خطری برای تامیناجتماعی استان میداند. وی همچنین یکی از مهمترین چالشها در حوزه تامیناجتماعی استان را انباشت مطالبات معوق بیمهای کارگاهها معرفی و آخرین ارقام بدهی معوق کارفرمایان استان را 137 میلیارد تومان اعلام کرد که حدود 56 میلیارد تومان آن جریمهای است که به سبب تاخیر در پرداخت اصل حقبیمهها برای کارفرمایان در نظر گرفته شده است.
لطفا توضیح مختصری درباره وضعیت فعالیت ادارهکل تامیناجتماعی استان قم بدهید. در این استان چند شعبه و کارگزاری بیمهای وجود دارد و چند نفر تحت پوشش بیمه تامیناجتماعی هستند؟
ادارهکل تامیناجتماعی استان قم با 2 شعبه تیپ یک، یک شعبه تیپ سه، یک شعبه مکانیزه که در مرکز خدمات حوزه علمیه قم مستقر است، سه کارگزاری و دو شعبه اقماری، با حدود 248 نفر پرسنل و با ارائه 18 نوع خدمات بیمهای استاندارد در خدمت بیمهشدگان استان است. این استان حدود یک میلیون و 140 هزار نفر جمعیت دارد که اغلب آنان در کلانشهر قم ساکن هستند. تعداد بیمهشدگان اصلی تحت پوشش تامیناجتماعی استان قم در حال حاضر 225 هزار و 644 نفر است که با احتساب بیمهشدگان تبعی، تعداد افراد تحت پوشش بیمه تامیناجتماعی در استان به حدود 720 هزار نفر میرسد. بیش از 18 هزار کارگاه در استان داریم که از این تعداد 12 هزار و 859 کارگاه فعال است. البته حدود 70 درصد کارگاههای استان صنفی هستند تا صنعتی.
در سطح کشوری شاهد روند برهم خوردن تعادل منابع و هزینههای سازمان تامیناجتماعی هستیم که نگرانیهایی را در پی داشته است. وضعیت ضریب پشتیبانی (نسبت تعداد بیمهپردازان به مستمریبگیران) در این استان چگونه است؟
سال گذشته ضریب پشتیبانی تامیناجتماعی استان نزدیک به 8 بود یعنی به ازای هر مستمریبگیر، 8 نفر بیمهپرداز داشتیم، ولی متاسفانه این نسبت با روندی کاهشی امسال به 7.27 رسیده است. این زنگ خطری برای استان است، هر چند در زمینه تعادل منابع ورودی و مصارف و هزینهها، وضعمان نسبت به سایر استانها بهتر است. البته استانهایی که بیشتر صنفی هستند وضعیتشان بهتر است، چون در کارگاههای کوچک و متوسط، دریافت حق بیمه راحتتر است تا کارخانههای صنعتی بزرگ. در استان قم به دلیل اینکه بیشتر کارگاهها صنفی هستند وصول حق بیمهها به نسبت راحتتر است.
در حال حاضر میزان بدهی بیمهای معوقه کارگاههای استان چقدر است؟
یکی از مهمترین چالشها در حوزه تامیناجتماعی استان، انباشت مطالبات معوق بیمهای کارگاهها است. آخرین ارقام بدهی معوق کارفرمایان استان 137 میلیارد تومان است که حدود 56 میلیارد تومان آن جریمهای است که به سبب تاخیر در پرداخت اصل حقبیمهها برای کارفرمایان در نظر گرفته شده است. هرچند میدانیم برخی کارفرمایان استان به سبب مشکلات کلان اقتصادی از جمله رکود و تبعات آن، در پرداخت حق بیمهها دچار مشکل شدهاند، اما 137 میلیارد تومان رقم قابل توجهی است و در صورت وصول آن، میتوانیم خدمات مناسبتری ارائه کنیم. البته خدمات ارائه شده کنونی نیز در چارچوب قانون است و رضایتمندی بیمهشدگان، از کیفیت و کمیت مناسب این خدمات حکایت دارد. اما وصول مطالبات سازمان میتواند در بهبود این خدمترسانی موثر باشد.
آیا طرحهایی مانند بخشودگی جرایم بیمهای کارفرمایان خوشحساب میتواند در افزایش وصولیهای تامیناجتماعی قم موثر باشد؟
در سالهای اخیر اقدامات خوبی برای روانسازی فعالیتهای سازمان انجام شده است. مثل همین طرح بخشودگی جرایم که خوشبختانه کارگاههای خدماتی را هم در آن گنجاندند و فرایند ارسال لیست کارفرمایان خوشحساب را به 4 ماه کاهش دادند. قطعا تعداد قابل توجهی از کارفرمایان میتوانند از این فرصت بخشودگی جرائم استفاده کنند و مشکلات آنها و ما برطرف میشود. همچنین طرح خرید دین، اصلاح ماده 99 و 50 قانون تامیناجتماعی، اقساط کوتاهمدت تا 60 قسط و ... در این زمینه پیشبینی و ابلاغ شده است. قبلا ما برای وصولیها مشکل داشتیم که حتما باید کارفرمایان ضمانت بانکی ارائه میدادند در حالیکه در فرایند جدید، چک هم میتواند بهعنوان ضمانت مورد پذیرش قرار گیرد.
در حال حاضر مهمترین و عمدهترین بخش مشکل وصول حق بیمهها در استان قم، مربوط به چه نهاد یا سازمانی است؟
مهمترین مشکل ما در حوزه شهرداری است. طبق قانون، شهرداریها مکلف هستند 15 درصد مجموع عوارض ساختمانی را بابت حق بیمه پرداخت کنند. ادارهکل تامیناجتماعی استان قم تاکنون حدود 20 هزار نفر کارگر ساختمانی را تحت پوشش بیمه تامیناجتماعی قرار داده که قرار بود 7 درصد دستمزد به عنوان حقبیمه را خود آنان و 20 درصد نیز از محل عوارض صدور پروانه ساختمانی به تامیناجتماعی پرداخت شود که در این زمینه مسائل و مشکلات زیادی با شهرداری داریم. در این خصوص ما جلسات زیادی با مدیران استانی داشتیم و نهایتا در شش ماهه اول سال، توانستیم تنها یک سوم این حقبیمهها را دریافت کنیم.
باتوجه به اینکه استان قم و بویژه شهر قم، یک شهر مذهبی است، برای استفاده از ظرفیت اطلاعرسانی و تبلیغی مراجع و علما در جهت پیشبرد اهداف سازمان و ترویج فرهنگ بیمه و تامیناجتماعی تاکنون چه اقداماتی انجام شده است؟
ما با اکثر علما و روحانیون معظم استان ارتباط خوبی داریم. مثلا در بحث تجمیع بیمهها، هم به صورت مکتوب و هم در جلسات حضوری، اطلاعرسانی خوبی انجام دادیم. همچنین با نمایندگان استان در مجلس، آقای امیرآبادی عضو کمیسیون تلفیق، آقای ذوالنور عضو کمیسیون امنیت ملی و آقای دکتر لاریجانی رئیس مجلس و نماینده مردم قم ارتباط خوبی داریم. اخیرا با رئیس محترم مجلس جلسه داشتیم و مشکلات را مطرح کردیم که امیدواریم توجه ویژه شود. در بررسی برنامه ششم توسعه، نمایندگان استان حمایت خوب و موثری از بندها و مواد مربوط به سازمان تامیناجتماعی داشتند چون جلسات اطلاعرسانی خوبی با آنان برگزار شده بود.تلاش ما این است رایزنی با اعضای محترم شورای نگهبان را هم تقویت کنیم. همچنین سعی میکنیم با رایزنی و بیان نظرات کارشناسی، اعضای محترم شورای نگهبان را در جریان ضرر و زیان ناشی از تصویب طرحهای غیرکارشناسی قرار دهیم و در صورت امکان، جلوی این مصوبات را بگیریم. به هر حال باید در جهت تعاملات دوستانه و مثبت، کار و اطلاعرسانی کنیم.
وضعیت ارائه خدمات الکترونیکی بیمه ای در این استان چگونه است؟
ما در سال 92 نمیتوانستیم کم اهمیتترین کار را به شکل الکترونیکی انجام دهیم، چون نگاه به سمت الکترونیکی شدن نبود. هیاتمدیره و مدیرعامل جدید سازمان، نگاهها را عوض کرده و ما به سمت الکترونیکی کردن خدمات رفتیم. در نتیجه در سال گذشته، حدود یک میلیون بار از موارد مراجعه حضوری به شعب تامیناجتماعی استان کاسته شد. قبلا واحدهای اجرایی بیمهای بهشدت درگیر حضور و ازدحام اربابرجوع بودند، ولی الان شعب ما خلوت شده است، به دلیل اینکه 98 درصد لیست بیمهها، 65 درصد فیشهای پرداختی و 70 درصد ابلاغها، الکترونیکی شده است.
در حال حاضر، عمدهترین چالشها و دغدغههای تامیناجتماعی استان قم چیست؟
استان قم در سالهای گذشته توسعه زیادی پیدا کرده، ولی سازمان تامیناجتماعی همپای آن در استان، توسعه پیدا نکرده است. مثلا ما در شهرک پردیسان که 200 هزار نفر جمعیت ساکن دارد، فقط یک شعبه اقماری داریم با یک کارمند! یک نفر طبیعتا پاسخگوی نیاز این تعداد بیمهشده نیست. البته ستاد مرکزی سازمان طی دو سال اخیر حدود 50 نفر نیروی انسانی به ما داده، اما هنوز در بخش بازرسی و اجراییات و از نظر فضای فیزیکی محدودیت داریم. ما باید 30 هزار بازرسی با 10 نفر پرسنل انجام بدهیم و استانهای مشابه ما در تیپ دو، با بازرسی کمتر از ما، 30 پرسنل برای این امر دارند. همچنین ما باید با 8 پرسنل، 27 میلیارد تومان مطالبات معوق وصول کنیم و آنها با 35 نفر پرسنل. فقدان امکانات رفاهی و ورزشی و کمبود امکانات اقامتی بهرغم زیارتی بودن شهر قم، از دیگر مشکلات است. البته در شورای سیاستگذاری سازمان با حضور دکتر نوربخش مصوب شد تا در یکی از زمینهای سازمان در شهر قم، 24 واحد مسکونی ساخته شود تا در مواقع نیاز، بتوانیم به عنوان اقامتگاه همکاران از آنها استفاده کنیم، اما این طرح به علت مشکلات مالی، با تاخیر مواجه شده است.