printlogo


نظام درمانی «سی بتی»

در سال ۲۰۰۰ میلادی بود که زمزمه‌های اصلاحات در نظام خدمات درمانی و بهداشت تایلند به گوش می‌رسید.‌‌ همان زمان که حزب سرمایه‌دار «راک تای» طرح معروف «سی بت» را به‌عنوان شعار اصلی انتخاباتی خود برگزید. شعاری هوشمندانه که مخاطبانش اکثریت مردم فقیر بانکوک بودند. شعار تبلیغاتی این حزب کار خودش را کرد. راک تای به مردم وعده داده بود در صورت پیروزی در انتخابات، کاری کند تا مردم تنها با پرداخت ۳۰ بت (75/0 دلار) در هر مراجعه برای درمان ناخوشی‌های خود بیمه شوند. در سال ۲۰۰۱ با همین شعار پیروزی کم‌سابقه راک تای خبرساز شد و حزب هم به وعده‌های انتخاباتی خود عمل کرد. طرح ۳۰ بت ابتدا در چندین استان به طور آزمایشی به اجرا گذاشته شد و پس از اندک زمانی کل کشور را تحت پوشش قرار داد. بسته خدماتی که تحت عنوان طرح بیمه همگانی سی بت از آن پس در تعهد بیمه همگانی قرار گرفت، بسته‌ای جامع بود شامل درمان سرپایی، درمان بستری، خدمات پیشگیری و خدمات دندان‌پزشکی. از سال ۲۰۰۲ میلادی روند اصلاحات چشمگیر خدمات بهداشتی درمان رشد سریعی به خود گرفت و نظام خدمات درمانی این کشور به الگویی برای دیگر کشور‌های با درآمد متوسط و ضعیف اقتصادی بدل شد. اما در سال ۲۰۰۶ با روی کار آمدن دولت جدید بسته خدمات درمانی سی بت در این کشورحذف و بیمه درمان اجباری جایگزین آن شد. بیمه درمانی که تقریبا ۶۵ درصد هزینه‌های درمان را به دوش دولت انداخته است و مابقی را بیمار هزینه می‌کند. حالا می‌توان گفت تایلند از جمله کشورهای ارائه‌کننده خدمات پزشکی در سطح بین‌المللی است. واژه درمان برای همه مردم تداعی‌کننده دو مفهوم است: هزینه‌ای کم و کیفیتی بالا. به طور مثال، برای یک عمل جراحی بای پس عروق در این کشور تنها نیاز به صرف ۱۴ هزار دلار است. اما در آمریکا عمل مشابهی ۱۳۰ هزار دلار هزینه در بر خواهد داشت، با توجه به اینکه در کیفیت خدمات ارائه‌شده هیچ تفاوتی وجود ندارد. در سراسر تایلند، دارو غالبا با قیمتی مناسب‌تر نسبت به غرب عرضه می‌شود، اما همیشه چنین نیست، چراکه داروهایی که ساخت داخلی نیستند به ناچار با قیمت مبدا به فروش می‌رسند. با این حال بعضی از انواع دارو‌ها که در تایلند ساخته می‌شوند با قیمتی بسیار مناسب در اختیار بیماران قرار می‌گیرند. از همین رو یکی از سیاست‌های دولت تایلند گسترش صنعت تولید داخلی دارو در بانکوک است تا دارو‌ها با هزینه بسیار کم در اختیار مردم قرار بگیرند. دولت در این راستا هزینه‌های زیادی را به ساخت مراکز پژوهشی و تحقیقاتی برای رسیدن به خودکفایی در ساخت دارو و همچنین دادن وام‌های کلان به سرمایه‌گذاران در این صنعت اختصاص داده است. همه بیمارستان‌ها و درمانگاه‌ها در استان‌های تایلند زیر نظر مدیر دبیرخانه وزارت بهداشت فعالیت می‌کنند و طبق برنامه توسعه، این مراکز در قالب و چهارچوب بندی ویژه در کل کشور پراکنده شده‌اند: « بیمارستان‌های منطقه‌ای که بیمارستان‌هایی در مرکز استان‌ها و شامل حداقل ۵۰۰ تخت و دارای طیف وسیعی از متخصصان هستند.  بیمارستان‌های پراکنده که در شهرستان‌های بزرگ به صورت پراکنده در مناطق مختلف آن تاسیس شده‌اند و معمولا از میانگین ۲۰۰ تا ۵۰۰ تخت بیمارستانی بهره‌مندند.» اما درنهایت در سرتاسر استان‌ها بیمارستان‌هایی تحت عنوان بیمارستان‌های دولتی بزرگ و کوچک تاسیس شده‌اند که میانگین تعداد آن‌ها به 60 می‌رسد. تعدادی از این 60 بیمارستان تنها ظرفیت 10 تا 30 تخت را دارند و برخی دیگر 90 تا 150 تخت. یکی از پروژه‌های اصلاحاتی که در دولت جدید این کشور به اجرا گذاشته شد و نتایج مثبتی هم به همراه داشت، استفاده از منابع مالی باقی‌مانده در خزانه وزارت بهداشت در زمینه ساخت دانشگاه‌های پزشکی و پرستاری بزرگ با بالا‌ترین سطح کیفی و آموزشی بود. اما دانشگاه‌های قدیمی نیز کادرسازی شد و اساتید بین‌المللی و مدیران حرفه‌ای در آن‌ها جایگزین شدند. به طور مثال دانشگاه ماهیدول که در سال ۱۹۴۸ تاسیس شده بود به دوازده دپارتمان حیاتی، میکروبیولوژی، اپیدمیولوژی، بهداشت عمومی، بهداشت دهان و دندان، بهداشت خانواده، مدیریت بهداشت، انگل‌شناسی، تکنولوژی محیط‌زیست، مهندسی بهداشت، تکنولوژی اطلاعات و تغذیه تقسیم‌بندی شد. 
در این دانشگاه حتی آموزش‌های لازم به مردم عادی در خصوص آگاهی از بهداشت عمومی و روش‌های پیشگیری از بیماری‌های شایع داده می‌شود. در دانشگاه‌ها برنامه‌های ویژه‌ای تحت عنوان پروژه‌های توانمندسازی با مشارکت عمومی به اجرا گذاشته شد؛ پروژه‌هایی از قبیل بررسی راهکارهای موجود و ارائه پیشنهادات برای افزایش پوشش خدمات بهداشتی برای سالمندان و یا توانمندسازی از طریق نحوه آموزش و افزایش آگاهی مردم در خصوص نحوه تغذیه فرزندان و... ابتکار دیگری که در این سال‌ها از سوی دولت تایلند صورت گرفت، کمک به تاسیس و شکل‌گیری NGOها بود. سازمان‌های غیردولتی که علاوه بر عضوگیری‌های فعال اقدام به برگزاری جلسات آموزشی-بهداشتی و فراگیر کردن این جلسات آموزشی می‌کردند. اما اقدام برجسته این سازمان‌های غیردولتی دریافت کمک مالی از قشرهای پردرآمد جامعه برای کمک به ارتقا سطح خدمات درمانی و تاسیس مراکز درمانی و یا آموزشی- درمانی است. بخشی از کمک‌های جمع‌آوری‌شده نیز در اختیار خانواده‌های کم‌درآمد که دارای فرزندان معلول و یا سالمندان ازکارافتاده بودند قرار می‌گیرد.