printlogo


نگاه
کارآفرینان و ایمنی در مقابل حوادث
مهران امیری

کارآفرینان را عموما افرادی سخت‌کوش می‌دانیم که روحیه‌ای تلاشگر دارند و از مقابله با دشواری‌ها و مخاطرات برای رسیدن به اهداف خود ابایی ندارند. درحقیقت ذات کارآفرینی با بسیاری مخاطرات همراه است، گرچه این خطرات در حوزه مواردی نیست که جان آنان و همکارانشان را در معرض آسیب قرار دهد؛ به معنای مصون بودن آنان و فعالیت‌هایشان در مقابل خطرات و آسیب‌های شغلی نیز نیست. کسب‌وکارهای متعددی که پیرامون خود می‌بینیم با نسبت‌های متفاوت در معرض آسیب‌های شغلی قرار دارند و کارآفرینان باید برای مواجهه با این مخاطرات برنامه روشنی داشته باشند.
یکی از برترین ویژگی‌های کارآفرینان، که آنها را از بقیه متمایز می‌سازد و افق‌های گسترده‌تری را برای موفقیت در مقابلشان قرار می‌دهد، توانایی برنامه‌ریزی و پیش‌بینی مواردی است که دیگران کمتر به آنها توجه می‌کنند. این ویژگی در کنار خلاقیت و نوآوری، کارآفرینان را در مسیر رشد و موفقیت قرار می‌دهد. انتظار می‌رود کارآفرینان با تکیه بر همین ویژگی‌ها اقدامات پیشگیرانه‌ای برای شرایط بحرانی و بروز انواع بلایا و مخاطرات شغلی انجام دهند.
آمادگی برای مقابله با بحران‌ها را در چند مرحله باید مورد توجه قرار داد، این مراحل شامل قبل از وقوع، در جریان وقوع بحران یا حادثه، و پس از بروز آن است. اما در این میان مهم‌ترین گام به اقدامات پیشگیرانه مربوط می‌شود. درحقیقت نخستین گام تلاش برای اجتناب از بروز خطر است. این مرحله شامل همه اقداماتی است که شرایط عملیاتی را به گونه‌ای رقم می‌زند که امکان بروز مخاطرات به حداقل ممکن برسد. تامین تجهیزان مناسب، آموزش‌های شغلی و ایمنی، پیروی مستمر از دستورات ایمنی و... ازجمله مواردی است که شرایط قابل‌تکیه‌ای را فراهم می‌سازد تا صاحبان و متصدیان کسب‌وکارهای مختلف را از ایمن بودن محیط و روندهای کاری مطمئن سازد. گام بعدی مطمئن شدن از ایمن بودن شرایط در جریان فعالیت‌هاست. داشتن دستورالعمل‌ها و تجهیزات مناسب برای پرهیز از خطر لازم است، اما همچنان کافی نیست چراکه بی‌اعتنایی به شیوه‌های درست کاربرد تجهیزات بدون شک می‌تواند موجب بروز خطر و کاهش ایمنی شود.
بنا بر آنچه ذکر شد، مسئولیت اجتماعی، رسالت انسانی، و نقش‌آفرینی اقتصادی کارآفرینان ایجاب می‌کند به همان اندازه‌ای که درگیر پیشبرد کسب‌وکار خود هستند، در مورد ایمن‌سازی روندهای عملیاتی نیز حساسیت به خرج دهند. توجه به ایمن‌سازی فعالیت‌ها مستلزم صرف هزینه و انرژی است، اما این نوع هزینه را باید بخشی از سرمایه‌گذاری زیربنایی هر کسب‌وکاری دانست چراکه بی‌توجهی به این بخش موجب بروز خطرات و زیان‌های بزرگی می‌شود که برخی از آنها احتمالا غیرقابل‌جبران است.
مواردی که اشاره شد نه‌تنها خطاب به کارآفرینان بلکه درباره صاحبان همه کسب‌وکارهاست. گرچه انتظار می‌رود افرادی که کارآفرین شناخته می‌شوند، درک روشن‌تر و حساسیت بیشتری نسبت به این موارد داشته باشند. اما تجربه‌های دردناکی مانند آنچه در هفته‌های گذشته رخ داد و حیات تعدادی از فرزندان ارزشمند کشور را با خود سوزاند، یادآوری می‌کند که توجه به ایمنی نه یک انتخاب شخصی بلکه وظیفه‌ای اجتماعی است. شاید هیچ‌کدام از افراد صاحب کسب‌وکار در ساختمان پلاسکو تهران تصور نمی‌کردند که کم‌توجهی به مسائل ایمنی تا چه حد مخاطره‌آفرین و تاثیرگذار خواهد بود. بروز این فاجعه که می‌توانست ابعادی بزرگ‌تر به خود بگیرد، چنان موجی از تاثر و نگرانی پدید آورد که بدون شک یکی از دردناک‌ترین وقایع سال‌های اخیر کشور است. اما بزرگی خسارات آن را می‌شد با اقدامات کوچک مهار کرد. درحقیقت برای پیشگیری از بروز فجایع بزرگ عموما نیازی به اقدامات بزرگ نیست، بلکه تعدادی اقدام کوچک اما مسئولانه و در برخی موارد فراگیر، از روشن شدن آتش فجایع بزرگ و غم‌انگیز پیشگیری می‌کند. این در حالی است که بی‌توجهی‌های اندک ما به‌مرور هیزم آتشی را فراهم می‌سازد که شعله‌های سوزانش را به جان و مال بسیاری از افراد بی‌گناه خواهد انداخت. خطر بخش جدایی‌ناپذیر زندگی ماست، مقابله با مخاطرات و یافتن راه‌های کاهش آثار آنها نیز بخش همیشگی زندگی ما بوده، اما صاحبان کسب‌وکارها و کارآفرینان در کاهش مخاطرات و ایمن‌سازی فعالیت‌ها نقش و مسئولیت بزرگی دارند.