بحث داغ شبکههای اجتماعی
دو بلوط، یکی خوششانس و یکی بدشانس
صدرا محقق
هفته گذشته یکی از خبرهایی که در شبکههای اجتماعی به طور گسترده دستبهدست شد و کاربران زیادی به آن واکنش نشان دادند خبری بود با این تیتر: «قطع درخت برای انتقام از پلیس راه». ماجرای این خبر به این شرح بود: «به گزارش ایرنا، راننده متخلف برای انتقام از پلیس راهور، یک اصله درخت بلوط 400ساله را در جاده باشت به گچساران (استان کهگیلویه و بویراحمد) قطع کرد چرا که ماموران پلیس راهور برخی از مواقع زیر سایه این درخت کهنسال بلوط به کنترل جاده میپرداختند.» انتشار این خبر واکنش بسیار زیاد کاربران را به دنبال داشت. چندی پیش نیز داستان درخت دیگری که آن هم به طور مستقیم با جاده در ارتباط بود در رسانهها و شبکههای اجتماعی بازتاب زیادی داشت. خبر منتشرشده درباره این درخت به این شرح بود: «درخت بلوط ۴۵۰ ساله که در مسیر جادهسازی واقع شده و به دلیل جادهسازی قرار بود قطع شود نجات یافت. فعالان محیطزیست در حومه خرمآباد پیگیر نجات این درخت بودند که بعد از نامهنگاری و اعتراضات موفق به نجات آن شدند. یوسفی، مدیر پروژه آزادراه خرمآباد در نورآباد، در گفتوگو با رسانههای محلی گفته است در طرح اولیه قرار بود درخت قطع شود اما شرکت پیمانکار این جاده و همچنین اداره کل راه و شهرسازی استان تصمیم گرفتند درخت بماند و قطع نشود. این درخت بلوط بین روستاهای دولتشاه و ایواندر در استان لرستان قرار گرفته است و طبق برنامه جدید قرار است بین جاده قدیم و جدید قرار بگیرد.» انتشار خبر این دو درخت بلوط 400 ساله که یکی حاکی از نجات درخت و دیگری حاکی از قطع آن است کاربران زیادی را به واکنش واداشت. هفته گذشته وقتی خبر قطع درخت بلوط 400 ساله برای انتقام از پلیس راه منتشر شد کاربران زیادی متن خبر اولیه آن را که ایرنا منتشر کرده بود در فیسبوک و اینستاگرام و توییتر خود پست کردند، برخی از کاربران نیز جزئیات خبر و همچنین نوع واکنش مسئولان منابع طبیعی و جنگلداری را نقد کردند. رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری باشت، با انتقاد از قطع درخت کهنسال بلوط در هشت کیلومتری شهر باشت در استان کهگیلویه و بویراحمد اعلام کرد: «این درخت کهنسال توسط یکی از رانندگان متخلف که از سوی پلیس راهور این شهرستان جریمه شده بود قطع شد و ماموران یگان حفاظت این اداره به دنبال دستگیری متخلف قطعکننده درخت بلوط هستند.» او همچنین جریمه قطع هر اصله درخت بلوط را 3 میلیون و 500 هزار ریال اعلام کرد. اعلام همین مبلغ جریمه برای قطع درختی 400 ساله با انتقاد شدید کاربران شبکههای مجازی مواجه شد.
کاربری به نام مصطفی در همین باره در فیسبوک نوشت: «جالبه یه درخت 400 ساله رو قطع کنی فقط 350 هزار تومان جریمه داره! واقعا که! حداقل به این درخت با این قدمت باید مثل یه شیء باستانی نگاه کرد. ما یه کوزه صدساله رو پیدا کنیم چقدر قیمتشه؟ حالا اگه 400ساله باشه چقدر؟ 350 هزار تومن؟ به جای افزایش قیمت تغییر کاربری، قیمت جریمه قطع درخت رو افزایش داد.»
کاربری دیگر به نام بهزاد هم در فیسبوک نوشت: «عمق فقر فرهنگی در خود اداره منابع طبیعی و آبخیزداری بیشتره! تاوان 400 سال عمر 350 هزار تومن؟! دستکم مجبورش کنن 400 تا درخت بکاره.»
کاربران زیادی هم به بلایی که به سر این درخت آمد اشاره کردند، به دلیل آنکه پلیس در سایه آن میایستاد! ملیحه از کاربران اینستاگرام با انتشار عکس درخت قطعشده درباره آن نوشت: «گنه کرد در بلخ آهنگری، به شوشتر زدند گردن مسگری! برادرم گناه این درخت بیزبان که در این دهها سال، خشکسالی را تجربه کرده ولی سکوت کرده تا من و تو در سایهاش آسوده باشیم چه بود؟ اینگونه درختان مثل نیاکان و اجداد ما هستند، چه گناهی مرتکب شده که وجودش را تحمل نکردید.»
کاربری دیگر هم در توییتر اینطور انتقاد کرد: «چرا درخت را قطع کرد؟ مگر این درخت بلوط متعلق به راهنمایی و رانندگی بوده؟»
کاربران زیادی هم در شبکههای اجتماعی با انتشار عکس این درخت این بیت شعر را منتشر کردند: «من به فکر خستگیهای پر پرندههام، تو بزن، تبر بزن/ من به فکر غربت مسافرام، آخرین ضربه رو محکمتر بزن...»
کاربری به نام محمدی هم در توییتر نوشت: «درخت چه گناهی کرده بود که به همه سایه میداد، چه پلیس، چه دزد، چه مسافر.»
یکی از کاربران فیسبوک هم این موضوع را از زاویهای دیگر دید و در فیسبوک خود چنین متنی را منتشر کرد: «بعد فکر میکنیم که چرا خدای متعال میفرماید آدمهایی پستتر از حیوان! بعد تعجب میکنیم چرا از آدمنماها هیولاهایی مثل داعش درمیاد! آخر یک آدمنما میاد یک درخت (حالا جوان یا 400سالهاش فرقی نمیکنه) را قطع میکنه چون زیر آن افرادی میایستادند که متخلفین رانندگی را جریمه میکردند؟ انگار بدون این درخت این امکان دیگه وجود نداره. والا هوش یک مرغ کافی بود تا این موجود بدونه کاری که میکنه چقدر حتی برای خودش بیثمر و بینتیجه و بیمعنی است.»
در این بین تعدادی از کاربران هم از زاویه عملکرد پلیس راه موضوع را دیدند و درباره آن مطالبی نوشتند. کاربری با نام فاضل در این باره در فیسبوک نوشت: «وقتی مجری قانون (پلیس راهنمایی) تخلف میکند چه انتظاری از یک شهروند دارید؟ مسئله کمین کردن برای جریمه خودروها همیشه بوده و همه میدانند. متاسفانه این مسئله بیانگر عدم پاسخگویی سیستم به شکایات افراد جامعه است که افراد اعتراض خود را بدینگونه نشان میدهند.»