کارآفرینی برای برخی مثل درس خواندن و کسب علم با مشقت و زحمت و مرارت همراه است. یعنی همان‌گونه که قدیمی‌ترها می‌گویند باید دود چراغ بخوری و عرق بریزی تا بتوانی به جایی برسی. کارآفرینی بی‌زحمت و بدون تلاش و پشتکار شدنی نیست. بی‌شک علاوه بر این‌ها نیاز به هوش و تدبیر و برنامه‌ریزی هم هست. اما هنوز هم برای اختصاص دادن این صفت به فرد باید بر ویژگی‌های دیگری نیز تاکید کرد؛ ویژگی‌هایی که کارآفرین را از فردی که تنها در پی کسب سود است متمایز می‌سازد.

تردیدی نیست که ورود به دنیای کسب‌وکار با تلاش برای کسب سود درآمیخته و اگر فردی به دنبال ایجاد راه‌های سودآوری و ثروت‌اندوزی باشد، عمل مذموم و ناپسندی انجام نداده است. اما عموما ما افرادی را به‌عنوان کارآفرین موردبررسی قرار می‌دهیم که اهدافی فراتر از کسب سود شخصی را دنبال کنند. بسیاری از فعالان اقتصادی را می‌شناسیم که نمی‌توان آن‌ها را کارآفرین نامید. اینکه فردی در جریان کسب‌وکار و ثروت‌اندوزی خود موجبات اشتغال تعدادی را فراهم کرده باشد باعث نمی‌شود او را کارآفرین بنامیم.

کارآفرینان مجموعه اقداماتی را انجام می‌دهند که کسب سود یکی از نتایج آن است. گسترش فضای فعالیت اقتصادی، تقویت بنیه اقتصاد ملی، توسعه فرهنگ کار، انجام بهینه فعالیت‌ها، نوآوری و خلق فرصت‌های جدید و... از ویژگی‌هایی است که یک فعالیت را متمایز می‌سازد. روشن است که مبتکر و گرداننده هر فعالیتی که واجد این خصوصیات باشد به نتایج اقتصادی نیز می‌رسد و البته زمینه اشتغال تعدادی از افراد را هم فراهم می‌سازد. اما در این نوع فعالیت‌ها اهمیت ثروت‌اندوزی دست‌کم به اندازه سایر موارد است. به عبارت دیگر، کارآفرینان واقعی برای کسب ثروت دست به هر کاری نمی‌زنند و عموما برای حفظ فضای فعالیت و اشتغال خود و دیگران هزینه‌های فراوان مادی و معنوی نیز می‌پردازند. همین نکته است که تفاوت آشکاری بین کارآفرینان و سایر فعالان اقتصادی شکل می‌دهد.

در شرایط ویژه اقتصادی که کشور با آن مواجه است، دیده می‌شود که افرادی قانون‌گریز که موجبات گرفتاری‌های فراوانی را در سطوح منطقه‌ای و ملی ایجاد کرده‌اند، برای تطهیر خود از اینکه کارآفرینی کرده‌اند سخن می‌گویند. بی‌توجهی به این موضوع و سوءاستفاده از عنوان کارآفرین علاوه بر بی‌مهری نسبت به کارآفرینان حقیقی، دستاویز لازم برای تبرئه را به دست افرادی می‌دهد که اقدامات فریبکارانه خود را در فضای کسب‌وکار کشور با این عنوان توجیه می‌کنند. وارد شدن به زدوبندهایی که شرایط برابر فعالیت را از بین می‌برد به‌هیچ‌روی با روحیه کارآفرینی سازگاری ندارد. تلاش برای کسب امتیازات ویژه و قانون‌گریزی در فرهنگ کارآفرینان قابل‌پذیرش نیست. کارآفرین با هدف کسب ثروت و گسترش فعالیت خود، فضای رقابت سالم را با دست‌اندازی به منافع عمومی و سلب حقوق دیگران تعویض نمی‌کند. از همین رو فاصله روشن و معناداری بین کارآفرینی و آنچه به نام شارلاتان‌بازی شناخته می‌شود، وجود دارد.

اگر در خبرها می‌خوانیم که یک متهم به فساد اقتصادی طی چند سال به اندازه بخشی از بودجه کل کشور ثروت کسب کرده و اینک که در مقابل محکمه افکار عمومی قرار گرفته، از کارآفرینی خود می‌گوید، لازم است به تفاوت روح و شیوه اقدامات کارآفرینانه و فعالیت‌های متقلبانه توجه کنیم. نگاه مختصری به شیوه زندگی و کار همه کسانی که در کشورهای مختلف کارآفرین شناخته می‌شوند، نشان می‌دهد که قضاوت عمومی در مورد این افراد مثبت و بر این اصل استوار است که آن‌ها در عین کسب ثروت شخصی در خدمت منافع کشور و مردم خود هم بوده‌اند.

این ویژگی صرف‌نظر از فرهنگ، نوع حکومت، ساختار اقتصادی، و عقاید و باورهای عمومی در همه این کشورها تقریبا یکسان است. در هیچ کشوری نمی‌توان فردی را که با زیر پا گذاشتن قانون، دست‌اندازی به منابع عمومی، و ایجاد زدوبند به ثروت دست یافته کارآفرین نامید. این افراد را در بهترین حالت دزدان یقه‌سفیدی می‌نامند که برای کسب ثروت، منافع عمومی، اصول کسب‌وکار سالم، اخلاق و قانون را پایمال کرده‌اند؛ و در این میان هرگز اشتغال تعدادی افراد در دستگاه تجاری آن‌ها، یا ایجاد شرکت‌ها و مجموعه‌های تولیدی و تجاری، مزیت و امتیازی را که یک کارآفرین خلق می‌کند، برای دزدان یقه‌سفید به همراه ندارد.