از نگاه دیگران
لزوم توسعه زیرساخت صنعت هوایی
جدا از صنعت انرژی، خودرو، بانک و گردشگری، صنعت هوانوردی ایران از جمله بخشهایی است که متحمل بیشترین خسارت از تحریمهای سالیان گذشته شد. این صنعت حتی در صورت لغو تحریمها نیز با چالشهای بسیاری مواجه خواهد بود. دههها اعمال ممنوعیت در زمینه فروش هواپیما به ایران و تامین قطعات یدکی، ناوگان هوایی این کشور را فرسوده کرده است. متوسط عمر هواپیماهای این ناوگان دوبرابر میانگین جهانی است که در مواردی امنیت پرواز را تحت تاثیر قرار میدهد. بنیاد بینالمللی امنیت پرواز میگوید: «از سال 1979 تاکنون هزار و 672 نفر در سانحههای هوایی ایران جان خود را از دست دادهاند.»
با توجه به وضعیت امروز این صنعت، تصور اینکه درگذشته ایران دومین ناوگان هوایی امن جهان را در اختیار داشته دشوار است. ناوگانی که در 10 سال هیچ سانحه هوایی در آن اتفاق نیفتاد. اما در حال حاضر دستکم 110 فروند هواپیما به دلیل نیاز به تعمیر و قطعات یدکی زمینگیر شدهاند. تحریمهای سالهای اخیر موجب شد ایران به سوی تولید هواپیما برود. اما ساخت هواپیمای دوموتوره در مقیاس وسیع با مشکلاتی همراه شد.
اما چشمانداز تعدیل تحریمها امید به احیای این صنعت را افزایش داده است. کارشناسان صنعت هوایی میگویند ایران در دهه آینده به صدها فروند هواپیمای جدید نیاز دارد که دستکم 20 میلیارد دلار هزینه خواهد داشت. این کارشناسان در مورد توانایی مالی خطوط هوایی ایران برای خرید این هواپیماها ابراز تردید میکنند. سیدعلی تنکابنی، یکی از مقامات ایرانایر، در گفتوگو با المانیتور این نکته را خاطرنشان کرد که ایرلاینها در تلاشاند از طریق مذاکره با دولت بودجه ویژهای را برای خرید هواپیما به دست آورند. اما تا زمانی که این بودجه تامین شود خرید هواپیماهای دستدوم اجتنابناپذیر خواهد بود.
این در حالی است که تحویل هواپیماهای نو پس از نهایی شدن قرارداد فروش نیز بهسرعت اتفاق نمیافتد و روند آن زمانبر خواهد بود.
البته چالشهای دیگری نیز پیش روی صنعت هواپیمایی وجود دارد که از جمله آنها میتوان به برخی کاستیهای مدیریتی اشاره کرد. امیر تاجیک یکی از کارشناسان این صنعت به المانیتور میگوید: «در دو دهه گذشته مدیریت مطلوبی وجود نداشته و سازمان هوانوردی به برنامهریزی استراتژیک و بلندمدت نیازمند است.» به گفته او، برچیده شدن تحریمها خوب است، اما بهتنهایی نمیتواند به احیای صنعت هوانوردی ایران کمک کند.
از سوی دیگر آموزش، استفاده از تکنولوژی و دانش روز و تجربه کشورهای موفق در زمینه صنعت هواپیمایی نیز اهمیت زیادی دارد. به همین منظور باید الگوهایی که موفقیت آنها به اثبات رسیده را در برنامهریزیهای استراتژیک مورد توجه قرار داد. ایران علاوه بر احیای ناوگان هواپیمایی به توسعه زیرساخت و تاسیسات فرودگاهی نیز نیاز دارد. در صورتی که ایران به دنبال ورود به بازار بینالمللی صنعت هوایی باشد، باید زیرساختها را بهگونهای ارتقا دهد که برای ترانزیت پروازهای خارجی مناسب باشد. ایران کشوری است که در موقعیتی منحصربهفرد در جاده ابریشم قرار گرفته و این مزیت جغرافیایی ایران را در موقعیت مناسبی برای پروازهایی قرار میدهد که از غرب اروپا، شمال آفریقا و آمریکای شمالی به منطقه آسیا پاسیفیک میروند.
با توجه به حضور رقبای منطقهای مانند امارات و قطر ایرویز، ایران باید سرمایهگذاری کلانی در صنعت هوایی انجام دهد.
* مطالب انتخاب شده از منابع خارجی، الزاما بیانکننده دیدگاههای «آتیهنو» نیست