در حالی که بسیاری از کارشناسان معتقدند اقتصاد ایران در آستانه ایفای نقشی فعال‌تر در عرصه اقتصاد جهانی است، استفاده از ظرفیت‌ها و فرصت‌های سرمایه‌گذاری بالقوه، یکی از پیش‌نیازهای اساسی و اولیه است که تقریبا همه اقتصاددانان بر آن تاکید دارند. فرصت‌ها و ظرفیت‌هایی که می‌تواند آهنگ رشد و توسعه اقتصادی کشور را شتاب بیشتری بخشده و سهم افزون‌تری از رفاه و آسایش را به ارمغان آورد. از این رهگذر اما وضعیت صندوق‌های بازنشستگی کشور، که حفظ ارزش دارایی‌های بیمه‌شدگان در آن‌ها اصلی حیاتی است، از اهمیتی به‌مراتب بالاتر برخوردار است. در این میان برخی آمارها حکایت از آن دارند که سازمان تامین اجتماعی به عنوان بزرگ‌ترین صندوق بیمه اجتماعی کشور بالغ بر 60 هزار میلیارد تومان پروژه نیمه تمام دارد که سرمایه‌های ایرانیان خارج از کشور، می‌تواند رونق و جانی دوباره به آن‌ها ببخشد. بنا بر اهمیت این مسئله، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی نشستی با موضوع معرفی توانمندی‌های اقتصادی این وزارتخانه به سفرا و روسای نمایندگی‌های جمهوری اسلامی ایران برگزار کرد. در این همایش که به میزبانی سازمان کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران برگزار شد، کارشناسان و نمایندگان دیپلماتیک کشور در کشورهای خارجی در خصوص ظرفیت‌های اقتصادی مجموعه شرکت‌ها و زمینه‌های جذب سرمایه خارجی از رهگذر هیئت‌های نمایندگی به بحث و تبادل نظر پرداختند.

 

 دولت سرمایه‌گذاری خارجی را تضمین می‌کند

وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی از برنامه‌های دولت برای استفاده از ظرفیت تضمینی سازمان‌های تامین‌اجتماعی و صندوق بازنشستگی کشوری در جذب سرمایه‌گذاری‌های خارجی و سرمایه ایرانیان خارج از کشور در داخل خبر داد. دکتر علی ربیعی با بیان اینکه در دوران پساتحریم شرایط برای ایفای نقش بهتر در عرصه اقتصاد بین‌الملل فراهم است، اظهار داشت: «دولت در نظر دارد شرایطی ایجاد کند تا انتقال سرمایه‌های این گروه از هموطنانمان به داخل کشور تضمین شود.» وی با اشاره به اینکه یکی از مهم‌ترین راه‌های رسیدن به رشد 8 درصدی اقتصاد کشور ایجاد فرصت برای سرمایه‌گذاری‌های خارجی است، ایجاد تحرک و انگیزه برای جذب سرمایه‌گذاری‌های خارجی را بسیار ضروری دانست و افزود: «بر همین اساس دولت باید زیرساخت‌های لازم را در این خصوص فراهم کند.» ربیعی به اهمیت ارائه خدمات فنی و مهندسی برای رشد اقتصادی کشور اشاره کرد و گفت: «سرمایه‌گذاری مقرون‌به‌صرفه در برخی کشورها که بازارهای خوبی دارند از دیگر برنامه‌هایی هستند که نمایندگان جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور باید زمینه اجرایی شدن آن را فراهم کنند. البته این برنامه در صورتی باید دنبال شود که دانش ایرانی به این کشورها منتقل شود.» دکتر ربیعی با بیان اینکه سفیران جمهوری اسلامی ایران مقدمات همکاری با شرکت‌های سرمایه‌گذاری خارجی را فراهم می‌کنند، خاطرنشان کرد: «هم‌اکنون برخی از شرکت‌های خارجی تولیدکننده دارو برای مشارکت در این حوزه و انتقال دانش دارویی ایران به کشور خود اعلام همکاری کرده‌اند.علاوه بر این  برخی شرکت‌های خارجی برای سرمایه‌گذاری در بخش‌های پتروشیمی، مخابرات و فولاد نیز اعلام آمادگی کرده‌اند.»  ربیعی از ارائه بسته‌های اطلاعاتی لازم به سفیران جمهوری اسلامی ایران ظرف هفته‌های آینده خبر داد و تصریح کرد: «اولویت در سه زمینه جذب سرمایه‌گذاری، حضور در خارج و صدور خدمات فنی و مهندسی خواهد بود که اطلاعات آن در کوتاه‌ترین زمان ممکن در دسترس هیئت‌های نمایندگی قرار خواهد گرفت.» ارتباطات موثر، تجارت‌های خرد و کوچک، توریسم‌درمانی و گردشگری دیگر مواردی بود که وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی بر آن‌ها تاکید کرد.

 

 توسعه رفاه اجتماعی، اولویت سازمان تامین‌اجتماعی

مدیرعامل سازمان تامین‌اجتماعی هم در این نشست با تاکید بر ضرورت همراهی تامین منابع مالی خارجی با تکنولوژی روز، توسعه رفاه اجتماعی را از اولویت‌های سازمان دانست که در کنار تاسیس نهادهای مالی مشترک و ارائه کمک‌های فنی و اقتصادی برای استقرار نظام بیمه‌ای در تعاملات بین‌المللی از سوی این سازمان پیگیری می‌شود. دکتر سیدتقی نوربخش با بیان اینکه سازمان تامین‌اجتماعی یک نهاد اجتماعی و اقتصادی است که مطابق با منشور سازمان جهانی کار (ILO) در سطح وسیعی از ماموریت‌های حکمرانی فعالیت می‌کند، اظهار داشت: «کارکرد سازمان تامین‌اجتماعی تنها محدود به پرداخت مستمری و ارائه خدمات درمانی به بیمه‌شدگان نیست، بلکه علاوه بر پرداخت مستمری و تامین درمان، همزمان ارائه‌گر 18 مزیت دیگر مانند بیمه بیکاری، غرامت دستمزد ایام بیماری و بارداری و... است.» دکتر نوربخش با اشاره به برخورداری 8/50 درصد جمعیت کشور از خدمات تامین‌اجتماعی گفت: «13 میلیون بیمه‌شده اصلی که شامل 9 میلیون کارگر و 4 میلیون شاغل آزاد و سایر اقشار است، با احتساب خانواده‌هایشان 34 میلیون بیمه‌شده را تشکیل می‌دهند.» وی با بیان اینکه 5 میلیون مستمری‌بگیر نیز از خدمات متنوع این  سازمان استفاده می‌کنند، سازمان تامین‌اجتماعی را یکی از کامل‌ترین سازمان‌های بیمه‌ای در دنیا عنوان کرد که بیش از 18 نوع خدمت ارائه می‌کند. وی، تصریح کرد: «آنچه سازمان تامین‌اجتماعی از دولت دریافت می‌کند، بودجه نیست بلکه تعهداتی است که دولت باید در قبال  خرید خدمت نسبت به سازمان تامین اجتماعی انجام دهد.» وی اضافه کرد: «در همین زمینه دولت ۷ هزار میلیارد تومان از دارایی‌های سازمان تامین‌اجتماعی را تعیین تکلیف کرد و به این سازمان برگرداند.» نوربخش با بیان اینکه امکان بیمه شدن برای ایرانیان خارج از کشور نیز فراهم شده،  اظهار داشت: «سازمان تامین‌اجتماعی سیستم نرم‌افزاری و زیرساخت‌های لازم برای بیمه ایرانیان مقیم خارج از کشور را آماده کرده که در این زمینه نیازمند همکاری سفرای ایران در خارج از کشور هستیم.» وی در ادامه به معرفی حوزه اقتصادی سازمان تامین‌اجتماعی پرداخت و افزود: «شرکت‌های سرمایه‌گذاری تامین‌اجتماعی (شستا) با سبد سرمایه بیش از 35 هزار میلیارد تومان در بخش‌های اقتصادی کشور فعالیت می‌کنند.» مدیرعامل سازمان تامین‌اجتماعی اظهار داشت: «بانک رفاه کارگران با سرمایه اولیه 4 هزار میلیارد تومان، شرکت سرمایه‌گذاری خانه‌سازی ایران یک هزار میلیارد تومان، املاک و مستغلات این سازمان با ارزش 1500 میلیارد تومان از نمونه توانمندی‌های سازمان تامین‌اجتماعی در حوزه‌های اقتصادی است که ارزش کل سبد دارایی‌های آن را به بیش از 56 هزار میلیارد تومان می‌رساند.» نوربخش اضافه کرد: «حدود 60 هزار میلیارد تومان پروژه نیمه‌تمام در زیرمجموعه واحدهای سرمایه‌گذاری این سازمان وجود دارد که قطعا نیازمند سرمایه‌گذاری خارجی برای تامین منابع است.» 

 

 وزارت خارجه پیگیر دیپلماسی اقتصادی پساتحریم

حسین جابر انصاری، سخنگوی جدید وزارت امور خارجه، که پس از انتصاب به این سمت اولین جلسه کاری خود را تجربه می‌کرد،  با بیان اینکه نشست سفرا و روسای نمایندگان ایران در کشورهای خارجی به ارائه تصویر روشنی از امکانات اقتصادی کشور برای روسای نمایندگی‌ها می‌انجامد افزود: «صادرات کالا، خدمات فنی و مهندسی و جذب سرمایه‌گذاری خارجی سه اولویت اصلی دیپلماسی اقتصادی در دوران پساتحریم است که با همکاری وزارت امور خارجه و مجموعه‌های اقتصادی قابل دست‌یابی است.» سخنگوی وزارت خارجه مدیریت روابط اقتصادی و فراهم کردن تسهیلات لازم برای حضور در عرصه بین‌الملل را دو وظیفه اصلی وزارت خارجه در حوزه اقتصادی برشمرد و اظهار امیدواری کرد که ارتباط دو سویه وزارت خارجه و بخش‌های اقتصادی کشور به رشد و جهش اقتصادی کمک کند.

 

 صندوق‌های بازنشستگی در راس برنامه ششم توسعه

مدیرعامل صندوق بازنشستگی کشوری هم در صحبت‌های خود با بیان اینکه وظایف صندوق بازنشستگی کشوری در حوزه نهادها و سازمان‌های کشوری است، به تفاوت‌های میان صندوق بازنشستگی کشوری و تامین‌اجتماعی اشاره کرد و گفت: «در دهه گذشته هزینه‌های هنگفتی بر این صندوق تحمیل شده و بر همین اساس هم رسیدگی به وضعیت صندوق‌های بازنشستگی و از جمله صندوق بازنشستگی کشوری از محورهای اساسی برنامه ششم توسعه خواهد بود.» به اعتقاد محموداسلامیان کشور ایران در زمینه جذب سرمایه‌گذاری خارجی نیازمند در اختیار داشتن دانش و ایجاد ساختار لازم است. 

 

 استراتژی شستا، صنایع بزرگ و پیشرفته است

مدیر عامل شرکت سرمایه‌گذاری تامین‌اجتماعی (شستا) با بیان اینکه هدف از تاسیس و فعالیت این شرکت حفظ ارزش سرمایه‌های سازمان تامین‌اجتماعی است، گفت: «استراتژی و برنامه‌ریزی شستا حرکت به سمت محصولاتی با ارزش‌افزوده بیشتر و تمرکز بر صنایع با مقیاس بالا و پیشرفته است.» محمدرضا آیت‌الهی با بیان اینکه شرکت سرمایه‌گذاری تامین‌اجتماعی (شستا) یکی از شرکت‌های تابعه سازمان تامین‌اجتماعی است که از سال 1365 فعالیت خود را آغاز کرده، اظهار داشت: «این شرکت دارای 9 هلدینگ است که با استفاده از ارتباطات موثر، زیرساخت کارا، دانش و مهارت نهادینه‌شده و رهبری بازارها، توانسته است در سال‌های اخیر 45 هزار میلیارد تومان سرمایه‌گذاری کند.» وی با اشاره به معلق ماندن برخی از طرح‌ها و فعالیت‌های بین‌المللی شستا، اظهار امیدواری کرد که در دوران پساتحریم‌ این طرح‌ها به سرانجام برسند. وی با مطلوب ارزیابی کردن وضعیت هلدینگ‌های شستا در زمینه انرژی گفت: «شستا تکنولوژی مدرن و در عین حال بومی‌شده در اختیار دارد و این شرکت آمادگی دارد با همکاری سفرا و روسای نمایندگان ایران در خارج از کشور برای سودآوری هلدینگ‌های این شرکت، منابع و فرصت‌های لازم را در اختیار سرمایه‌گذاران خارجی قرار دهد.» 

همچنین در این نشست سفیران جمهوری اسلامی ایران در کشورهای هندوستان، اردن، آفریقای جنوبی، چک و ترکیه به طرح مسائل و ارائه دیدگاه‌های خود در حوزه‌های اقتصادی و نقش هیئت‌های دیپلماتیک کشور در ارتقای جایگاه شرکت‌های اقتصادی تابعه وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی پرداختند. دسترس بودن اطلاعات مربوط به شرکت‌های اقتصادی ایرانی و ظرفیت‌های موجود در این شرکت‌ها، و انجام به‌موقع تعهدات در قبال شرکت‌های خارجی از مهم‌ترین دغدغه‌های سفیران جمهوری اسلامی ایران بود که در این جلسه مطرح شد.