بحث داغ شبکههای اجتماعی
پوتین در تهران
صدرا محقق
یکی از داغترین بحثهای روزهای گذشته در شبکههای اجتماعی فارسیزبان حضور رهبران کشورهای تولیدکننده گاز موسوم به اوپک گازی در تهران بود. این اجلاس سومین اجلاس سران کشورهای صادرکننده گاز بود که با حضور روسای جمهور و نخستوزیران ۹ کشور در تهران برگزار شد. روسای جمهور روسیه، بولیوی، ونزوئلا، عراق، ترکمنستان، نیجریه، گینه استوایی و نخستوزیر الجزایر در این نشست شرکت کردند. این اولینباری است که ایران میزبان اجلاس سران این مجمع میشود. اجلاس این دوره با حضور ۱۷ کشور عضو مجمع گازی (شامل ۱۲ کشور عضو اصلی و پنج کشور عضو ناظر) یکم و دوم آذرماه در سه سطح کارشناسان ارشد، وزرای خارجه و سران کشورها برگزار شد. از همان اولین لحظات شروع این اجلاس، کاربران زیادی در این باره نوشتههای فیسبوکی، توییتری و عکسهای اینستاگرامی منتشر کردند و هرکس از منظر و دیدگاه خود به این موضوع پرداخت. برخی کاربران اهمیت ماجرا را تحلیل میکردند و برخی دیگر به طنز در این باره مطالبی مینوشتند. اما پربحثترین رویداد این اجلاس حضور ولادیمیر پوتین در تهران بود. یک ماه پیش نشریه فوربس فهرستی از قدرتمندترین افراد دنیا منتشر کرد. در این فهرست ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه، برای دومین سال متوالی با پشت سر گذاشتن همه دیگر رهبران جهان همچون باراک اوباما قدرتمندترین رهبر جهان برگزیده و اعلام شد. در همین باره خبرگزاری فرانسه گزارش داد: «در سالی که روسیه توانست کریمه را به خود الحاق کند، نقشی مهم در بحرانهای اوکراین و روسیه داشته باشد و با چین قرارداد مبادلات انرژی باارزش میلیاردها دلار ببندد، ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری این کشور، توانست عنوان قدرتمندترین فرد جهان را در فهرست شخصیتهای پرقدرت جهان به دست آورد.» در چنین شرایطی حضور پوتین در تهران توجه کاربران زیادی را به خود جلب کرد. بخشی از مطالب کاربران در شبکههای اجتماعی در این رابطه به این شرح بود:
برخی از کاربران با انتقاد از شیوه ورود پوتین به تهران و استقبال و محافظت از او در فرودگاه و همچنین مسیر تردد او مطالبی نوشتند. امیر هادی انواری، روزنامهنگار حوزه اقتصادی، در این باره با انتشار عکسی از ماشین بنز اختصاصی رئیسجمهور روسیه که از مسکو به تهران آورده شده بود نوشت: «پوتین اومده ایران نیمتای بالای تهران رو که بستن، اون هیچی. طرف برداشته با خودش ماشین تشریفات و... آورده برای اینور اونور رفتن زمینی تو تهران. رسما داره میگه نیروهای امنیتی ایران نمیتونن تو تهران امنیت آقا رو تامین کنن، این توهینآمیز نیست؟ آقای روسیه کی مهمون اومده تو این مملکت خون از دماغش ریخته؟ جک استراو پا میشه بیمحافظ و بهعنوان توریست میاد ایران، تازه نه تو پایتخت، بلکه کل کشور رو میگرده، خون از دماغش نمیاد. آقا به من برخورده... واقعا به نظرم و هرجا که بهش مربوطه، یه واکنش نشون بده. ما ماشین نداریم تو این مملکت که ماشین میاری با خودت؟»
این نوشته هم با استقبال و توجه کاربران زیادی مواجه شد و هم انتقادات فراوانی را به دنبال داشت. کاربران زیادی در این باره نوشتند که شیوه محافظت و تشریفات استقبال از رهبرانی همچون پوتین و اوباما در همه جای دنیا به همین شکل است. یکی از کاربران فیسبوک با اشاره به همین مطلب انواری با انتشار عکسهای خودروی بنز پوتین در شانگهای چین، نیویورک آمریکا، پاریس فرانسه و لندن انگلستان در فیسبوک نوشت: «پوتین و اوباما و پاپ هرجایی که میرن اتومبیل و تیم حفاظتی خودشون رو میبرن. تیم حفاظتی رئیسجمهور روسیه این ماشین رو نه فقط به ایران که به آمریکا و چین هم برده، ایران که از آمریکا و چین قدرتمندتر نیست، هست؟ عکس همین ماشین رو، که برای جابهجایی پوتین به فرودگاه جان اف کندی آمریکا و فرودگاه پکن بردن، میتونید ببینید. بستن خیابون هم لزوما ربطی به پوتین نداره، قبلا هم برای اجلاس سران کشورهای اسلامی و کشورهای عضو جنبش عدم تعهد کل شهر رو برای چند روز تعطیل کردن، درباره این کنفرانس که فقط مدارس مناطق 1 و 2 و 3 رو تعطیل کردن. امروز حتی جلوی سالن اجلاس سران که محل کنفرانس بود بسته نبود، فقط پلیس زیاد بود.»
یکی دیگر از کاربران فیسبوک سفر پوتین به تهران را از زاویه سیاسی دیده و نوشته: «از فضایل این برادر پوتین یکی هم این است که سفرش به تهران موجب خشنودی همزمان همه جناحها شده است. ایکاش پوتین هرروز به تهران بیاید تا این دو جناح هرروز موردی برای توافق داشته باشند.»
کاربری دیگر به نام فرشاد هم در توییتر نوشت: «تو شرایطی که قریب به نصف دنیا از دست عملیات و تهدیدات داعش تعطیله، آوردنِ پوتین به تهران جیگر شیر میخواد، شما بگید نه، اما من میگم این یعنی امنیت.»
سینا هم در فیسبوک به نظم و ترتیب گرفتن پروازها در فرودگاه مهرآباد همزمان با سفر پوتین اشاره کرد و نوشت: «یعنی حتما باید دهتا هواپیمای خارجی تو فرودگاه مهرآباد باشه تا پروازها بدون تاخیر و همه چیز منظم انجام شه؟ چه کردن پوتین و هیئت همراه! با دوتا هواپیما اومدن.» در این باره مطالب طنز هم کم نوشته نشد، مثل این توییت کاربری به نام درویش: «به نظرم تا پوتین تو ایرانه باید ببندیمش تحویلش بدیم به دولت ترکیه، به جاش عوامل سازنده سریالهای ترکیه رو بگیریم بندازیمشون تو چرخگوشت.»
برخی کاربران هم به حادثه زدن یک جنگنده ارتش روسیه توسط ارتش ترکیه در فردای روز سفر پوتین به تهران پرداختند و در این باره نوشتند. یکی از کاربران کل این حادثه و نزدیکی روسیه به تهران را به شکل سریالهای ترکیهای تحلیل کرد و به طنز نوشت: «سریال ترکی: ترکیه ریلیشن داره با اوباما، با داعش رابطه پنهانی داره، عاشق اروپاست به ایران پیام محبت میده، دیروزم که خنجر از پشت زد به پوتین.» اشاره این کاربر به تعبیر رئیسجمهور روسیه بود از زدن جنگنده این کشور توسط ترکیه، که از آن با عنوان از پشت خنجر زدن به روسیه تعبیر کرده بود.