بهبود
فقط سردرد نشانه سینوزیت نیست!
دکتر ابراهیم رزمپا - متخصص و جراح گوش و حلق و بینی و عضو هیئتعلمی دانشگاه علوم پزشکی تهران
بسیاری از مردم هنگامی که دچار سردرد میشوند علت آن را سینوزیت میدانند، اما سردرد تنها نشانه سینوزیت نیست و علائم دیگری هم دارد. سینوزیت بیماری شایع و آزاردهندهای است و بسیاری از مردم گرفتار آن هستند از این رو اگر میخواهید بدانید به سینوزیت مبتلا هستید یا نه باید از علائم و نشانههای آن آگاهی پیدا کنید. دانستن اینکه اصلا سینوزیت چیست و چرا به آن مبتلا میشویم هم به شما کمک میکند برای پیشگیری و درمان بهموقع راهکارهای لازم را به کار بگیرید.
سینوزیت چیست؟
در اطراف بینی، گونه و حتی روی پیشانی فضاهای کوچکی مملو از هوا وجود دارد که اصطلاحا به آنها سینوس گفته میشود. این حفرههای کوچک پوشش سلولی و نرمی دارند که به آن مخاط میگویند و در حالت معمول ترشحات اندکی دارد که از طریق بینی یا حلق تخلیه میشوند. وقتی فردی به سینوزیت مبتلا میشود، غشاهای مخاطی بینی، گلو و خود سینوس ملتهب و متورم میشوند و راه خروج ترشحات گرفته و دهانه خروج سینوس بسته و مستعد عفونت میشود. سینوزیت حاد معمولا سه تا هشت هفته طول میکشد در حالی که سینوزیت مزمن دوره طولانیتری دارد.
علائم و نشانههای آن کدام است؟
گرفتگی بینی، ترشحات سبزرنگ بینی، درد در صورت یا دندانها، درد چشمها، سردرد و سرفههای شبانه. در مواردی تب، بیحالی، بوی بد دهان و گلودرد هم دیده میشود. سینوزیت معمولا به دنبال یک سرماخوردگی که پس از ۷-۵ روز خوب نشده یا بدتر شده است دیده میشود. تشخیص سینوزیت مزمن کمی سختتر است. در سینوزیت مزمن علائمی که ذکر شد به شکل خفیفتر اما طولانیتری وجود دارند و در افرادی که آلرژی دارند شایعتر است.
چرا به سینوزیت مبتلا میشویم؟
سینوزیت یا التهاب سینوسها معمولا زمانی رخ میدهد که حداقل یکی از سه حالات زیر رخ دهد:
۱- منفذ سینوسها بسته شود.
۲- مژکهای سلولهای مخاطی که باعث حرکت موکوس به خارج از سینوس میشوند درست کار نکنند. (موکوس مادهای است که توسط غدههای مخاطی ترشح میشود، سطح غشاهای مخاطی را پوشانده است و حالتی لغزنده دارد.)
۳- مقدار زیادی موکوس تولید شود.
هر ترکیبی از حالات فوق میتواند باعث سینوزیت شود. درواقع دلیل بروز سینوزیت سینوسها حفرههای بستهای هستند که روزنه (مجرای) کوچکی به سوی بینی دارند. 10 هزار لیتر هوایی که روزانه استنشاق میکنیم، قبل از اینکه وارد این مجراها شوند، ابتدا توسط بینی تصفیه، گرم و مرطوب میشوند. هنگامی که مخاط بینی گرفتگی پیدا میکننند هوا دیگر داخل سینوسها نمیشود، بنابراین به محل مناسبی برای رشد باکتریها و ایجاد عفونتهای گوناگون تبدیل میشود.
برخی عوامل باعث بسته شدن منافذ سینوسها میشود و به دنبال آن سینوزیت رخ میدهد مانند:
* زکامی که خوب مداوا نشده است (5 تا 10 درصد زکامهایی که در درمان آنها بیتوجهی شده به سینوزیت تبدیل میشوند).
* عوامل محیطی مثل سرما، هوای مرطوب یا خیلی خشک (فضای بسیار گرم، هوای راکد اتاق و...)، تغییرات اقلیمی شدید، آلودگی هوا و...
* آلرژی به تمام مواد حساسیتزا (موی گربه، حشرات و...) هم میتوانند موثر باشد.
* عفونت دندان: دندانهای آسیا و پیشین فک بالایی نزدیک به سینوسهای فکی آروارهای هستند. دو حالت وجود دارد؛ یا دندان عفونت دارد، یا با آمالگامی پر شده است که قسمتی از آن وارد یکی از مجاری سینوسی آروارهای شده است. در صورت احتمال چنین پیشامدی حتما با دندانپزشک مشورت کنید.
برای پیشگیری چه باید کرد؟
*عفونتهای راههای هوایی و آلرژیها را بهخوبی درمان کنید.
*از سیگار کشیدن و آلودگیهای محیطی اجتناب کنید.
*از دمای بالا یا پایین (تغییرات شدید دمای محیط) پرهیز کنید، چراکه باعث افزایش درد سینوسها میشود.
*از آنجا که رطوبت باعث رقیق شدن موکوس و راحتتر تخلیه شدن آن میشود بهتر است از بخور استفاده کنید تا سینوسهایتان مرطوب بماند.
*مایعات فراوان مصرف کنید.