دیدارهای راهبردی در تهران
منصور اولی
سران کشورهای شرکتکننده در اجلاس گازی تهران به همراه هیئتهای همراهشان دیدارهای جداگانهای با رهبر معظم انقلاب داشتند. روسای جمهور ترکمنستان، ونزوئلا، نیجریه، عراق و نخستوزیر الجزایر دیدارهای جداگانهای داشتند که طی آن مسائل جهانی، منطقهای و روابط دوجانبه با ایران و زمینههای همکاری میان کشورهای اسلامی بررسی شد. یکی از این دیدارها که بسیار مورد توجه رسانههای خارجی هم قرار گرفت، دیدار دوشنبه هفته گذشته ولادیمیر پوتین با رهبر معظم انقلاب بود. پوتین به محض ورود به تهران به دیدار رهبر معظم انقلاب شتافت. پایگاه اطلاعرسانی دفتر مقام معظم رهبری گزارشی از این دیدار منتشر کرد. طبق این گزارش، رهبر معظم انقلاب در دیدار ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه، با استقبال از گسترش بیشتر همکاریهای «دوجانبه، منطقهای و بینالمللی» از حضور تاثیرگذار مسکو در مسائل منطقهای بهویژه سوریه تمجید کردند و افزودند: «نقشه بلندمدت آمریکا برای منطقه به زیان همه ملتها و کشورها بهویژه ایران و روسیه است و باید با هوشمندی و تعامل نزدیکتر آن را خنثی کرد.» رهبر انقلاب اسلامی در این دیدار که حدود دو ساعت به طول انجامید، آقای پوتین را شخصیت برجستهای در دنیای امروز خواندند و با تشکر از تلاشهای این کشور در موضوع هستهای افزودند: «این مسئله به یک سرانجامی رسیده است، اما ما هیچ اعتمادی به آمریکا نداریم و با چشمان باز رفتار و عملکرد دولت آمریکا را در این قضیه زیر نظر داریم.» ایشان با اشاره به جدیت آقای پوتین و مسئولان جمهوری اسلامی ایران برای گسترش روابط دوجانبه خاطرنشان کردند: «سطح همکاریها ازجمله در مسائل اقتصادی میتواند بسیار بیشتر از سطح فعلی توسعه یابد.» حضرت آیتالله خامنهای با اشاره به همکاری مناسب تهران-مسکو در عرصههای سیاسی-امنیتی، مواضع رئیسجمهور روسیه بهویژه در یک سال و نیم اخیر را در مسائل مختلف بسیار خوب و مبتکرانه خواندند و افزودند: «آمریکاییها همیشه تلاش میکنند رقبای خود را در موضع انفعال قرار دهند، اما شما این سیاست را خنثی کردید.» ایشان تصمیمات و اقدامات مسکو در موضوع سوریه را موجب افزایش اعتبار منطقهای و جهانی روسیه و شخص آقای پوتین برشمردند و افزودند: «آمریکا در نقشهای بلندمدت درصدد است با تسلط بر سوریه و سپس گسترش کنترل خود بر منطقه، خلا تاریخی تسلط نداشتن بر غرب آسیا را جبران کند، که این نقشه تهدیدی برای همه ملتها و کشورها بهویژه روسیه و ایران است.» رهبر انقلاب تاکید کردند: «آمریکاییها و دنبالههای آنها در مسئله سوریه درصددند اهداف تحققنیافته خود را از راه نظامی در عرصه سیاسی و پای میز مذاکره محقق کنند، که باید با هوشمندی و از موضع فعال جلوی این کار را گرفت.» حضرت آیتالله خامنهای اصرار آمریکاییها را بر رفتن بشار اسد، رئیسجمهور قانونی و منتخب مردم سوریه، ازجمله نقاط ضعف سیاستهای اعلامی واشنگتن دانستند و افزودند: «رئیسجمهور سوریه در انتخاباتی سراسری رای اکثر مردم سوریه را با دیدگاههای سیاسی، مذهبی و قومی مختلف به دست آورده و آمریکا حق ندارد این رای و انتخاب مردم سوریه را نادیده بگیرد.» رهبر انقلاب تاکید کردند: «درباره سوریه هر راهحلی باید با اطلاع و موافقت مردم و مسئولان این کشور دنبال شود.» ایشان کمکهای باواسطه و بیواسطه آمریکا را به گروههای تروریستی ازجمله داعش از دیگر نقاط ضعف آشکار سیاستهای آمریکا خواندند و افزودند: «همکاری با کشورهایی که بهخاطر حمایت از تروریستها اعتباری در افکار عمومی منطقه و جهان ندارند نشان میدهد آمریکاییها دیپلماسی شرافتمندانه ندارند.» حضرت آیتالله خامنهای تاکید کردند: «به همین علت ما بهجز مسئله هستهای (که البته آن هم دلایل خاص خود را دارد)، نه درباره سوریه و نه در هیچ موضوع دیگری با آمریکا مذاکره دوجانبه نداریم و نخواهیم داشت.»
رهبر انقلاب اسلامی حل صحیح موضوع سوریه را بسیار مهم و در آینده منطقه تاثیرگذار برشمردند و خاطرنشان کردند: «اگر تروریستهایی که این جنایات را در سوریه مرتکب میشوند سرکوب نشوند، دامنه فعالیتهای مخرب آنها به آسیای میانه و مناطق دیگر گسترش خواهد یافت.» در این دیدار رئیسجمهور روسیه نیز با اشاره به تجربیات ارزشمند رهبر انقلاب اسلامی و ابراز خشنودی از دیدار با ایشان گفت: «توسعه روابط دو کشور ازجمله در عرصه فناوری، هوافضا و تکنولوژیهای پیشرفته شتاب بیشتری یافته و ما بسیار خرسندیم که با جمهوری اسلامی ایران در موضوع امنیت و حلوفصل بحرانهای منطقهای و جهانی همکاری بسیار فعالی داریم.» پوتین، جمهوری اسلامی را کشوری مستقل، استوار و با دورنمایی بسیار خوب ارزیابی کرد و گفت: «شما را متحدی مطمئن و قابلتکیه در منطقه و جهان میدانیم.» رئیسجمهور روسیه گفت: «ما متعهدیم که برخلاف برخی به شرکایمان از پشت خنجر نزنیم و هیچوقت در پشت پرده اقدامی بر ضد دوستانمان انجام ندهیم و اگر اختلافی هم داشته باشیم، با صحبت به تفاهم برسیم.» پوتین مواضع دو کشور در موضوع سوریه را بسیار نزدیک خواند و با اشاره به اهمیت فراوان همکاریها در این زمینه گفت: «ما نیز تاکید داریم که حل بحران سوریه فقط از طریق سیاسی و پذیرش رای مردم این کشور و خواست همه اقوام و گروههای سوری امکانپذیر است و هیچکس حق ندارد نظر خود را به مردم این کشور تحمیل کند و بهجای آنها درباره ساختار حکومت و سرنوشت رئیسجمهور سوریه تصمیم بگیرد.» رئیسجمهور روسیه تاکید کرد: «همانطور که جنابعالی فرمودید، آمریکاییها میخواهند اهداف محققنشده خود را در میدان درگیریهای سوریه پای میز مذاکره پیگیری کنند و ما مراقب این مسئله هستیم.» ولادیمیر پوتین با تاکید بر ادامه حملات این کشور به گروههای تروریستی در سوریه، همکاری و همفکری تهران- مسکو را درباره روند حل سیاسی مسئله سوریه کاملا ضروری خواند و گفت: «کسانی که در جهان ادعای دموکراسی دارند نمیتوانند با انتخابات در سوریه مخالفت کنند.»