printlogo


قاعده بازی
فرهنگ ضد داوری و پیشرفت
هوشنگ نصیرزاده

علی‌رضا فغانی در دیدار فینال جام باشگاه‌های جهان سوت می‌زند. این خبر شاید یکی از عجیب‌ترین‌ها در نوع خودش باشد. مخصوصا در روزهایی که داوری فوتبال در ایران بسیار تحت‌فشار است و هرکدام از داورها ازجمله علی‌رضا فغانی به دلیل اشتباهاتشان در طول مسابقات مدام محروم می‌شوند. شاید دلیل سوت زدن علی‌رضا فغانی در فینال مسابقات جام باشگاه‌های جهان با یک دودوتا چهارتای ساده مشخص شود. فغانی بهترین داور قاره آسیا در سال 2015 بوده و در مسابقاتی که به میزبانی ژاپن برگزار می‌شود طبیعی است که سهم قاره آسیا پررنگ‌تر از فقط میزبان دیده شود و به همین دلیل قضاوت هم به آسیا می‌رسد. اما برخی اوقات اتفاقاتی رخ می‌دهند که قابل‌درک نیستند. اینکه چطور می‌شود یک داور در آسیا بهترین باشد اما در مسابقات لیگ داخلی یک خطای هند ساده را اشتباه ببیند. هرچند قسمتی بزرگ از اشتباهات داور مربوط به خودش است اما بزرگ‌ترین مسئله در مورد فغانی و ایران ماجرایی کاملا فرهنگی است. در ورزش ایران یک روح بزرگ داورستیز وجود دارد. روحی که در همه ورزش‌ها خودش را نشان می‌دهد. روحیه‌ای که می‌خواهد بگوید همه‌جا حق ما را خورده‌اند و حقمان را پایمال کرده‌اند. من بیشتر قسمت مربوط به ورزش را بررسی می‌کنم و به سایر جنبه‌های آن کاری ندارم. اما ورزش ایران داورستیز است. در کشتی، در بوکس، در والیبال و... متاسفانه ورزشکاران و صاحبان باشگاه و حتی طرفداران برای اشتباهات عوامل باشگاه حق قائل‌اند، اما داور را از جنبه انسانی نگاه نمی‌کنند. داور نه کامپیوتر است، نه هواپیما و نه چیز اتوماتیک. داور انسان است و اشتباه می‌کند اما روح داورستیزی ایران این مسئله را نمی‌پذیرد. 
از ماجرای کشتی عبدولی مثالی بزنم. اگر روزهای شکست عبدولی را به خاطر داشته باشید همه از حق‌خوری گفتند و حتی یک کارشناس پیدا نشد که بگوید برای اتفاقی که رخ داده قانونی هم وجود دارد. در کشتی مقرراتی وجود دارد که براساس آن اگر یک کشتی‌گیر حتی امتیاز برتر را هم داشته باشد اما در طول کشتی کم‌تحرک باشد بازنده است. هیچ کارشناسی در هیچ برنامه و روزنامه‌ای نگفت که چنین قانونی وجود دارد.
مضاف به اینکه روح داورستیزی در بازی‌های ملی به کمک فدراسیون‌ها هم می‌آید. فدراسیونی که نتیجه نگرفته می‌گوید که داوری‌ها سبب اصلی نتیجه نگرفتن بوده است. اشتباهاتی که به خاطر آن‌ها ضرر کرده‌ایم را می‌گوییم اما هیچ‌وقت نمی‌گوییم که با گل آفساید به جام جهانی رفته‌ایم یا فلان مدال المپیک را گرفته‌ایم.
سوت زدن علی‌رضا فغانی در رده جهانی هرچند ممکن است تحلیل‌های بسیاری داشته باشد اما اشتباهات او در لیگ برتر و قضاوت‌های بین‌المللی‌اش به نظر بازتابی از روح داورستیزی در ورزش ایران است.