در صورت سرمایهگذاری و بهکارگیری سیاستهای مناسب
ایران بازیگر کلیدی گردشگری خاورمیانه میشود؟
در منطقه آشوبزده خاورمیانه، که هرروز درگیر تنش جدیدی میشود، کشورهایی که به لحاظ سنتی قطب گردشگری به شمار میرفتند، یکی پس از دیگری از صدر فهرست کشورهایی که بیشترین گردشگر را به خود جذب کردهاند، کنار میروند. ترکیه نمونه بارزی از این کشورهاست که در چند سال اخیر با توجه به وقایع تروریستی و درگیریهای خیابانی و انفجارهای متعدد، شمار زیادی از گردشگران خود را از دست داده است. اما با وجود تنشهای منطقهای، ایران چشمانداز امیدوارکنندهای برای جذب شمار بیشتری از گردشگران دارد. ایران تنها کشور منطقه است که از تنشهای سالهای اخیر در امان مانده و همچنان منابعی غنی از آثار باستانی و تاریخی در اختیار دارد. عدم سرمایهگذاری مناسب در صنعت گردشگری و مرمت آثار باستانی و همچنین تبلیغ برای جذب گردشگران ازجمله عواملی است که در ترکیب با تحریمها و خروج ایرلاینهای بینالمللی از ایران، کاهش شمار گردشگران را در دهههای اخیر به همراه داشته است. اما پیشبینی میشود در صورت مدیریت صحیح، سرمایهگذاری زیرساختی و تبلیغ مناسب، ایران به یک بازیگر کلیدی در صنعت گردشگری خاورمیانه تبدیل شود.
در گزارش روندهای جهانی موسسه بازار گردشگری آمده است که ایران به لطف برخورداری از فرهنگ و تاریخی منحصربهفرد شاهد رشد قابلتوجهی در صنعت گردشگری خواهد بود. در این گزارش به پتانسیل بالای گردشگری در ایران ازجمله در زمینه تاریخی و فرهنگی اشاره شده و پیشبینی شده که ایران «بازیگری کلیدی» در صنعت گردشگری خاورمیانه خواهد بود. این در حالی است که ایران با دارا بودن 19 مکان ثبتشده در فهرست میراث جهانی یونسکو بیشترین تعداد آثار ثبتشده در این فهرست را در بین کشورهای خاورمیانه دارد. در این گزارش همچنین به جاذبههای گردشگری عجیب و غیرمنتظره ایران ازجمله 19 مکان مناسب برای اسکی، پیادهروی، کوهنوردی و پرندهنگری اشاره شده است. کارولین برمنر، از موسسه یورومانیتور که این گزارش را تهیه کرده، میگوید: «قطعا تقاضای محققنشده برای سفر به ایران وجود دارد و این کشور در مکانی قرار گرفته که ارتباطات هوایی خوبی با آفریقا، اروپا و آسیا دارد. بنابراین انتظار داریم تعداد سفر گردشگران به این کشور رشد قابلتوجهی داشته باشد.» در همین حال شرکتهای بینالمللی گردشگری و هتلسازی که دیگر با مانع تحریمها علیه ایران مواجه نیستند، در حال بررسی گزینههای ورود به بازار ایران هستند. برای مثال، شرکت آکور هتلز فرانسه قراردادی با گروه مالی گردشگری ایران برای ساخت دو هتل در نزدیکی فرودگاه امام خمینی منعقد کرده است. گروه هتلهای زنجیرهای روتانا نیز پروژههایی در شهرهای تهران و مشهد دارد. شرکت اورینت استی سوئیس نیز اخیرا یک سرویس اقامتی در ایران راهاندازی کرده که خدمات جایابی و اجاره محل اقامت برای گردشگران متقاضی سفر به ایران را ارائه میدهد.
گام مثبت لغو ویزا
این در حالی است که تصمیمهایی در مورد لغو ویزای ورود مسافران خارجی برخی کشورها و تلاش برای سرمایهگذاری و رونق کسبوکار گردشگری اتخاذ شده است. نیویورکپست در گزارشی در این زمینه مینویسد: «ایران خود را برای روبهرو شدن با موج جدید گردشگران خارجی آماده میکند.» این نشریه از «سونامی گردشگران» سخن میگوید. تحلیلگران میگویند افزایش تقاضا برای سفر به ایران یکی از نتایج سیاست دولت در تعامل با جامعه بینالمللی و کاهش تنشها پس از اجرای توافق هستهای است. نیویورکپست همچنین با نقل سخنان رئیس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری درباره رشد گردشگری ایران پس از این توافق و شادمانی صنعت گردشگری به خاطر لغو تحریمها، از قول وی نوشته است: «از به نتیجه رسیدن مذاکرات هستهای، هیچ حوزهای به اندازه حوزه گردشگری متاثر نخواهد شد؛ به همین دلیل خبر توافق هستهای و رفع تحریمها هیچ مجموعهای را به اندازه فعالان گردشگری خوشحال نکرده است.» این گزارش در ادامه میافزاید: «با وجود اینکه سهم گردشگری در اقتصاد ایران تنها 2 درصد است اما دولت گامهایی در جهت لغو ویزا برای مسافران برخی کشورها برداشته که میتواند کمک بزرگی در جهت افزایش شمار گردشگرانی باشد که خواستار سفر به ایران هستند. این در حالی است که هزینه سفر و اقامت در ایران در مقایسه با برخی کشورهای منطقه به مراتب پایینتر است و این نکته نیز در افزایش انگیزه گردشگران نقش مهمی ایفا میکند.»
همراهی کشورهای خارجی
این در حالی است که پس از توافق هستهای و تلاش دولت ایران برای بهبود روابط با جامعه بینالمللی، برخی از کشورها قوانین مربوط به هشدار سفر به ایران را تعدیل و یا لغو کردند. این روند که به دنبال رویکرد مصالحهجویانه دولت روحانی به جهان ایجاد شده، نقش پررنگی در افزایش تعداد گردشگرانی دارد که به ایران سفر میکنند.
البته کشورهایی مانند آمریکا همچنان درباره سفر به ایران هشدار میدهند، اما نیویورکپست در این زمینه مینویسد: «بسیاری از گردشگران آمریکایی که به ایران سفر کردهاند، از مهماننوازی مردم ایران شگفتزده شدهاند. برای مثال کارن بیتریس، گردشگر اهل نیویورک، فروردینماه گذشته سفری به ایران داشت و پس از بازگشت، یادداشتی نوشت تا از ترسها و نگرانیهای بیهودهای که پیش از سفر به ایران درگیر آنها بود سخن بگوید. هدف او از نوشتن این یادداشت ترغیب دیگر گردشگران برای سفر به ایران بود.» در همین حال، گزارش نیویورکپست خطاب به گردشگران خارجی اضافه میکند: «اگر همچنان علاقهمند به بازدید از ایران هستید دیدنیهای فراوانی پیشروی شماست. این گزارش همچنین از جاذبههای معماری اصفهان و تختجمشید یاد کرده است.» این گزارش خاطرنشان کرده است: «تعداد زیادی شرکت گردشگری آمریکایی وجود دارد که گروههای مختلفی را برای سفر به ایران مدیریت میکنند اما بیشتر برای غیرآمریکاییها!» نیویورکپست اضافه کرده است: «تنها 14 درصد از 25 تور گردشگری ایران که در سالهای 2013 و 2014 از آمریکا رهسپار ایران شدند، متشکل از گردشگران آمریکایی بودند.» در همین حال برخی کارشناسان پیشنهاد میکنند ایران از تجربه موفق کشورهایی مانند ترکیه یا دبی، که سالها قطب گردشگری منطقه به شمار میرفتند، استفاده کند و با بهکارگیری سیاستهای مشابه، به صنعت گردشگری جان تازهای ببخشد. به گفته آنها رونق صنعت گردشگری گامی موثر در جهت فاصله گرفتن اقتصاد ایران از منابع نفتی و افزایش درآمد است.
منبع:نیویورکپست