printlogo


دیدگاه
725 هزار ایرانی در سال سوخته‌اند
دکتر کامران آقاخانی - متخصص پزشکی قانونی و استاد دانشگاه علوم پزشکی ایران

سوختگی تنها یک حادثه نیست، باید آن را یک فاجعه برای قربانی آن و نیز خانواده وی دانست. زمانی که فردی می‌سوزد، نه‌تنها خود وی برای سال‌ها درگیر مشکلات و ناتوانی‌های آن می‌شود، بلکه خانواده و اطرافیان او نیز درگیر مشکلات خواهند شد.
سوختگی یکی از علل اصلی ناتوانی و مرگ‌ومیر در جهان است که عوارض اقتصادی و اجتماعی وخیمی به همراه دارد. مطالعات انجام‌شده نشان می‌دهند که حوادث از مهم‌ترین مشکلات مرتبط با سلامت در جوامع مختلف هستند و سوختگی از شایع‌ترین آن‌ها محسوب می‌شود.
در مرگ‌ومیر ناشی از حوادث در ایالات‌متحده آمریکا، سوختگی سومین علت مرگ‌ومیر بعد از تصادفات و غرق‌شدگی است و در ایران، سوختگی ششمین علت مرگ‌ومیر ناشی از حوادث به شمار می‌رود. در ایران سالانه قریب به 725 هزار حادثه منجر به سوختگی رخ می‌دهد که متاسفانه تعداد قابل‌توجهی از این افراد با وجود دریافت کلیه خدمات پزشکی فوت می‌کنند و بسیاری دیگر از آن‌ها دچار مشکلات و عوارض دائمی می‌شوند.
با توجه به گزارش‌های موجود، میزان مرگ‌ومیر در بیماران دچار سوختگی بستری‌شده در بیمارستان‌های کشورمان بسیار بیشتر از کشورهای توسعه‌یافته است.
از سوی دیگر، قربانیان سوختگی به علت ناتوانی‌هایی که برایشان ایجاد می‌شود، شغل خود را از دست می‌دهند و به‌نوعی سربار خانواده و جامعه می‌شوند. اگر سوختگی در ناحیه صورت رخ دهد «اِسکارها» و جوشگاه‌های ایجادشده باعث بروز بدشکلی در ظاهر این افراد می‌شود و این امر نیز موجب خروج چنین افرادی از جامعه و از دست دادن موقعیت‌های اجتماعی مانند شغل، ازدواج و... می‌شود.
در بسیاری از موارد سوختگی های شدید زمانی که فردی دچار سوختگی می‌شود، درمان‌های طبی و جراحی بسیار طولانی و پرهزینه نیز نمی‌تواند وی را به شرایط عادی برگرداند.
از این رو همانند سایر بیماری‌ها و حوادث که همیشه «پیشگیری بهتر از درمان است» در سوختگی نیز بهترین و عاقلانه‌ترین کار پیشگیری از رخ دادن چنین اتفاقاتی است. درواقع پیشگیری از سوختگی بسیار کم‌هزینه‌تر و موثرتر از درمان آن است.
به طور مثال، یکی از مهم‌ترین اجزای وسایل گازسوز که ضرورتا هر وسیله گازسوزی باید واجد آن باشد، ترموکوپل است. ترموکوپل وسیله‌ای است که در صورت خاموش شدنِ شعله وسیله گازسوز طی چند ثانیه جریان گاز را قطع می‌کند. برای مثال اگر غذایی روی شعله گاز سر برود و شعله گاز خاموش شود، ترموکوپل طی چند ثانیه جریان گاز را قطع می‌کند. این اتفاق در زمان قطع گاز نیز رخ می‌دهد، به‌طوری که اگر گاز شهری به هر علت قطع شود در زمان وصل مجدد جریان گاز، ترموکوپل عمل می‌کند و در عین حال که شیر گاز باز است، جریان گاز قطع می‌شود و دیگر گازی وارد محیط نمی‌شود. درواقع این دستگاه کوچک می‌تواند جان بسیاری از افراد خانواده را نجات دهد و مانع بروز فاجعه در خانواده شود.
آمار نشان می‌دهد که تعداد قابل‌توجهی از بیماران بستری‌شده در مراکز سوانح و سوختگی، به علت تجمع گاز در محیط منزل و انفجار ناگهانی آن دچار سوختگی شده‌اند که صد البته این حادثه قابل‌پیشگیری بوده است. قاعده کلی استاندارد این است که هر وسیله گازسوز الزاما واجد ترموکوپل باشد، بنابراین در زمان خرید وسایل گازسوز مانند اجاق‌گاز، بخاری و آبگرمکن گازی دقت کنیم که حتما ترموکوپل داشته باشند. یادمان باشد پیشگیری بسیار ساده‌تر و ارزان‌تر از درمان است.