یادداشت سه
برنامه راهبردی، ضرورتی پیشگیرنده و پیشبرنده
فرشید یزدانی - کارشناس تامیناجتماعی
سند برنامه راهبردی سازمان تامیناجتماعی، پس از یک سال و نیم تلاش جمعی و در یک فرایند مشارکت گسترده در ستاد و صف در روز پنجشنبه 24 دیماه 94 توسط دکتر علی ربیعی، وزیر کار، تعاون و رفاه اجتماعی، و دکتر سیدتقی نوربخش، مدیرعامل سازمان، رونمایی شد. سندی که موید نقشه راه پنج سال آینده این سازمان است. این سند بهعنوان تجربهای متفاوت در تدوین برنامههای راهبردی، از سطوح کلان برنامه تا سطح عملیاتی را دربرمیگیرد. در فرایند تدوین تلاش شده ضمن بهرهمندی از حداکثر دانش سازمانی، از ظرفیتهای دانشگاهی نیز بهرهمندی درخوری صورت گیرد. شورای علمی که با حضور اساتید دانشگاه در کنار شورای عالی برنامههای راهبردی به صورت مستمر تشکیل میشد، نماد این جهتگیری است. نظر و عمل هم در روش و هم در محتوا در این برنامه با یکدیگر پیوند خوردهاند و اکنون این برنامه در مرحله اجراست. این برنامه در یک رویکرد کلان دو کارکرد اصلی و البته همسو دارد؛ کارکرد پیشگیرندگی و کارکرد پیشبرندگی. با توجه به اینکه استمرار روش موجود به تعمیق مشکلات موجود منتهی شد، عنایت به نقد وضع موجود در قالب فرصتها و تهدیدها و نقاط قوت و ضعف در این برنامه نمود دارد. ادامه این فرایند میتوانست کمیت و کیفیت خدماتدهی این سازمان را دچار بحران جدی کند. پس در زمینه جلوگیری از استمرار روند موجود و ورود به بحران، این برنامه وجه پیشگیرندگی دارد. قطعا ادامه روندهای گذشته، همان نتایج را میتوانست در پی داشته باشد و جز محدودیت بیشتر در نحوه و کیفیت ارائه خدمات به بیمهشدگان نتیجهای در پی نمیداشت. اما وجه دیگر برنامه که به گونهای همسو با وجه پیشگیرانه عمل میکند، وجه پیشبرندگی آن است. به گونهای که این برنامه میتواند اثر چشمگیری در بهبود وضعیت فعالیتهای مرتبط با آن داشته باشد. همانگونه که در راهبرد ژنریک (اصلی) این برنامه آورده شده است، این سازمان با اصلاح فرایندها و ساختارهای اجرایی خود میخواهد به نهاد فعال اثرگذار در حوزه فعالیت خود و در سطح جامعه ارتقا یابد. این بدین معناست که این سازمان باید هم در داخل و هم در خارج از سازمان مناسبات و ارتباطات خود را به گونهای دیگر سامان دهد و با بهرهمندی از همافزایی بین بخشهای مختلف داخلی (بیمهای، درمانی و سرمایهگذاری) بتواند در پذیرش مسئولیتهای خود و پاسخگویی به انتظارات قانونی و تعریفشده خود پاسخی درخور بدهد. همچنین بتواند با حضوری فعال در سطح ملی به تولید گفتمانی نوین در عرصه اجتماعی دست یابد. گفتمانی که در آن سازمان تامیناجتماعی یک عامل مهم در امر توسعه کشور به شمار میآید، سازمانی که میتواند در تعمیق امنیت اجتماعی نقشی بنیادین بازی کند و با اجرایی کردن نقش پیشبرنده خود، بهبود مناسبات اجتماعی و اقتصادی را به نحو قویتری حمایت کند و در فرایند اجرایی شدن، شاهد هرچه بخردانهتر و متعادلتر شدن مناسبات اجتماعی باشیم.