حسابوکتاب درست شما را از شکست نجات میدهد
بهاره بدیعی
شاید نام تمامی کارآفرینان و سرمایهگذاران بزرگ جهان برای ما آشنا نباشد، اما بیشک توصیههای روشن و نوشتههای کلیدی آنها برای بسیاری از دوستداران راهاندازی کسبوکاری نو همواره راهگشاست. توصیههایی که بعد از سالها تجربه شکست و موفقیت در جهان پر از رقابت و بیحدومرز کارآفرینی به دست آوردهاند و با گشادهدستی آنها را در اختیار مخاطبانی میگذارند که قرار است این مسیر پرپیچوخم را طی کنند. «کنت گرنت وینانز» یکی از کارآفرینان عرصه مدیریت و سرمایهگذار آمریکایی است که امروز بعد از سالها فعالیت در این عرصه، نوشتهها و کولهبار تجربیات کسبوکارش را منتشر میکند، تا الهامبخش تازهواردان عرصه راهاندازی کسبوکار باشد. کسی که به گفته خودش روزگاری آخرین شغلی که برای خود متصور بوده، کارآفرینی و سرمایهگذاری بوده است.
او در مجله فوربز از پنج نکته طلایی مینویسد که بسیاری از کارآفرینان در مشورت با سرمایهگذاران و مشاوران آنها را از یاد میبرند و درنتیجه تجارت خود را به کام ناکامی روانه میکنند. «یکی از ویژگیهای کارآفرینان جوان که من از آن با نام نقطهضعف یاد میکنم، میل عمیق آنها به در دست گرفتن مدیریت مالی کسبوکار است، در حالی که مشورت با مشاوران مالی و استفاده از ایدههای آنها معمولا به داد ریسکپذیری کارآفرینان جوان میرسد. همانقدر که استخدام یک وکیل برای تنظیم اسناد حقوقی تجارت اهمیت دارد، همراه داشتن مشاور مالی هم ضروری به نظر میرسد.»
مشاور یا کارگزار؟ مسئله این است
یکی از بیرحمیهای دنیای کارآفرینی، که اغلب ایدهپردازان به دام آن گرفتار میشوند، بیتوجهی به تفاوت میان مشاور و کارگزار است. ما در زمانهای زندگی میکنیم که دنیای تجارت مثل یک غول بالای سر ما حرکت میکند و مدام در پی جهت دادن به مسیر ایدهپردازی ماست. مهم این است که بدون دل دادن به فضای ناسالم رقابتی، سعی در انتخاب مشاوری کنید که فراتر از یک کارگزار مالی شما را راهنمایی کند. کارگزار مالی فروشنده است، فروشنده محصول و خدمات. او کارش ترغیب شما به پیش بردن ایدههایی است که خریدار دارند، که بازار را تغذیه میکنند. کارگزار مالی به فکر خلاقیت و افکار تازه شما نیست، او روی مرزهای بازار بندبازی میکند و در خدمت بازار سرمایه است.
حال آنکه مشاور مالی حرفهای شخصی است که شما پیش از ورود به بازار باید به او اعتماد داشته باشید. او قرار است برای ایده شما مشتری بیافریند و همانقدر که کسبوکارتان برایتان ارزشمند است، برای او نیز مهم باشد. او پاسدار کسبوکار شما و نماینده آن در دنیای بیرون است. درواقع مشاور مالی از نظر قانونی موظف است در ازای یک درصد از سود کارآفرینی شما، خود را وقف تجارتتان کند و ایده شما را در میان میلیونها فکر خلاق دیگر به دنیا نشان دهد. اگر بخواهم در یک جمله تفاوت این دو را بگویم، مینویسم که کارگزار مالی همان کسی است که ایده شما را در برابر چشمانتان به زمین میزند و مشاور کسی است که پابهپای ذهن شما ناملایمات راه را پشت سر میگذارد تا ایده شما به موفقیت برسد.
از خودتان این سوالات را بپرسید
1. چه کسی سرمایه مرا مدیریت میکند؟ مشاور حرفهای کسی است که مستقل از نظرات کارآفرین، دست به داراییهای تجارت نمیزند و بدون مشورت و با بهانههای مالی خودسرانه هزینه نمیکند. مراقب باشید که مشاور مالی «مدیر پول» شما نیست، بلکه شخصی واسط میان کارآفرین و سرمایهگذاران در دنیای بیرون است. او در تیم شما بازی میکند، نه در تیم بازار.
2. سابقه مشاور مالی شما چیست؟ همیشه به سابقه شغلی و گذشته مشاوری که قصد مشورت گرفتن از او را دارید، دقت کنید. بدانید چند سال در عرصه کارآفرینی فعالیت کرده، چندبار سابقه موفقیت در کارش را داشته و با چه مشتریانی کار کرده است. هرچقدر شباهت میان شما و مشاورتان بیشتر باشد، اعتماد و تفاهم عمیقتری میانتان شکل میگیرد. برخلاف کارآفرینان جوان که معمولا سابقه ثبتشده چندانی از فعالیتها و موفقیتهای آنها وجود ندارد، مشاوران بایستی افرادی کارکشته و باسابقه باشند.
3. چه کسی به مشاور حقوق میدهد؟ به یاد داشته باشید تنها کسی که مشاور حق دریافت دستمزدش از او را دارد، کارآفرین است. شما مشتری او هستید و به او پول میدهید، همان چیزی که عکسش در مورد کارگزاران مالی صادق است. کسانی که از هر معاملهای حق کمیسیون دریافت میکنند، مشتریان متعددی دارند و همزمان از چند منبع مالی و سرمایهای تغذیه میشوند. تعدد منابع مالی کارگزاران، گاهی رفتار آنها را دچار تناقض و از صداقت به دور میکند.
4. آیا مشاور همیشه باید حضور فیزیکی داشته باشد؟ یکی از نکاتی که وینانز در مقالهاش در مجله فوربز به آن اشاره میکند، عدم ضرورت حضور مشاور در تمام لحظات در کنار کارآفرین است. از آنجایی که به هر صورت سود مشاور در فروش محصول است، همیشه باید در نظر گرفت که تصمیمات و نظرات او تنها منابع همفکری کارآفرین نباشند. یک کارآفرین در دنیای امروز باید همواره به چندین منبع فکری متصل باشد و تنها به مشاورش تکیه نکند. پس به زمانهای تنهای تصمیمگیری خود احترام بگذارید.
5. آیا مشاور قانونا همواره ملزم است به نفع کارآفرین عمل کند؟ پاسخ این سوال همیشه مثبت است. سرمایه و ایده شما امانتی در دست مشاور است، پس او ملزم به سود شماست و نباید خارج از چارچوبهای کسبوکار شما عمل کند. او تا زمانی که قرارداد قانونیاش با شما ادامه دارد، بایستی به ایده کارآفرینی التزام داشته باشد و از خط قرمزهای آن عبور نکند.