هفته پیش در خبری اعلام شد که شرکتهای کوچک (SME) میتوانند با حضور در فرابورس و خریدوفروش سهام خود توسط متقاضیان سرمایهگذاری تامین مالی شوند. به دنبال این موضوع دو سوال مطرح میشود که آیا حضور چنین بنگاههایی در فرابورس میتواند به تامین مالی آنها کمک کند؟ و دیگری آنکه آیا با حضور آنها در بازار سرمایه میتوان به رشد اقتصادی افزونتر اقتصاد ایران امید داشت؟
ورود شرکتهای کوچک به بازار سرمایه اقدامی است که باید انجام میشد و ورود آنها به فضای معاملات فرابورس را باید به فال نیک گرفت. ممکن است این سوال در ذهن ایجاد شود که چرا این بنگاههای کوچک وارد فرابورس میشوند و نه بورس. این مسئله را باید از این نظر تبیین کرد که شرایط و ویژگیهای فرابورس متمایز از شرکت بورس اوراق بهادار تهران است. طبیعتا شرکتهایی که شرایط فعالیت در بورس را ندارند باید به فرابورس بروند و آنجا تامین مالی شوند. سرمایه اولیه کم بنگاههای کوچک و فیلترهای بیشتر شرکت بورس اوراق بهادار تهران باعث میشود تا این شرکتها به جای بورس وارد فرابورس شوند، زیرا شرکتهایی که وارد بورس میشوند در زمینه سودآوری و حسابرسی، باید دقت بیشتری به آنها شود، لذا ورود به بورس سختتر از فرابورس است. خریدوفروش سهام SMEها در فرابورس نیز مانند بورس است، اما بههرحال کسانی که میخواهند سهام چنین شرکتها یا بنگاههای کوچکی را در فرابورس خریداری کنند، باید بدانند شرکتهای حاضر در فرابورس به هر حال دارای اندازه کوچکتر، سرمایه اولیه کمتر و شفافیت پایینتری هستند. مخاطبان این شرکتها هم البته متفاوت از شرکتهای بزرگ حاضر در بورس هستند. به هر حال جنس شرکتهایی که در تابلو اول یا تابلو دوم بورس حضور دارند نیز با هم فرق میکند چه برسد به شرکتهای حاضر در فرابورس.
نکته حائز اهمیت دیگری که در بحث SMEها باید به آن پرداخت، بحث تامین مالی است. شرکتهای کوچک هم مانند شرکتهای بزرگ به دنبال تامین مالی و به دست آوردن سرمایه هستند تا بتوانند محصولات خود را از طریق خطوط تولید به بازار عرضه کنند. ممکن است حجم SMEها کوچکتر از شرکتهای بزرگ و هلدینگهای اقتصادی باشد، اما به هر حال آنها هم به دنبال تامین مالی هستند. به همین خاطر از شرایط خریدوفروش سهام خود در فرابورس میخواهند استفاده کنند و از محل آورده خریداران سهام خود، سرمایه در گردش خوبی برای تولیدات خوب به دست بیاورند.